C-475/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że odmowa prawa do odliczenia VAT naliczonego z tytułu nabycia towaru, który został nieodpłatnie udostępniony podwykonawcy, jest niezgodna z prawem UE, jeśli udostępnienie to było niezbędne do wykonania opodatkowanych transakcji podatnika, a także że brak odrębnej księgowości dla stałego zakładu nie może automatycznie pozbawić prawa do odliczenia VAT, jeśli organy podatkowe mogą zweryfikować materialne przesłanki tego prawa.
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia VAT przez rumuńskie organy podatkowe spółce Voestalpine Giesserei Linz GmbH (VGL). Odmowa wynikała z faktu, że VGL nabyła suwnicę, którą następnie nieodpłatnie udostępniła podwykonawcy (GEP) do wykonania robót na rzecz VGL. Organy uznały, że nabycie suwnicy nie służyło transakcjom opodatkowanym VGL, lecz podwykonawcy. Dodatkowo, odmowa była uzasadniona brakiem odrębnej księgowości dla rumuńskiego zakładu VGL. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że takie praktyki są niezgodne z dyrektywą VAT, podkreślając, że prawo do odliczenia jest integralną częścią systemu VAT i nie może być nadmiernie ograniczane przez wymogi formalne, jeśli materialne przesłanki są spełnione i możliwe do weryfikacji.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (VAT), w szczególności art. 168 lit. a) dotyczącego prawa do odliczenia VAT. Sprawa wywodziła się ze sporu pomiędzy austriacką spółką Voestalpine Giesserei Linz GmbH (VGL) a rumuńskimi organami podatkowymi. VGL, prowadząca działalność gospodarczą w Austrii, posiadała zarejestrowany w Rumunii stały zakład, gdzie dokonywała przetworzenia wyrobów odlewanych. W ramach tej działalności VGL nabyła suwnicę, którą następnie nieodpłatnie udostępniła podwykonawcy (GEP) w celu wykonania robót na rzecz VGL. Organy podatkowe odmówiły VGL prawa do odliczenia VAT naliczonego od nabycia suwnicy, argumentując, że nabycie to nie było związane z transakcjami opodatkowanymi VGL, lecz z transakcjami podwykonawcy. Dodatkowo, odmowa była uzasadniona brakiem prowadzenia przez VGL odrębnej księgowości dla swojego rumuńskiego zakładu, co uniemożliwiało organom weryfikację kosztów. Sąd odsyłający (Curtea de Apel Cluj) zadał Trybunałowi dwa pytania prejudycjalne dotyczące zgodności tych praktyk z prawem UE. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując sprawę, przypomniał, że prawo do odliczenia VAT jest integralną częścią systemu VAT i ma na celu zapewnienie neutralności podatkowej. Stwierdził, że aby przyznać prawo do odliczenia, musi istnieć bezpośredni i ścisły związek między nabyciem towaru a opodatkowanymi transakcjami podatnika lub jego ogólną działalnością gospodarczą. W przypadku suwnicy, jeśli jej nabycie było niezbędne do przetworzenia wyrobów, które następnie VGL sprzedawała w ramach opodatkowanych transakcji, prawo do odliczenia powinno przysługiwać, nawet jeśli towar został nieodpłatnie udostępniony podwykonawcy. Trybunał podkreślił, że to do sądu krajowego należy zbadanie, czy udostępnienie suwnicy było niezbędne i czy jej koszt stanowił element cenotwórczy transakcji VGL. Odnosząc się do drugiego pytania, Trybunał orzekł, że odmowa prawa do odliczenia VAT z powodu braku odrębnej księgowości dla stałego zakładu jest niezgodna z prawem UE, jeśli organy podatkowe są w stanie zweryfikować materialne przesłanki prawa do odliczenia. Podkreślono, że wymogi formalne, takie jak prowadzenie księgowości, nie mogą prowadzić do praktycznego uniemożliwienia wykonania prawa do odliczenia, jeśli spełnione są wymogi materialne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Prawo do odliczenia VAT naliczonego od nabycia towaru, który został nieodpłatnie udostępniony podwykonawcy w celu wykonania robót na rzecz podatnika, nie może być odmówione, jeśli udostępnienie to nie wykracza poza to, co niezbędne do umożliwienia podatnikowi dokonania opodatkowanych transakcji lub wykonywania jego działalności gospodarczej, a koszt nabycia towaru stanowi element cenotwórczy tych transakcji lub działalności.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że prawo do odliczenia VAT jest integralną częścią systemu VAT i ma na celu zapewnienie neutralności podatkowej. Kluczowe jest istnienie bezpośredniego i ścisłego związku między nabyciem towaru a opodatkowanymi transakcjami podatnika lub jego ogólną działalnością gospodarczą. Nawet jeśli towar jest nieodpłatnie udostępniany podwykonawcy, prawo do odliczenia przysługuje, jeśli nabycie było niezbędne do działalności opodatkowanej podatnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (VGL)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Voestalpine Giesserei Linz GmbH | spolka | skarżący |
| Administraţia Judeţeană a Finanţelor Publice Cluj | organ_krajowy | pozwany |
| Direcţia Generală Regională a Finanţelor Publice Cluj-Napoca | organ_krajowy | pozwany |
| Austrex Handels GmbH | spolka | inne |
| Global Energy Products S.A. | spolka | inne |
| Rząd rumuński | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (4)
Główne
Dyrektywa VAT art. 168 § lit. a)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Prawo do odliczenia VAT naliczonego od towarów i usług wykorzystywanych na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika.
Kodeks podatkowy Rumunii art. 297 § ust. 4 lit. a)
Legea nr. 227/2015 privind Codul fiscal
Prawo podatnika do odliczenia podatku związanego z nabyciem, jeżeli jest ono wykorzystywane na potrzeby transakcji opodatkowanych.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
Dyrektywa VAT art. 242
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Obowiązek prowadzenia przez podatnika ewidencji księgowej w sposób wystarczająco szczegółowy do celów stosowania VAT i kontroli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do odliczenia VAT jest integralną częścią systemu VAT i ma na celu zapewnienie neutralności podatkowej. Nabycie towaru, który jest niezbędny do wykonania opodatkowanych transakcji podatnika, daje prawo do odliczenia VAT, nawet jeśli towar jest nieodpłatnie udostępniany podwykonawcy. Brak odrębnej księgowości dla stałego zakładu nie może automatycznie pozbawić prawa do odliczenia VAT, jeśli organy podatkowe mogą zweryfikować materialne przesłanki tego prawa. Wymogi formalne nie mogą prowadzić do praktycznego uniemożliwienia wykonania prawa do odliczenia, jeśli wymogi materialne są spełnione.
Odrzucone argumenty
Nabycie suwnicy nie było bezpośrednio związane z transakcjami opodatkowanymi VGL, lecz z transakcjami podwykonawcy. Brak odrębnej księgowości dla rumuńskiego zakładu uniemożliwiał weryfikację kosztów i transakcji.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do odliczenia przewidziane w art. 168 lit. a) dyrektywy 2006/112 stanowi integralną część systemu VAT i zasadniczo nie podlega ograniczeniu. System odliczeń ma bowiem na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru VAT należnego lub zapłaconego w ramach całej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Prawo do odliczenia zostaje jednak również przyznane podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku [...] gdy koszty danych towarów i usług należą do kosztów ogólnych podatnika i jako takie stanowią elementy składowe ceny dostarczanych przez niego towarów lub świadczonych przez niego usług. Podstawowa zasada neutralności VAT wymaga, aby prawo do odliczenia podatku naliczonego zostało przyznane, jeżeli zostały spełnione wymogi materialne, nawet wówczas, gdy podatnicy nie spełnili niektórych przesłanek formalnych.
Skład orzekający
O. Spineanu‑Matei
prezes izby
J.‑C. Bonichot
sędzia
S. Rodin
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odliczenia VAT w sytuacjach nieodpłatnego udostępniania towarów podwykonawcom oraz znaczenie wymogów materialnych nad wymogami formalnymi w kontekście VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni dyrektywy VAT i może wymagać dostosowania do specyfiki krajowych przepisów podatkowych, o ile nie są one zgodne z prawem UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku VAT i jego kluczowego aspektu – prawa do odliczenia, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia, kiedy odmowa odliczenia VAT jest nieuzasadniona, co ma dużą wartość praktyczną.
“Czy nieodpłatne udostępnienie suwnicy podwykonawcy pozbawia Cię prawa do odliczenia VAT? TSUE wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI