C-472/20
Podsumowanie
TSUE orzekł, że niewiążąca opinia sądu najwyższego nie może zastąpić przepisów UE o nieuczciwych warunkach umownych, a konsumentowi należy się przywrócenie stanu sprzed zawarcia umowy lub równoważna ochrona.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 93/13 w kontekście węgierskiej umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, gdzie klauzula ryzyka kursowego została uznana za nieuczciwą. Sąd odsyłający pytał, czy niewiążąca opinia węgierskiego sądu najwyższego może zapewnić skuteczność dyrektywy oraz czy możliwe jest przywrócenie stanu sprzed zawarcia umowy. TSUE stwierdził, że opinia taka nie wystarcza, a konsumentowi należy zapewnić pełną ochronę, w tym poprzez przywrócenie stanu pierwotnego lub równoważne środki, jeśli przywrócenie nie jest możliwe.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków umownych, złożony przez węgierski sąd w związku ze sporem dotyczącym umowy kredytu denominowanego we frankach szwajcarskich, spłacanego w forintach węgierskich. Kluczową kwestią było ryzyko kursowe obciążające konsumenta, które zostało uznane za nieuczciwy warunek umowny. Sąd odsyłający pytał, czy niewiążąca opinia węgierskiego sądu najwyższego może zapewnić skuteczność dyrektywy w sytuacji braku odpowiednich przepisów krajowych. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że taka opinia nie jest wystarczająca do zapewnienia pełnej skuteczności dyrektywy. Ponadto, TSUE stwierdził, że dyrektywa nie stoi na przeszkodzie przywróceniu sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta do stanu sprzed zawarcia umowy, jeśli warunek jest nieuczciwy. W przypadku, gdy takie przywrócenie nie jest możliwe, sąd krajowy musi zapewnić konsumentowi ostateczną ochronę, aby znalazł się on w sytuacji, w jakiej byłby, gdyby nieuczciwy warunek nigdy nie istniał, np. poprzez zwrot nienależnie uzyskanych przez kredytodawcę kwot.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, skuteczność dyrektywy nie może być zapewniona wyłącznie w drodze niewiążącej opinii sądu najwyższego.
Uzasadnienie
Niewiążąca opinia nie gwarantuje konsumentowi pełnej ochrony ani skutecznych środków odwoławczych, w przeciwieństwie do przepisów prawa krajowego lub wiążących orzeczeń sądów najwyższych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
konsument
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Lombard Pénzügyi és Lízing Zrt. | spolka | pozwany |
| PN | osoba_fizyczna | skarżący |
| rząd węgierski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (16)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Ocena nieuczciwego charakteru warunków nie dotyczy głównego przedmiotu umowy ani relacji ceny do usług, o ile zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 5
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Warunki umowne przedstawiane konsumentowi muszą być sporządzone prostym i zrozumiałym językiem.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Nieuczciwe warunki nie są wiążące dla konsumenta, a umowa pozostaje ważna w pozostałej części, jeśli to możliwe.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki zapobiegające stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków.
dawny kodeks cywilny art. 209 § 1
Polgári Törvénykönyvről szóló 1959. évi IV. törvény
Ogólne warunki umów konsumenckich nieuzgodnione indywidualnie są nieuczciwe, jeśli jednostronnie i nieuzasadnienie określają prawa i obowiązki stron ze szkodą dla kontrahenta.
dawny kodeks cywilny art. 209 § 4
Polgári Törvénykönyvről szóló 1959. évi IV. törvény
Niejednoznaczne sformułowanie ogólnych warunków umowy konsumenckiej świadczy o ich nieuczciwym charakterze.
dawny kodeks cywilny art. 209 § 5
Polgári Törvénykönyvről szóló 1959. évi IV. törvény
Przepisy o nieuczciwych warunkach nie dotyczą głównego przedmiotu umowy ani relacji ceny do świadczenia, jeśli są jasne i zrozumiałe.
dawny kodeks cywilny art. 209/A § 2
Polgári Törvénykönyvről szóló 1959. évi IV. törvény
Nieuczciwe warunki umowne umów konsumenckich są nieważne na korzyść konsumenta.
TFUE art. 267
TFUE
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG art. 8
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Państwa członkowskie mogą przyjąć bardziej rygorystyczne przepisy prawne zgodne z traktatem.
dawny kodeks cywilny art. 237 § 1
Polgári Törvénykönyvről szóló 1959. évi IV. törvény
W przypadku nieważności umowy należy przywrócić stan istniejący przed jej zawarciem.
ustawa o instytucjach kredytowych art. 203 § 4
hitelintézetekről és a pénzügyi vállalkozásokról szóló 1996. évi CXII. törvény
Instytucja kredytowa musi wyjaśnić konsumentowi ryzyko związane z umową kredytu w walucie obcej.
ustawa o instytucjach kredytowych art. 203 § 5
hitelintézetekről és a pénzügyi vállalkozásokról szóló 1996. évi CXII. törvény
Oświadczenie o ryzyku musi zawierać wyjaśnienie ryzyka kursowego i jego wpływu na raty.
ustawa DH2 art. 1
ustawa DH2
Ustawa reguluje rozliczanie umów kredytu konsumenckiego.
ustawa DH2 art. 37 § 1
ustawa DH2
Strona może żądać stwierdzenia nieważności umowy lub jej części, jednocześnie żądając zastosowania skutków prawnych nieważności.
Karta Praw Podstawowych art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewiążąca opinia sądu najwyższego nie może zastąpić przepisów UE o nieuczciwych warunkach umownych. Konsumentowi należy się przywrócenie stanu sprzed zawarcia umowy lub równoważna ochrona, jeśli warunek jest nieuczciwy. Celem dyrektywy jest przywrócenie równowagi materialnej między stronami.
Odrzucone argumenty
Możliwość stosowania niewiążącej opinii sądu najwyższego jako podstawy do oceny ważności umowy. Ograniczenia w możliwości przywrócenia stanu poprzedniego lub zapewnienia równoważnej ochrony konsumentowi.
Godne uwagi sformułowania
skuteczność jej przepisów nie może zostać zapewniona – w braku przepisu prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym regulującego taką sytuację – wyłącznie w drodze niewiążącej opinii wydanej przez sąd najwyższy jeśli przywrócenie takie nie jest możliwe, do tego sądu należy zapewnienie by konsument znalazł się ostatecznie w sytuacji, w jakiej znajdowałby się, gdyby warunek uznany za nieuczciwy nigdy nie istniał przywrócenie równowagi między stronami umowy przy jednoczesnym utrzymaniu w mocy umowy jako całości
Skład orzekający
L. Bay Larsen
wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki prezesa szóstej izby
N. Jääskinen
sprawozdawca
M. Safjan
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia dyrektywy 93/13 w kontekście umów kredytowych z nieuczciwymi warunkami, rola sądów krajowych i sądów najwyższych w zapewnieniu skuteczności prawa UE, ochrona konsumenta."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przepisów krajowych i niewiążącej opinii sądu najwyższego; orzeczenie nie wyklucza możliwości stosowania przepisów krajowych lub wiążących orzeczeń sądów najwyższych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i nieuczciwych klauzul, pokazując, jak prawo UE chroni konsumentów przed ryzykiem kursowym i jak sądy powinny interpretować przepisy w takich sytuacjach.
“Kredyt we frankach: czy niewiążąca opinia sądu najwyższego ochroni Cię przed nieuczciwym kursem?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI