C-475/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-11-12
cjeupodatkiVAT - prawo do odliczeniaWysokatrybunal
VATprawo do odliczeniaoszustwo podatkowene bis in idemprawo do obronyskuteczna ochrona sądowapostępowanie karnepostępowanie podatkowedowody

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że sąd krajowy może badać dowody z postępowania karnego w celu ustalenia prawa do odliczenia VAT, pod warunkiem poszanowania praw podstawowych.

Sprawa dotyczyła możliwości wykorzystania dowodów z umorzonego postępowania karnego przeciwko osobom fizycznym (zarządowi i księgowemu spółki) w postępowaniu podatkowym dotyczącym prawa spółki do odliczenia VAT. Sąd odsyłający pytał, czy zasady ne bis in idem, pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań stoją na przeszkodzie takiemu badaniu. Trybunał uznał, że zasada ne bis in idem nie ma zastosowania, ponieważ postępowania dotyczyły różnych podmiotów. Stwierdził również, że zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań nie zostały wystarczająco uzasadnione przez sąd odsyłający. W kwestii prawa do odliczenia VAT, Trybunał orzekł, że sąd krajowy może badać dowody z postępowania karnego, o ile respektuje to prawa gwarantowane przez Kartę praw podstawowych, w tym prawo do obrony i równość broni.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Curtea de Apel Constanţa (Rumunia) dotyczył wykładni dyrektywy VAT, Karty praw podstawowych (art. 47 i 50) oraz zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań. Spór w postępowaniu głównym dotyczył odmowy prawa do odliczenia VAT przez rumuński organ podatkowy spółce Fashion TV RO SRL, która powoływała się na faktury od dostawców, którzy nie byli zarejestrowani do VAT lub byli nieaktywni. W międzyczasie wszczęto postępowanie karne przeciwko członkowi zarządu i księgowemu spółki za oszustwo podatkowe, które zostało umorzone z powodu braku dowodów i przedawnienia. Spółka zaskarżyła decyzję podatkową, a sąd apelacyjny rozważał możliwość wykorzystania dowodów z postępowania karnego. Trybunał uznał, że zasada ne bis in idem (art. 50 Karty) nie ma zastosowania, ponieważ postępowanie karne dotyczyło osób fizycznych, a postępowanie podatkowe spółki. W odniesieniu do zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań, Trybunał uznał pytanie za niedopuszczalne z powodu braku wystarczającego uzasadnienia przez sąd odsyłający. Co do istoty, Trybunał przypomniał, że prawo do odliczenia VAT jest podstawową zasadą i nie może być ograniczane, jeśli spełnione są przesłanki materialne i formalne. Podkreślił, że podatnik musi wykazać spełnienie tych przesłanek, a organy podatkowe mogą odmówić odliczenia w przypadku oszustwa lub nadużycia. Trybunał stwierdził, że sąd krajowy może badać dowody z powiązanego postępowania karnego, nawet jeśli zostało ono umorzone, pod warunkiem, że badanie to respektuje prawa gwarantowane przez prawo Unii, w szczególności prawo do obrony i zasadę równości broni. Sąd krajowy musi upewnić się, że podatnikowi zapewniono możliwość skutecznego przedstawienia swojego stanowiska.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zasada ne bis in idem nie ma zastosowania, ponieważ postępowanie karne dotyczyło osób fizycznych, a postępowanie podatkowe spółki, które są podmiotami prawnie odrębnymi.

Uzasadnienie

Zastosowanie zasady ne bis in idem wymaga, aby odnośne sankcje lub postępowania dotyczyły tej samej osoby. W tej sprawie postępowanie karne wszczęto przeciwko dwóm osobom fizycznym, które są prawnie odrębne od podatnika będącego przedmiotem postępowania głównego (spółki).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

sąd odsyłający uzyskał odpowiedź na pytanie prejudycjalne, ale pytanie dotyczące art. 50 Karty zostało uznane za niedopuszczalne

Strony

NazwaTypRola
Fashion TV RO SRLspolkaskarżący
Maestro SPRLspolkaskarżący
Direcţia Generală Regională a Finanţelor Publice Galaţi – Serviciul Soluţionare Contestaţii – Administrația Județeană a Finanțelor Publice Constanțaorgan_krajowypozwany
Direcția Generală Regională a Finanțelor Publice Galați – Administrația Județeană a Finanțelor Publice Alba – Activitatea de Inspecţie Fiscalăorgan_krajowypozwany
Rząd rumuńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

dyrektywa VAT art. 168

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Prawo do odliczenia VAT stanowi podstawową zasadę mechanizmu VAT i nie może być ograniczane, jeżeli spełnione są przesłanki materialne i formalne. Podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia, jeśli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji, a VAT został należny lub zapłacony od dostaw przez innego podatnika.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem i do rzetelnego procesu. Wymaga, aby sąd mógł badać dowody pod kątem ich legalności i poszanowania praw podstawowych.

Karta art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zasada ne bis in idem. Nie ma zastosowania, gdy postępowanie karne dotyczy osób fizycznych, a postępowanie podatkowe spółki.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

dyrektywa VAT art. 167

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

dyrektywa VAT art. 178

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Aby skorzystać z prawa do odliczenia, podatnik musi posiadać fakturę sporządzoną zgodnie z wymogami dyrektywy.

regulamin postępowania art. 99

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Umożliwia wydanie postanowienia, gdy odpowiedź na pytanie prejudycjalne można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa.

Codul de procedură penală art. 6

Kodeks postępowania karnego Rumunii

Codul de procedură penală art. 335

Kodeks postępowania karnego Rumunii

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd krajowy może badać dowody z postępowania karnego w celu ustalenia prawa do odliczenia VAT, o ile respektuje to prawa podstawowe. Zasada ne bis in idem nie ma zastosowania, gdy postępowanie karne dotyczy osób fizycznych, a postępowanie podatkowe spółki.

Odrzucone argumenty

Zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań stoją na przeszkodzie badaniu dowodów z postępowania karnego. Postanowienie o umorzeniu postępowania karnego powinno prowadzić do umorzenia postępowania podatkowego na korzyść podatnika.

Godne uwagi sformułowania

prawo do odliczenia przewidziane w art. 167 i nast. dyrektywy VAT stanowi integralną część mechanizmu VAT i zasadniczo nie może być ograniczane podatnikowi można odmówić prawa do odliczenia, jeżeli na podstawie obiektywnych przesłanek zostanie wykazane, że powołuje się on na nie w sposób stanowiący oszustwo lub nadużycie skuteczność kontroli sądowej gwarantowanej przez art. 47 Karty wymaga, aby sąd rozpatrujący skargę na decyzję organu podatkowego dokonującą korekty VAT był uprawniony do sprawdzenia, czy dowody zebrane w toku powiązanego postępowania [...] nie zostały wykorzystane z naruszeniem praw zagwarantowanych przez prawo Unii

Skład orzekający

I. Ziemele

prezeska izby

T. von Danwitz

wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego szóstej izby

A. Kumin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu, w jakim dowody z postępowań karnych mogą być wykorzystywane w postępowaniach podatkowych dotyczących prawa do odliczenia VAT, z uwzględnieniem praw podstawowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie karne zostało umorzone, a dotyczyło osób fizycznych powiązanych ze spółką-podatnikiem. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku i poszanowania praw procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników i organów podatkowych – możliwości wykorzystania dowodów z postępowań karnych w sprawach podatkowych, co ma istotne implikacje dla prawa do odliczenia VAT i ochrony praw podstawowych.

Czy dowody z umorzonego śledztwa karnego mogą zrujnować prawo firmy do odliczenia VAT?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę