C-472/19

Trybunał Sprawiedliwości2020-06-11
cjeuzamowienia_publicznekoncesjeWysokatrybunal
koncesjezamówienia publicznewykluczenie wykonawcyśrodki zaradczeself-cleaningrzetelnośćprawo UETSUEorzecznictwo

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy krajowe zakazujące wykonawcom skazanym za poważne przestępstwa możliwości wykazania swojej rzetelności poprzez środki zaradcze są niezgodne z prawem UE.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2014/23/UE w sprawie udzielania koncesji, w szczególności art. 38 ust. 9 i 10, który przewiduje mechanizm "samooczyszczenia" dla wykonawców objętych podstawami wykluczenia. Francuskie przepisy krajowe zakazywały wykonawcom skazanym za poważne przestępstwa udziału w postępowaniach o udzielenie koncesji przez pięć lat, bez możliwości przedstawienia dowodów na podjęcie środków zaradczych. Trybunał uznał, że takie przepisy są niezgodne z dyrektywą, która gwarantuje wykonawcom prawo do przedstawienia dowodów na swoją rzetelność, chyba że wyrok skazujący sam w sobie stanowił okres wykluczenia. Ponadto, Trybunał stwierdził, że ocena środków zaradczych może być powierzona organom sądowym, pod warunkiem spełnienia wymogów dyrektywy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Conseil d’État (radę stanu, Francja) dotyczył wykładni art. 38 ust. 9 i 10 dyrektywy 2014/23/WE w sprawie udzielania koncesji. Spór w postępowaniu głównym dotyczył przepisów francuskiego dekretu nr 2016-86, które zakazywały wykonawcom skazanym prawomocnym wyrokiem za poważne przestępstwa (pokrywające się z podstawami wykluczenia wskazanymi w dyrektywie) udziału w postępowaniach o udzielenie koncesji przez pięć lat, bez możliwości przedstawienia dowodów na podjęcie środków zaradczych mających na celu wykazanie ich rzetelności. Conseil d’État pytał, czy przepisy te są zgodne z dyrektywą, która przewiduje mechanizm "samooczyszczenia" (self-cleaning), pozwalający wykonawcom na przedstawienie dowodów na podjęcie środków naprawczych, jeśli zostaną one uznane za wystarczające. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w swoim wyroku z dnia 11 czerwca 2020 r. orzekł, że art. 38 ust. 9 dyrektywy 2014/23 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, które pozbawiają wykonawcę możliwości przedstawienia dowodów na podjęcie środków zaradczych, jeśli został on skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo objęte podstawą wykluczenia. TSUE podkreślił, że prawo do przedstawienia dowodów na rzetelność jest gwarantowane przez dyrektywę, z wyjątkiem sytuacji, gdy wyrok skazujący sam w sobie stanowi okres wykluczenia. Ponadto, TSUE stwierdził, że badanie właściwego charakteru środków zaradczych może być powierzone organom sądowym, pod warunkiem, że krajowy mechanizm spełnia wymogi dyrektywy i jest zgodny z terminami postępowań o udzielenie koncesji. Francuskie procedury takie jak zwolnienie z zakazu, rehabilitacja sądowa i usunięcie wzmianki o skazaniu z rejestru karnego mogą być uznane za spełniające te wymogi, ale ich zgodność z dyrektywą wymaga weryfikacji przez sąd krajowy, zwłaszcza pod kątem możliwości oceny środków zaradczych i terminowości ich zastosowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy krajowe, które nie przyznają wykonawcy skazanemu prawomocnym wyrokiem za przestępstwo objęte podstawą wykluczenia możliwości przedstawienia dowodów na podjęcie środków zaradczych, stoją na przeszkodzie art. 38 ust. 9 dyrektywy 2014/23/UE.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2014/23/UE gwarantuje wykonawcom prawo do przedstawienia dowodów na podjęcie środków zaradczych (self-cleaning), chyba że wyrok skazujący sam w sobie stanowi okres wykluczenia. Przepisy krajowe, które automatycznie wykluczają wykonawcę bez możliwości wykazania rzetelności, naruszają ten mechanizm.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

wykonawca (Vert Marine SAS) w zakresie wykładni prawa UE

Strony

NazwaTypRola
Vert Marine SASspolkaskarżący
Premier ministreorgan_krajowypozwany
Ministre de l’Économie et des Financesorgan_krajowypozwany
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd greckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Dyrektywa 2014/23/UE art. 38 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji

Określa podstawy wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie koncesji, w tym skazanie prawomocnym wyrokiem za określone przestępstwa.

Dyrektywa 2014/23/UE art. 38 § 9

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji

Ustanawia mechanizm środków zaradczych (self-cleaning), pozwalający wykonawcy na wykazanie rzetelności pomimo istnienia podstawy wykluczenia, chyba że wyrok skazujący stanowi okres wykluczenia.

Dyrektywa 2014/23/UE art. 38 § 10

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji

Pozwala państwom członkowskim na określenie warunków wykonania art. 38, w tym maksymalnego okresu wykluczenia.

Pomocnicze

code pénal art. od 222‑34 do 222‑40, 313‑1, 313‑3, 314‑1, 324‑1, 324‑5, 324‑6, od 421‑1 do 421‑2‑4, 421‑5, 432‑10, 432‑11, od 432‑12 do 432‑16, 433‑1, 433‑2, 434‑9, 434‑9‑1, 435‑3, 435‑4, 435‑9, 435‑10, od 441‑1 do 441‑7, 441‑9, od 445‑1 do 445‑2‑1 lub 450‑1

Kodeks karny (Francja)

code général des impôts art. od 1741 do 1743, 1746 lub 1747

Ogólny kodeks podatkowy (Francja)

code pénal art. 225‑4‑1 i 225‑4‑7

Kodeks karny (Francja)

Dotyczy umów koncesji, które nie są umowami koncesji w dziedzinie obronności lub bezpieczeństwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy krajowe, które automatycznie wykluczają wykonawcę skazanego za poważne przestępstwo z możliwości przedstawienia dowodów na podjęcie środków zaradczych, naruszają prawo UE. Ocena środków zaradczych może być powierzona organom sądowym, jeśli spełniają one wymogi dyrektywy i są zgodne z terminami postępowań.

Godne uwagi sformułowania

mechanizm środków zaradczych (samooczyszczenie lub self-cleaning) prawo, które państwa członkowskie powinny zagwarantować przy transpozycji tej dyrektywy nie może być traktowane tożsamo z wykluczeniem prawomocnym wyrokiem w rozumieniu art. 38 ust. 9 akapit trzeci dyrektywy 2014/23/UE organy sądowe są z natury rzeczy w stanie dokonać obiektywnej i niezależnej oceny

Skład orzekający

S. Rodin

prezes_izby

D. Šváby

sprawozdawca

N. Piçarra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja mechanizmu samooczyszczenia (self-cleaning) w postępowaniach o udzielenie koncesji i zamówień publicznych, możliwość powierzenia oceny środków zaradczych organom sądowym."

Ograniczenia: Weryfikacja zgodności krajowych procedur sądowych z wymogami dyrektywy należy do sądu krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego mechanizmu "samooczyszczenia" w zamówieniach publicznych i koncesjach, pokazując, jak prawo UE chroni wykonawców przed nadmiernie restrykcyjnymi przepisami krajowymi. Wyjaśnia również rolę sądów w ocenie takich mechanizmów.

Czy skazanie za przestępstwo automatycznie zamyka drogę do publicznych kontraktów? TSUE wyjaśnia mechanizm "samooczyszczenia".

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI