C-485/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-04-22
cjeuochrona_konsumentownieuczciwe_warunki_umowneWysokatrybunal
ochrona konsumentówkredyt konsumenckinieuczciwe warunkiprzedawnieniezasada skutecznościprawo UETSUEbezpodstawne wzbogacenie

Podsumowanie

TSUE orzekł, że zasada skuteczności prawa UE stoi na przeszkodzie słowackiemu przepisowi o trzyletnim przedawnieniu roszczeń konsumenta o zwrot nienależnie zapłaconych kwot z tytułu nieuczciwych warunków umownych, jeśli bieg terminu rozpoczyna się od dnia bezpodstawnego wzbogacenia, co może systematycznie uniemożliwiać dochodzenie praw.

Sprawa dotyczyła wykładni prawa UE w kontekście słowackiego przepisu o przedawnieniu roszczeń konsumenta o zwrot nienależnie zapłaconych kwot z tytułu nieuczciwych warunków umownych. Sąd odsyłający pytał, czy trzyletni termin przedawnienia, rozpoczynający bieg od dnia bezpodstawnego wzbogacenia, jest zgodny z zasadą skuteczności prawa UE i Kartą praw podstawowych, zwłaszcza gdy konsument nie był świadomy nieuczciwego charakteru warunku. TSUE uznał, że taki przepis czyni nadmiernie utrudnionym dochodzenie praw konsumenta, naruszając zasadę skuteczności.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni prawa Unii Europejskiej w kontekście słowackiego przepisu o przedawnieniu roszczeń konsumenta o zwrot kwot zapłaconych na podstawie nieuczciwych warunków umownych. Słowacki sąd okręgowy pytał, czy trzyletni termin przedawnienia, rozpoczynający bieg od dnia bezpodstawnego wzbogacenia, jest zgodny z zasadą skuteczności prawa UE i art. 47 Karty praw podstawowych, zwłaszcza gdy konsument nie był świadomy nieuczciwego charakteru warunku umownego. TSUE, analizując przepisy dyrektyw 93/13/EWG i 2008/48/WE, stwierdził, że zasada skuteczności prawa UE stoi na przeszkodzie takiemu uregulowaniu krajowemu. Trybunał uznał, że trzyletni termin przedawnienia, rozpoczynający bieg od dnia bezpodstawnego wzbogacenia, może systematycznie uniemożliwiać konsumentom dochodzenie zwrotu płatności dokonanych na podstawie nieuczciwych warunków, ponieważ bieg terminu może rozpocząć się zanim konsument dowie się o nieuczciwości warunku lub zanim umowa dobiegnie końca. Ponadto, TSUE orzekł, że wykładnia prawa UE dokonana przez Trybunał ma zastosowanie również do umów zawartych przed wydaniem orzeczenia, nawet jeśli prawo krajowe zostało później zmienione w celu dostosowania do tej wykładni.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zasada skuteczności stoi na przeszkodzie takiemu uregulowaniu, ponieważ czyni ono nadmiernie utrudnionym dochodzenie praw konsumenta.

Uzasadnienie

Trzyletni termin przedawnienia rozpoczynający bieg od dnia bezpodstawnego wzbogacenia, bez uwzględnienia świadomości konsumenta o nieuczciwości warunku, może systematycznie uniemożliwiać dochodzenie praw wynikających z dyrektyw UE, zwłaszcza w przypadku umów długoterminowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

konsument (w zakresie wykładni prawa UE)

Strony

NazwaTypRola
LHosoba_fizycznaskarżący
Profi Credit Slovakia s. r. o.spolkapozwany
rząd słowackipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (11)

Główne

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznej ochrony sądowej.

Dyrektywa 2008/48/WE art. 10 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki

Wymogi dotyczące informacji w umowach o kredyt konsumencki, w tym szczegółowe informacje o płatnościach i harmonogramie spłat.

Dyrektywa 2008/48/WE art. 22 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki

Zakaz wprowadzania przez państwa członkowskie przepisów odbiegających od zharmonizowanych przepisów dyrektywy.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Nieuczciwe warunki nie są wiążące dla konsumenta.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Obowiązek zapewnienia stosownych i skutecznych środków zapobiegania stosowaniu nieuczciwych warunków.

k.c. art. 107 § 1

Kodeks cywilny (Słowacja)

Prawo do zwrotu korzyści z bezpodstawnego wzbogacenia ulega przedawnieniu po 2 latach od dowiedzenia się o wzbogaceniu i osobie wzbogaconej.

k.c. art. 107 § 2

Kodeks cywilny (Słowacja)

Prawo do zwrotu korzyści z bezpodstawnego wzbogacenia ulega przedawnieniu po 3 latach (lub 10 latach w przypadku umyślnego wzbogacenia) od dnia nastąpienia wzbogacenia.

Ustawa nr 129/2010 art. 9 § 2

Ustawa nr 129/2010 (Słowacja)

Wymogi dotyczące treści umowy o kredyt konsumencki (w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu).

Ustawa nr 129/2010 art. 11 § 1

Ustawa nr 129/2010 (Słowacja)

Skutki braku spełnienia wymogów umowy o kredyt konsumencki (kredyt wolny od odsetek i opłat).

Pomocnicze

k.c. art. 53 § 1

Kodeks cywilny (Słowacja)

Nieuczciwe warunki w umowie konsumenckiej są pozbawione mocy prawnej.

k.c. art. 451 § 2

Kodeks cywilny (Słowacja)

Definicja bezpodstawnego wzbogacenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trzyletni termin przedawnienia rozpoczynający bieg od dnia bezpodstawnego wzbogacenia, bez uwzględnienia świadomości konsumenta o nieuczciwości warunku, narusza zasadę skuteczności prawa UE. Wykładnia prawa UE dokonana przez TSUE ma zastosowanie do umów zawartych przed wydaniem orzeczenia.

Odrzucone argumenty

Argumenty Profi Credit Slovakia dotyczące niedopuszczalności pytań prejudycjalnych. Argumenty rządu słowackiego dotyczące niedopuszczalności pytań prejudycjalnych.

Godne uwagi sformułowania

zasada skuteczności prawa Unii nadmiernie utrudnionym korzystanie z praw przyznanych konsumentowi systematycznie pozbawiać konsumentów możliwości dochodzenia zwrotu płatności wykładnia prawa Unii wyjaśnia i precyzuje znaczenie oraz zakres tego przepisu, tak jak powinien lub powinien był być rozumiany i stosowany od chwili jego wejścia w życie

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes_izby

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sędzia

N. Jääskinen

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady skuteczności prawa UE w kontekście przedawnienia roszczeń konsumentów z tytułu nieuczciwych warunków umownych; zastosowanie wykładni TSUE do umów zawartych przed wydaniem orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów prawa słowackiego, ale zasady wykładni prawa UE są uniwersalne. Konieczność analizy konkretnych przepisów krajowych w kontekście zasady skuteczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich i przedawnienia roszczeń, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników. Wykładnia TSUE ma praktyczne konsekwencje dla ochrony praw konsumentów.

Czy termin przedawnienia może pozbawić Cię prawa do zwrotu pieniędzy za nieuczciwe warunki umowne? TSUE odpowiada.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę