C-476/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-07-29
cjeuprawo_ue_ogolneprawa autorskie i prawa pokrewneWysokatrybunal
samplingprawa autorskieprawa pokrewnefonogramyzwielokrotnianierozpowszechnianiewolność sztukiprawo cytowaniaTSUEprawo UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że wykorzystanie krótkiej, zmienionej i nierozpoznawalnej próbki dźwiękowej z istniejącego fonogramu w nowym utworze nie stanowi naruszenia prawa producenta fonogramu, chyba że próbka jest rozpoznawalna.

Sprawa dotyczyła wykorzystania dwusekundowej próbki rytmicznej z utworu zespołu Kraftwerk w nowej piosence. Sądy krajowe miały wątpliwości, czy takie użycie stanowi naruszenie praw producenta fonogramu i czy można je uznać za cytowanie. Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że pobranie próbki dźwiękowej, nawet krótkiej, z fonogramu do celów włączenia jej do innego utworu, stanowi zwielokrotnienie w rozumieniu prawa UE, chyba że próbka jest zmieniona i nierozpoznawalna. W takim przypadku nie narusza to praw producenta ani nie jest traktowane jako kopia. Ponadto, prawo do cytowania nie obejmuje sytuacji, gdy wykorzystany utwór nie jest rozpoznawalny.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dyrektyw 2001/29/WE i 2006/115/WE w sprawie praw autorskich i pokrewnych, w szczególności w kontekście techniki samplingu (próbkowania) w muzyce. Spór dotyczył wykorzystania przez spółkę Pelham krótkiej, dwusekundowej sekwencji rytmicznej z fonogramu zespołu Kraftwerk w nowym utworze. Sądy krajowe miały wątpliwości, czy takie działanie narusza wyłączne prawo producenta fonogramu do zwielokrotniania i rozpowszechniania, a także czy można je zakwalifikować jako dozwolone cytowanie. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę w pełnym składzie, orzekł, że pobranie próbki dźwiękowej z fonogramu, nawet bardzo krótkiej, do celów włączenia jej do innego utworu, stanowi zwielokrotnienie w rozumieniu art. 2 lit. c) dyrektywy 2001/29/WE. Jednakże, jeśli próbka ta zostanie zamieszczona w zmienionej i nierozpoznawalnej dla ucha postaci, nie stanowi ona zwielokrotnienia w rozumieniu tego przepisu, a tym samym nie narusza praw producenta fonogramu. Trybunał podkreślił konieczność zachowania właściwej równowagi między prawami własności intelektualnej a wolnością sztuki gwarantowaną przez Kartę praw podstawowych UE. Ponadto, orzeczono, że fonogram zawierający takie próbki nie jest "kopią" w rozumieniu dyrektywy 2006/115/WE, jeśli nie obejmuje całości lub istotnej części oryginalnego fonogramu. Wyjaśniono również, że państwa członkowskie nie mogą wprowadzać własnych, dodatkowych wyjątków od praw producentów fonogramów poza tymi przewidzianymi w dyrektywie 2001/29/WE. Wreszcie, Trybunał stwierdził, że pojęcie "cytowania" w rozumieniu art. 5 ust. 3 lit. d) dyrektywy 2001/29/WE nie obejmuje sytuacji, gdy wykorzystany utwór nie jest rozpoznawalny, co jest kluczowe dla nawiązania dialogu z cytowanym dziełem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (6)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi zwielokrotnienie, chyba że próbka jest zamieszczona w zmienionej i nierozpoznawalnej dla ucha postaci.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że nawet krótka próbka dźwiękowa stanowi zwielokrotnienie w części fonogramu. Jednakże, jeśli próbka jest zmieniona i nierozpoznawalna, nie narusza to praw producenta ani nie stanowi zwielokrotnienia w rozumieniu dyrektywy, co jest zgodne z potrzebą zachowania równowagi między prawami własności intelektualnej a wolnością sztuki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w części dotyczącej nierozpoznawalnych próbek)

Strony

NazwaTypRola
Pelham GmbHspolkaskarżący
Moses Pelhamosoba_fizycznaskarżący
Martin Haasosoba_fizycznaskarżący
Ralf Hütterosoba_fizycznapozwany
Florian Schneider-Eslebenosoba_fizycznapozwany
Republika Federalna Niemiecpanstwo_czlonkowskieinterwenient
Republika Francuskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Zjednoczone Królestwopanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa 2001/29/WE art. 2 § lit. c

Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym

Prawo producenta fonogramu do zezwalania na zwielokrotnianie lub zakazywania zwielokrotniania jego fonogramu obejmuje również pobranie próbki dźwiękowej, nawet bardzo krótkiej, chyba że jest ona zamieszczona w zmienionej i nierozpoznawalnej postaci.

Dyrektywa 2006/115/WE art. 9 § ust. 1 lit. b

Dyrektywa 2006/115/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie prawa najmu i użyczenia oraz niektórych praw pokrewnych prawu autorskiemu w zakresie własności intelektualnej

Prawo producenta fonogramu do rozpowszechniania obejmuje sprzedaż lub inne formy udostępniania kopii fonogramu. "Kopia" oznacza nośnik zawierający całość lub istotną część dźwięków.

UrhG art. 85 § ust. 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Niemcy)

Producent fonogramu ma wyłączne prawo do zwielokrotniania i rozpowszechniania fonogramu.

Pomocnicze

Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § ust. 3 lit. d

Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym

Wyjątek na cytowanie obejmuje sytuacje, gdy utwór jest rozpoznawalny i służy celom krytyki lub recenzji, pod warunkiem przestrzegania uczciwych praktyk i uzasadnionego rozmiaru.

Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § ust. 5

Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym

Wyjątki i ograniczenia nie mogą naruszać normalnego wykorzystania dzieła ani uzasadnionych interesów podmiotów praw.

Dyrektywa 2006/115/WE art. 10 § ust. 2 akapit pierwszy

Dyrektywa 2006/115/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie prawa najmu i użyczenia oraz niektórych praw pokrewnych prawu autorskiemu w zakresie własności intelektualnej

Państwa członkowskie mogą ustanowić ograniczenia w zakresie ochrony producentów fonogramów, podobne do tych dla ochrony prawa autorskiego.

UrhG art. 24 § ust. 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Niemcy)

Utwór samoistny stworzony poprzez swobodne wykorzystanie utworu innej osoby może być publikowany i wykorzystywany bez zezwolenia autora wykorzystanego utworu (nie dotyczy wykorzystania melodii muzycznej jako podstawy nowego utworu).

Karta art. 13

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Wolność sztuki.

Karta art. 17 § ust. 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo własności intelektualnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykorzystanie próbki dźwiękowej w zmienionej i nierozpoznawalnej postaci nie narusza praw producenta fonogramu. Pojęcie "kopii" w kontekście prawa do rozpowszechniania nie obejmuje krótkich próbek muzycznych. Prawo do cytowania wymaga możliwości identyfikacji cytowanego utworu. Dyrektywy UE dotyczące praw autorskich wprowadzają pełną harmonizację w zakresie określonych praw. Należy zachować równowagę między prawami własności intelektualnej a wolnością sztuki.

Odrzucone argumenty

Każde pobranie próbki dźwiękowej z fonogramu, niezależnie od jej rozpoznawalności, stanowi naruszenie praw producenta. Państwa członkowskie mogą wprowadzać własne wyjątki od praw producentów fonogramów. Cytowanie jest dopuszczalne nawet wtedy, gdy utwór nie jest rozpoznawalny.

Godne uwagi sformułowania

zwielokrotnianie „w części” właściwa równowaga między [...] interesem podmiotów praw [...] a [...] interesem ogólnego wolność sztuki, chroniona na mocy art. 13 karty próbka dźwiękowa [...] w zmienionej i nierozpoznawalnej dla ucha postaci pojęcie „kopii” [...] należy interpretować w sposób spójny z [...] konwencją genewską lista wyjątków i ograniczeń [...] ma charakter wyczerpujący pojęcie „cytowania” [...] nie obejmuje sytuacji, w której niemożliwe jest zidentyfikowanie danego utworu

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

A. Arabadjiev

prezes_izby

M. Vilaras

prezes_izby

T. von Danwitz

prezes_izby

C. Toader

prezes_izby

F. Biltgen

prezes_izby

C. Lycourgos

prezes_izby

E. Juhász

sędzia

M. Ilešič

sprawozdawca

L. Bay Larsen

sędzia

S. Rodin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących samplingu muzycznego, prawa do zwielokrotniania, prawa do rozpowszechniania, prawa do cytowania oraz równowagi między prawami własności intelektualnej a wolnością sztuki."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dyrektyw UE i może wymagać dostosowania do krajowych systemów prawnych w zakresie, w jakim nie wprowadzono pełnej harmonizacji. Kluczowe jest rozróżnienie między rozpoznawalnym a nierozpoznawalnym wykorzystaniem próbki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy popularnej techniki samplingu w muzyce i konfliktu między prawami twórców a wolnością artystyczną, co jest tematem interesującym nie tylko dla prawników, ale także dla twórców i fanów muzyki.

Czy sampling w muzyce to kradzież? TSUE wyjaśnia granice wolności artystycznej i praw producentów!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI