C-478/11 P do C-482/11 P

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2013-04-23
cjeusankcjeśrodki ograniczające wobec osób i podmiotówWysokatrybunal
sankcjeśrodki ograniczającetermin do wniesienia skargipublikacja aktusiła wyższaprawo proceduralneWPZiBWybrzeże Kości Słoniowej

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołania od postanowień Sądu, który odrzucił skargi o stwierdzenie nieważności jako niedopuszczalne z powodu wniesienia ich po terminie, uznając, że publikacja aktów stanowiła początek biegu terminu, nawet w przypadku braku bezpośredniego powiadomienia.

Pięcioro wnioskodawców odwołało się od postanowień Sądu, który odrzucił ich skargi o stwierdzenie nieważności decyzji Rady dotyczących środków ograniczających wobec osób związanych z sytuacją na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Głównym zarzutem było wniesienie skarg po terminie, wynikającym z publikacji aktów w Dzienniku Urzędowym UE. Wnioskodawcy argumentowali, że nie zostali bezpośrednio powiadomieni o aktach, a konflikt zbrojny w ich kraju stanowił siłę wyższą. Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołania, uznając, że publikacja aktów, nawet bez bezpośredniego powiadomienia, rozpoczyna bieg terminu do wniesienia skargi, a konflikt zbrojny nie spełniał kryteriów siły wyższej.

Sprawa dotyczyła pięciu odwołań od postanowień Sądu Unii Europejskiej, który odrzucił skargi o stwierdzenie nieważności decyzji Rady dotyczących środków ograniczających (zamrożenie funduszy, zakaz wjazdu) wobec Laurenta Gbagbo, Katiny Justina Koné, Akissi Danièle Boni-Claverie, Alcide Djédjé i Affi Pascal N’Guessan w związku z sytuacją na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Podstawą odrzucenia skarg przez Sąd było ich wniesienie po upływie dwumiesięcznego terminu przewidzianego w art. 263 TFUE. Sąd uznał, że termin ten rozpoczął bieg od daty publikacji spornych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, nawet jeśli skarżący nie zostali o nich bezpośrednio powiadomieni. Wnoszący odwołanie podnosili, że naruszono ich prawo do obrony i prawo do skutecznego środka prawnego, a także prawo własności i swobodę przemieszczania się. Twierdzili, że termin do wniesienia skargi powinien być liczony od daty faktycznego powzięcia wiadomości o aktach, a nie od daty ich publikacji, zwłaszcza że nie otrzymali indywidualnego powiadomienia. Dodatkowo, argumentowali, że konflikt zbrojny na Wybrzeżu Kości Słoniowej stanowił przypadek siły wyższej, który uniemożliwił im terminowe złożenie skarg. Trybunał Sprawiedliwości oddalił oba zarzuty. Po pierwsze, uznał, że choć akty o charakterze ogólnym i indywidualnym wymagają odpowiedniego powiadomienia, to w przypadku środków ograniczających, publikacja w Dzienniku Urzędowym, a w razie braku możliwości bezpośredniego powiadomienia, publiczne ogłoszenie, rozpoczyna bieg terminu do wniesienia skargi. Trybunał podkreślił, że celem terminu jest zapewnienie pewności prawa. Po drugie, odrzucił argument o sile wyższej, stwierdzając, że skarżący nie wykazali, iż okoliczności konfliktu zbrojnego uniemożliwiły im wniesienie skarg w terminie, a ponadto, że sytuacja ta była częściowo spowodowana ich własnymi działaniami. W konsekwencji, Trybunał oddalił odwołania i obciążył skarżących kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności aktu UE, który ma charakter zarówno ogólny, jak i indywidualny, rozpoczyna bieg od daty powiadomienia osoby, której dotyczy, nawet jeśli nie było to bezpośrednie powiadomienie, a jedynie publiczne ogłoszenie, pod warunkiem że takie powiadomienie umożliwia adresatowi obronę jego praw i podjęcie decyzji o zaskarżeniu.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że akty o charakterze ogólnym i indywidualnym, takie jak decyzje o nałożeniu sankcji, wymagają powiadomienia osoby, której dotyczą. Termin do wniesienia skargi rozpoczyna bieg od daty tego powiadomienia, a nie od daty publikacji aktu. W przypadku braku możliwości bezpośredniego powiadomienia, publiczne ogłoszenie jest wystarczające do rozpoczęcia biegu terminu, ponieważ umożliwia zainteresowanym zapoznanie się z aktem i podjęcie decyzji o jego zaskarżeniu. Zapewnia to pewność prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_odwolanie

Strona wygrywająca

Rada Unii Europejskiej

Strony

NazwaTypRola
Laurent Gbagboosoba_fizycznawnoszący_odwołanie
Katinan Justin Konéosoba_fizycznawnoszący_odwołanie
Akissi Danièle Boni-Claverieosoba_fizycznawnoszący_odwołanie
Alcide Djédjéosoba_fizycznawnoszący_odwołanie
Affi Pascal N’Guessanosoba_fizycznawnoszący_odwołanie
Rada Unii Europejskiejinstytucja_uepozwany_w_pierwszej_instancji

Przepisy (12)

Główne

TFUE art. 263 § szósty

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa dwumiesięczny termin do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności, który biegnie od daty publikacji aktu lub jego notyfikowania skarżącemu, lub od daty powzięcia wiadomości o akcie.

TFUE art. 263 § czwarty

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa dostęp do sądu Unii dla aktów o charakterze indywidualnym.

TFUE art. 275 § drugi

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa dostęp do sądu Unii dla aktów przyjmowanych na podstawie przepisów dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

Statut TSUE art. 45 § drugi

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Stanowi, że upływ terminu nie narusza uprawnień, jeśli strona dowiedzie zaistnienia nieprzewidywalnych okoliczności lub siły wyższej.

Decyzja 2010/656/WPZiB art. 7 § 3

Decyzja Rady 2010/656/WPZiB

Określa obowiązek powiadomienia o decyzji, w tym poprzez publiczne ogłoszenie, oraz możliwość przedstawienia uwag.

Rozporządzenie (WE) nr 560/2005 art. 11a § 3

Rozporządzenie Rady (WE) nr 560/2005

Określa obowiązek powiadomienia o decyzji, w tym poprzez publiczne ogłoszenie, oraz możliwość przedstawienia uwag.

Pomocnicze

Statut TSUE art. 56

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla wnoszenia odwołań od wyroków Sądu.

Regulamin Sądu art. 102 § 1

Regulamin postępowania przed Sądem Unii Europejskiej

Określa sposób obliczania terminu do wniesienia skargi, uwzględniając publikację aktu.

Regulamin Sądu art. 102 § 2

Regulamin postępowania przed Sądem Unii Europejskiej

Określa termin uwzględniający odległość.

Regulamin TSUE art. 111

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Dotyczy odrzucenia skargi jako oczywiście niedopuszczalnej.

Regulamin TSUE art. 138 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Regulamin TSUE art. 184 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Stosowanie przepisów o kosztach do postępowania odwoławczego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sąd naruszył prawo, nie stwierdzając wystąpienia siły wyższej (konflikt zbrojny). Sąd naruszył zasadę skutecznej ochrony sądowej, uznając, że termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg od daty publikacji aktów, a nie od daty ich indywidualnego powiadomienia. Sąd nie mógł powołać się na termin uwzględniający odległość wobec skarżących mających siedzibę w państwie trzecim objętym konfliktem zbrojnym.

Godne uwagi sformułowania

termin do wniesienia skargi [...] ma charakter bezwzględnie wiążący data publikacji, o ile taka istnieje, stanowi decydujące kryterium przy określaniu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi skarżący nie może powoływać się na okoliczność, że powziął wiadomość o zaskarżonym akcie po jego publikacji aktów [...] które są podobne zarówno do aktów o charakterze ogólnym, [...] jak również do zbioru indywidualnych decyzji art. 263 akapit szósty TFUE nie byłby stosowany w sposób spójny, gdyby [...] początkiem obliczania terminu [...] była data publikacji [...] a nie data, w której taka osoba została o tym akcie powiadomiona ścisłe stosowanie przepisów proceduralnych odpowiada wymogom pewności prawa

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

K. Lenaerts

wiceprezes

A. Tizzano

sędzia

M. Ilešič

sprawozdawca

G. Arestis

sędzia

J. Malenovský

prezes_izby

U. Lõhmus

sędzia

J.C. Bonichot

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

C. Toader

sędzia

J.J. Kasel

sędzia

M. Safjan

sędzia

D. Šváby

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności aktów UE o charakterze ogólnym i indywidualnym, zwłaszcza w kontekście sankcji i braku bezpośredniego powiadomienia. Określenie przesłanek siły wyższej w postępowaniu przed TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji aktów o podwójnym charakterze (ogólnym i indywidualnym) oraz procedury odwoławczej od orzeczeń Sądu. Kontekst sankcji UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w prawie UE: terminu do zaskarżenia aktów, znaczenia publikacji vs. powiadomienia oraz siły wyższej. Jest to istotne dla praktyków prawa UE, a także pokazuje, jak TSUE chroni prawo do sądu.

Czy publikacja w Dzienniku Urzędowym UE wystarczy, by rozpocząć bieg terminu do zaskarżenia? TSUE wyjaśnia granice pewności prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI