Orzeczenie · 2025-11-12

C-475/24

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2025-11-12
cjeupodatkiVAT - prawo do odliczeniaWysokatrybunal
VATprawo do odliczeniaoszustwo podatkowene bis in idemprawo do obronyskuteczna ochrona sądowapostępowanie karnepostępowanie podatkowedowody

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Curtea de Apel Constanţa (Rumunia) dotyczył wykładni dyrektywy VAT, Karty praw podstawowych (art. 47 i 50) oraz zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań. Spór w postępowaniu głównym dotyczył odmowy prawa do odliczenia VAT przez rumuński organ podatkowy spółce Fashion TV RO SRL, która powoływała się na faktury od dostawców, którzy nie byli zarejestrowani do VAT lub byli nieaktywni. W międzyczasie wszczęto postępowanie karne przeciwko członkowi zarządu i księgowemu spółki za oszustwo podatkowe, które zostało umorzone z powodu braku dowodów i przedawnienia. Spółka zaskarżyła decyzję podatkową, a sąd apelacyjny rozważał możliwość wykorzystania dowodów z postępowania karnego. Trybunał uznał, że zasada ne bis in idem (art. 50 Karty) nie ma zastosowania, ponieważ postępowanie karne dotyczyło osób fizycznych, a postępowanie podatkowe spółki. W odniesieniu do zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań, Trybunał uznał pytanie za niedopuszczalne z powodu braku wystarczającego uzasadnienia przez sąd odsyłający. Co do istoty, Trybunał przypomniał, że prawo do odliczenia VAT jest podstawową zasadą i nie może być ograniczane, jeśli spełnione są przesłanki materialne i formalne. Podkreślił, że podatnik musi wykazać spełnienie tych przesłanek, a organy podatkowe mogą odmówić odliczenia w przypadku oszustwa lub nadużycia. Trybunał stwierdził, że sąd krajowy może badać dowody z powiązanego postępowania karnego, nawet jeśli zostało ono umorzone, pod warunkiem, że badanie to respektuje prawa gwarantowane przez prawo Unii, w szczególności prawo do obrony i zasadę równości broni. Sąd krajowy musi upewnić się, że podatnikowi zapewniono możliwość skutecznego przedstawienia swojego stanowiska.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu, w jakim dowody z postępowań karnych mogą być wykorzystywane w postępowaniach podatkowych dotyczących prawa do odliczenia VAT, z uwzględnieniem praw podstawowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie karne zostało umorzone, a dotyczyło osób fizycznych powiązanych ze spółką-podatnikiem. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku i poszanowania praw procesowych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zasada ne bis in idem (art. 50 Karty) ma zastosowanie do postępowania podatkowego dotyczącego spółki, podczas gdy postępowanie karne dotyczące oszustwa podatkowego zostało umorzone wobec osób fizycznych (przedstawicieli spółki)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasada ne bis in idem nie ma zastosowania, ponieważ postępowanie karne dotyczyło osób fizycznych, a postępowanie podatkowe spółki, które są podmiotami prawnie odrębnymi.

Uzasadnienie

Zastosowanie zasady ne bis in idem wymaga, aby odnośne sankcje lub postępowania dotyczyły tej samej osoby. W tej sprawie postępowanie karne wszczęto przeciwko dwóm osobom fizycznym, które są prawnie odrębne od podatnika będącego przedmiotem postępowania głównego (spółki).

Czy zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań stoją na przeszkodzie badaniu przez sąd podatkowy dowodów zebranych w toku wcześniejszego postępowania karnego?

Odpowiedź sądu

Pytanie w tym zakresie jest niedopuszczalne z powodu braku wystarczającego uzasadnienia przez sąd odsyłający.

Uzasadnienie

Sąd odsyłający nie wyjaśnił, w jaki sposób badanie dowodów z postępowania karnego naruszałoby zasady pewności prawa lub ochrony uzasadnionych oczekiwań wobec spółki, ani nie wskazał na niejasność lub nieprzewidywalność przepisów krajowych.

Czy sąd krajowy rozpatrujący spór dotyczący prawa do odliczenia VAT powinien zbadać, czy podatnik spełnia materialne i formalne przesłanki ustanowione w dyrektywie VAT, w tym poprzez badanie dowodów zebranych w toku wcześniejszego postępowania karnego wszczętego względem osób odrębnych od tego podatnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd krajowy powinien zbadać te przesłanki i może w tym celu badać dowody z postępowania karnego, pod warunkiem poszanowania praw gwarantowanych przez prawo Unii (w tym prawa do obrony i zasady równości broni).

Uzasadnienie

Prawo do odliczenia VAT jest podstawową zasadą i nie może być ograniczane, jeśli spełnione są przesłanki. Podatnik musi wykazać spełnienie tych przesłanek. Organy podatkowe mogą odmówić odliczenia w przypadku oszustwa lub nadużycia, a sąd krajowy musi zbadać, czy dowody na to zostały przedstawione. Sąd może badać dowody z powiązanego postępowania karnego, nawet jeśli zostało ono umorzone, o ile respektuje to prawa gwarantowane przez prawo Unii, w szczególności prawo do obrony i zasadę równości broni.

Czy prawo do obrony i prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem (art. 47 Karty) wymagają, aby sąd krajowy badał, czy dowody wykorzystane do odmowy prawa do odliczenia VAT nie zostały uzyskane lub wykorzystane z naruszeniem praw gwarantowanych przez prawo Unii?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skuteczność kontroli sądowej gwarantowanej przez art. 47 Karty wymaga, aby sąd badał, czy dowody nie zostały uzyskane lub wykorzystane z naruszeniem praw gwarantowanych przez prawo Unii, w tym prawa do obrony i zasady równości broni.

Uzasadnienie

Zasada prawa do obrony i zasada równości broni stanowią integralną część prawa do skutecznej ochrony sądowej. Sąd musi mieć możliwość zbadania, czy dowody nie zostały uzyskane lub wykorzystane z naruszeniem tych praw, zwłaszcza gdy pochodzą z postępowania, w którym podatnik nie był stroną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
sąd odsyłający uzyskał odpowiedź na pytanie prejudycjalne, ale pytanie dotyczące art. 50 Karty zostało uznane za niedopuszczalne

Strony

NazwaTypRola
Fashion TV RO SRLspolkaskarżący
Maestro SPRLspolkaskarżący
Direcţia Generală Regională a Finanţelor Publice Galaţi – Serviciul Soluţionare Contestaţii – Administrația Județeană a Finanțelor Publice Constanțaorgan_krajowypozwany
Direcția Generală Regională a Finanțelor Publice Galați – Administrația Județeană a Finanțelor Publice Alba – Activitatea de Inspecţie Fiscalăorgan_krajowypozwany
Rząd rumuńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

dyrektywa VAT art. 168

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Prawo do odliczenia VAT stanowi podstawową zasadę mechanizmu VAT i nie może być ograniczane, jeżeli spełnione są przesłanki materialne i formalne. Podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia, jeśli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji, a VAT został należny lub zapłacony od dostaw przez innego podatnika.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem i do rzetelnego procesu. Wymaga, aby sąd mógł badać dowody pod kątem ich legalności i poszanowania praw podstawowych.

Karta art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zasada ne bis in idem. Nie ma zastosowania, gdy postępowanie karne dotyczy osób fizycznych, a postępowanie podatkowe spółki.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

dyrektywa VAT art. 167

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

dyrektywa VAT art. 178

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Aby skorzystać z prawa do odliczenia, podatnik musi posiadać fakturę sporządzoną zgodnie z wymogami dyrektywy.

regulamin postępowania art. 99

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Umożliwia wydanie postanowienia, gdy odpowiedź na pytanie prejudycjalne można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa.

Codul de procedură penală art. 6

Kodeks postępowania karnego Rumunii

Codul de procedură penală art. 335

Kodeks postępowania karnego Rumunii

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd krajowy może badać dowody z postępowania karnego w celu ustalenia prawa do odliczenia VAT, o ile respektuje to prawa podstawowe. • Zasada ne bis in idem nie ma zastosowania, gdy postępowanie karne dotyczy osób fizycznych, a postępowanie podatkowe spółki.

Odrzucone argumenty

Zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań stoją na przeszkodzie badaniu dowodów z postępowania karnego. • Postanowienie o umorzeniu postępowania karnego powinno prowadzić do umorzenia postępowania podatkowego na korzyść podatnika.

Godne uwagi sformułowania

prawo do odliczenia przewidziane w art. 167 i nast. dyrektywy VAT stanowi integralną część mechanizmu VAT i zasadniczo nie może być ograniczane • podatnikowi można odmówić prawa do odliczenia, jeżeli na podstawie obiektywnych przesłanek zostanie wykazane, że powołuje się on na nie w sposób stanowiący oszustwo lub nadużycie • skuteczność kontroli sądowej gwarantowanej przez art. 47 Karty wymaga, aby sąd rozpatrujący skargę na decyzję organu podatkowego dokonującą korekty VAT był uprawniony do sprawdzenia, czy dowody zebrane w toku powiązanego postępowania [...] nie zostały wykorzystane z naruszeniem praw zagwarantowanych przez prawo Unii

Skład orzekający

I. Ziemele

prezeska izby

T. von Danwitz

wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego szóstej izby

A. Kumin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu, w jakim dowody z postępowań karnych mogą być wykorzystywane w postępowaniach podatkowych dotyczących prawa do odliczenia VAT, z uwzględnieniem praw podstawowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie karne zostało umorzone, a dotyczyło osób fizycznych powiązanych ze spółką-podatnikiem. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku i poszanowania praw procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników i organów podatkowych – możliwości wykorzystania dowodów z postępowań karnych w sprawach podatkowych, co ma istotne implikacje dla prawa do odliczenia VAT i ochrony praw podstawowych.

Czy dowody z umorzonego śledztwa karnego mogą zrujnować prawo firmy do odliczenia VAT?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy