C-47/14
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy dotyczące jurysdykcji w sprawach umów o pracę wyłączają stosowanie ogólnych zasad jurysdykcji w sprawach dotyczących naruszenia obowiązków dyrektora spółki, jeśli stosunek ten ma charakter pracowniczy.
Sprawa dotyczyła jurysdykcji sądów w sporze między holenderską spółką a jej byłym dyrektorem, który był jednocześnie obywatelem Niemiec. Spółka dochodziła od niego odszkodowania za nienależyte wykonywanie obowiązków dyrektora i zarządcy, a także za naruszenie umowy o pracę. Sąd odsyłający pytał, czy przepisy dotyczące umów o pracę wyłączają stosowanie ogólnych zasad jurysdykcji w sprawach umów i czynów niedozwolonych. Trybunał wyjaśnił, że jeśli stosunek dyrektora do spółki ma cechy stosunku pracy, to zastosowanie mają przepisy o umowach o pracę, które wyłączają ogólne zasady jurysdykcji.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji i wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych. Spór powstał między holenderską spółką holdingową (Holterman Ferho Exploitatie BV) a jej byłym dyrektorem i zarządcą, obywatelem niemieckim (F.L. Spies von Büllesheim). Spółka dochodziła od niego odszkodowania za nienależyte wykonywanie obowiązków dyrektora i zarządcy (na podstawie prawa niderlandzkiego) oraz za naruszenie umowy o pracę. Sąd odsyłający (Hoge Raad der Nederlanden) miał wątpliwości, czy w sytuacji, gdy powództwo opiera się zarówno na naruszeniu obowiązków dyrektora/zarządcy, jak i na naruszeniu umowy o pracę, zastosowanie mają szczególne zasady jurysdykcji dotyczące umów o pracę (rozdział II sekcja 5 rozporządzenia nr 44/2001), czy też ogólne zasady dotyczące umów (art. 5 pkt 1) i czynów niedozwolonych (art. 5 pkt 3). Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że jeśli stosunek między dyrektorem a spółką można zakwalifikować jako „indywidualną umowę o pracę” w rozumieniu rozporządzenia (co wymaga oceny, czy istniał stosunek podporządkowania, wykonywanie świadczeń za wynagrodzeniem i trwały stosunek w ramach organizacji spółki), to zastosowanie mają przepisy rozdziału II sekcji 5, które wyłączają stosowanie art. 5 pkt 1 i 3. W przypadku, gdy stosunek ten nie jest umową o pracę, ale wynika z prawa spółek, jurysdykcja może być ustalana na podstawie art. 5 pkt 1 (umowa lub roszczenia z umowy), a w przypadku czynów niedozwolonych na podstawie art. 5 pkt 3. Trybunał wyjaśnił, że powództwo spółki przeciwko byłemu zarządzającemu za naruszenie obowiązków wynikających z prawa spółek można uznać za roszczenie wynikające z umowy, a miejscem wykonania zobowiązania jest miejsce, gdzie zarządzający faktycznie świadczył usługi. W przypadku czynów niedozwolonych, jurysdykcja opiera się na miejscu zdarzenia wywołującego szkodę lub miejsca, gdzie szkoda się urzeczywistniła.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli stosunek między dyrektorem a spółką można zakwalifikować jako indywidualną umowę o pracę w rozumieniu rozporządzenia, to przepisy sekcji 5 wyłączają stosowanie art. 5 pkt 1 i 3.
Uzasadnienie
Rozporządzenie nr 44/2001 nie definiuje pojęć 'indywidualna umowa o pracę' ani 'pracownik'. Kluczowe jest ustalenie, czy istniał stosunek podporządkowania, wykonywanie świadczeń za wynagrodzenie i trwały stosunek w ramach organizacji spółki. Sekcja 5 ma charakter szczególny i wyczerpujący.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Holterman Ferho Exploitatie BV | spolka | skarżący |
| Ferho Bewehrungsstahl GmbH | spolka | skarżący |
| Ferho Vechta GmbH | spolka | skarżący |
| Ferho Frankfurt GmbH | spolka | skarżący |
| Friedrich Leopold Freiherr Spies von Büllesheim | osoba_fizyczna | pozwany |
| Rząd niemiecki | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
Rozp. 44/2001 art. 5 § pkt 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Jurysdykcja w sprawach umów i roszczeń z umów, w tym umów o pracę (art. 18-21) oraz umów o świadczenie usług. Miejsce wykonania zobowiązania jest kluczowe.
Rozp. 44/2001 art. 5 § pkt 3
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Jurysdykcja w sprawach czynów niedozwolonych lub podobnych. Miejsce, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę.
Rozp. 44/2001 art. 18 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Jurysdykcja w sprawach indywidualnych umów o pracę.
Rozp. 44/2001 art. 20 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Pracodawca może wytoczyć powództwo tylko przed sądami państwa członkowskiego, na terytorium którego pracownik ma miejsce zamieszkania.
Pomocnicze
Rozp. 44/2001 art. 60 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Określenie miejsca zamieszkania spółek i osób prawnych (statutowa siedziba, główny organ zarządzający, główne przedsiębiorstwo).
Konwencja brukselska art. 5 § pkt 1
Konwencja brukselska z dnia 27 września 1968 r.
Podstawa dla art. 18-21 Rozporządzenia nr 44/2001, dotycząca jurysdykcji w sprawach umów, w tym umów o pracę.
BW art. 2:9
Burgerlijk Wetboek (kodeks cywilny Niderlandów)
Obowiązek należytego wykonywania funkcji przez zarządzającego.
BW art. 6:162
Burgerlijk Wetboek (kodeks cywilny Niderlandów)
Odpowiedzialność za czyn niedozwolony.
BW art. 7:661
Burgerlijk Wetboek (kodeks cywilny Niderlandów)
Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jeśli stosunek dyrektora do spółki ma cechy umowy o pracę, zastosowanie mają przepisy sekcji 5 rozporządzenia nr 44/2001, które wyłączają ogólne zasady jurysdykcji. Powództwo spółki przeciwko byłemu zarządzającemu za naruszenie obowiązków z prawa spółek można uznać za roszczenie wynikające z umowy. Miejsce wykonania zobowiązania w przypadku usług świadczonych przez zarządzającego jest tam, gdzie faktycznie prowadził działalność.
Odrzucone argumenty
Stosowanie ogólnych zasad jurysdykcji (art. 5 pkt 1 i 3) zamiast szczególnych zasad dotyczących umów o pracę (sekcja 5), gdy stosunek ma charakter pracowniczy.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie »indywidualnej umowy o pracę« w rozumieniu art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 44/2001 zasadniczą cechą stosunku pracy jest okoliczność, że dana osoba wykonuje przez pewien okres na rzecz innej osoby i pod jej kierownictwem świadczenia, za które w zamian otrzymuje wynagrodzenie przepisy ujęte we wspomnianej sekcji 5 mają charakter nie tylko szczególny, lecz także wyczerpujący miejsce, gdzie stanowiące podstawę powództwa zobowiązanie zostało wykonane albo miało być wykonane miejsce, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę
Skład orzekający
P. Cruz Villalón
rzecznik generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji w sporach między spółkami a ich dyrektorami/zarządzającymi, zwłaszcza gdy pojawia się kwestia charakteru stosunku prawnego (umowa o pracę vs. obowiązki wynikające z prawa spółek). Interpretacja przepisów rozporządzenia nr 44/2001 dotyczących jurysdykcji w sprawach umów, umów o pracę i czynów niedozwolonych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a jego zastosowanie w konkretnych przypadkach zależy od oceny sądu krajowego, czy stosunek prawny między dyrektorem a spółką ma charakter umowy o pracę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji w sporach korporacyjnych, która ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą. Wyjaśnia, kiedy dyrektor spółki może być traktowany jako pracownik w kontekście prawa UE.
“Czy dyrektor spółki to pracownik? TSUE wyjaśnia, gdzie szukać jurysdykcji w sporach korporacyjnych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI