C-484/20

Trybunał Sprawiedliwości2021-12-02
cjeuochrona_konsumentowusługi płatnicze, opłaty transakcyjneWysokatrybunal
ochrona konsumentówusługi płatniczedyrektywa PSD2opłaty transakcyjneprawo niemieckieharmonizacjaczasowe stosowanie prawaumowy konsumenckie

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że zakaz pobierania opłat za instrumenty płatnicze, wprowadzony dyrektywą PSD2, ma zastosowanie do wszystkich transakcji zleconych po 13 stycznia 2018 r., niezależnie od daty zawarcia umowy.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy PSD2 w zakresie opłat za transakcje płatnicze. Niemiecki sąd krajowy pytał, czy zakaz pobierania opłat za instrumenty płatnicze, wprowadzony przez dyrektywę od 13 stycznia 2018 r., ma zastosowanie do umów zawartych przed tą datą, ale gdzie transakcje były zlecane po niej. Trybunał uznał, że zakaz ten ma zastosowanie do wszystkich transakcji zleconych po 13 stycznia 2018 r., niezależnie od daty zawarcia umowy, co zapewnia pełną harmonizację rynku i ochronę konsumentów.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 62 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 (dyrektywa PSD2) w sprawie usług płatniczych. Sprawa rozpatrywana była w postępowaniu między Vodafone Kabel Deutschland GmbH a Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände. Vodafone pobierał opłatę ryczałtową od klientów, którzy nie autoryzowali polecenia zapłaty, a sami uiszczali faktury przelewem SEPA, na podstawie umów zawartych przed datą transpozycji dyrektywy do prawa niemieckiego (13 stycznia 2018 r.). Firma twierdziła, że zakaz pobierania dodatkowych opłat, wprowadzony przez § 270a niemieckiego kodeksu cywilnego (transponujący art. 62 ust. 4 dyrektywy), dotyczy tylko umów zawartych po tej dacie. Bundesverband argumentował, że zakaz ma zastosowanie do wszystkich transakcji zleconych po 13 stycznia 2018 r., niezależnie od daty zawarcia umowy, powołując się na art. 229 § 45 pkt 3 EGBGB. Sąd odsyłający skłaniał się ku stanowisku Bundesverband, ale zwrócił się do Trybunału o wykładnię. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując brzmienie, kontekst i cel dyrektywy, orzekł, że art. 62 ust. 4 dyrektywy PSD2 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisowi krajowemu lub praktyce krajowej, które ograniczają stosowanie zakazu pobierania opłat za instrumenty płatnicze i usługi płatnicze wyłącznie do transakcji zleconych w ramach umów zawartych po 13 stycznia 2018 r. Zakaz ten ma zastosowanie do wszystkich transakcji płatniczych zleconych od tej daty, niezależnie od tego, kiedy została zawarta umowa będąca ich podstawą. Trybunał podkreślił, że celem dyrektywy jest pełna harmonizacja rynku usług płatniczych i zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów, a zróżnicowane stosowanie zakazu podważałoby te cele. Odniesiono się również do kwestii niedziałania prawa wstecz, stwierdzając, że zakaz dotyczy przyszłych skutków sytuacji powstałych pod rządami wcześniejszych przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zakaz ten ma zastosowanie do wszystkich transakcji płatniczych zleconych począwszy od dnia 13 stycznia 2018 r., niezależnie od daty zawarcia umowy.

Uzasadnienie

Trybunał oparł się na wykładni systemowej i celowościowej dyrektywy. Stwierdził, że zakaz ma zastosowanie do transakcji płatniczych niezależnie od leżących u ich podstaw zobowiązań, a datą właściwą jest data zlecenia transakcji. Celem dyrektywy jest pełna harmonizacja rynku i ochrona konsumentów, co wymaga jednolitego stosowania zakazu od daty jego wejścia w życie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände

Strony

NazwaTypRola
Vodafone Kabel Deutschland GmbHspolkapozwany
Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände – Verbraucherzentrale Bundesverband e. V.inneskarżący
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Dyrektywa 2015/2366 art. 62 § ust. 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Zakaz pobierania opłat za korzystanie z instrumentów płatniczych i usług płatniczych ma zastosowanie do wszystkich transakcji płatniczych zleconych od dnia 13 stycznia 2018 r., niezależnie od daty zawarcia umowy.

BGB art. 270a

Bürgerliches Gesetzbuch

Zakazuje pobierania opłat za korzystanie z określonych instrumentów płatniczych, w tym kart płatniczych w transakcjach z konsumentami.

Pomocnicze

Dyrektywa 2015/2366 art. 107 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Państwa członkowskie nie mogą ustanawiać przepisów innych niż te zawarte w dyrektywie w zakresie zharmonizowanym.

Dyrektywa 2015/2366 art. 115 § ust. 1 i 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366

Państwa członkowskie miały obowiązek przyjąć środki do wykonania dyrektywy do 13 stycznia 2018 r., a przepisy te zaczęły obowiązywać od tej daty.

EGBGB art. 229 § § 45 pkt 5

Einführungsgesetz zum Bürgerlichen Gesetzbuche

Dotyczy stosowania przepisów BGB do zobowiązań powstałych po 13 stycznia 2018 r.

Rozporządzenie 2015/751

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/751

Rozporządzenie nr 260/2012

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 260/2012

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakaz pobierania opłat za instrumenty płatnicze ma zastosowanie do wszystkich transakcji zleconych po 13 stycznia 2018 r., niezależnie od daty zawarcia umowy. Cel dyrektywy PSD2 to pełna harmonizacja rynku i ochrona konsumentów. Zastosowanie zakazu do przyszłych skutków sytuacji powstałej pod rządami wcześniejszych przepisów nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz.

Odrzucone argumenty

Zakaz pobierania opłat dotyczy tylko umów zawartych po 13 stycznia 2018 r. Przepis przejściowy EGBGB tworzy system, w którym zakaz nie ma zastosowania do umów zawartych przed tą datą, nawet jeśli transakcje są zlecane po niej. Naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz i ochrony uzasadnionych oczekiwań.

Godne uwagi sformułowania

data właściwą dla zastosowania tego zakazu jest data zlecenia transakcji płatniczej, a nie data powstania stosunku zobowiązaniowego będącego podstawą tej transakcji. każde zróżnicowane stosowanie tego zakazu [...] zagroziłoby harmonizacji na poziomie Unii [...] a cel tej dyrektywy [...] zostałby osłabiony. przepis ten nie dotyczy sytuacji prawnych powstałych i ostatecznie zakończonych przed tą datą, a zatem nie wywołuje skutku wstecz.

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezes_trzeciej_izby_pelniaca_obowiazki_prezesa_dziewiatej_izby

S. Rodin

sedzia

N. Piçarra

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania w czasie przepisów unijnych dotyczących usług płatniczych, ochrona konsumentów w kontekście umów długoterminowych i transakcji płatniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej wykładni dyrektywy PSD2 i jej transpozycji do prawa niemieckiego, ale zasady interpretacji prawa UE są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za usługi, który bezpośrednio dotyka konsumentów. Wyjaśnia, jak prawo UE chroni konsumentów w przypadku umów zawartych przed zmianą przepisów.

Czy nowe prawo chroni Cię przed starymi opłatami? TSUE wyjaśnia zasady dla konsumentów.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI