C-469/24
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że akty władzy publicznej, które nie są nieprzewidywalne, nie stanowią "nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności" zwalniających organizatora turystyki z odpowiedzialności, a obniżka ceny za niezgodność imprezy turystycznej może obejmować zwrot całej zapłaconej kwoty w przypadku rażącej niezgodności.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o imprezach turystycznych w kontekście niezgodności usług spowodowanej przez rozbiórkę hotelu na polecenie władz albańskich. Sąd Rejonowy w Rzeszowie zadał pytania dotyczące odpowiedzialności organizatora, możliwości zwrotu całej ceny imprezy turystycznej w przypadku rażącej niezgodności oraz definicji "nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności". Trybunał orzekł, że akty władzy publicznej, jeśli nie są nieprzewidywalne, nie zwalniają organizatora z odpowiedzialności, a obniżka ceny może oznaczać zwrot całej kwoty, jeśli niezgodność jest rażąca i pozbawia imprezę celu.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych. Sprawa wyłoniła się z konfliktu między podróżnymi a organizatorem turystyki, Z. sp. z o.o., w związku z imprezą turystyczną, która okazała się niezgodna z umową z powodu prac rozbiórkowych prowadzonych na polecenie władz albańskich, zakłóceń w wyżywieniu oraz prac budowlanych. Sąd Rejonowy w Rzeszowie zadał cztery pytania prejudycjalne. Pierwsze dotyczyło zgodności polskiego przepisu nakładającego na organizatora obowiązek wykazania winy osoby trzeciej z dyrektywą, która wymaga jedynie przypisania niezgodności osobie trzeciej i jej nieprzewidywalności/nieuniknioności. Trybunał orzekł, że dyrektywa stoi na przeszkodzie takiemu przepisowi krajowemu, wymagając jedynie wykazania, że niezgodność można przypisać osobie trzeciej i była ona nieprzewidywalna lub nieunikniona, bez konieczności dowodzenia winy. Drugie pytanie dotyczyło możliwości zwrotu całej ceny imprezy turystycznej w przypadku rażącej niezgodności, nawet jeśli podróżni skorzystali z części usług. Trybunał stwierdził, że jest to możliwe, jeśli niezgodność jest na tyle rażąca, że impreza turystyczna utraciła swój cel i nie leży już obiektywnie w interesie podróżnego. Trzecie pytanie dotyczyło charakteru roszczeń o obniżkę ceny i rekompensatę – czy mają one charakter wyłącznie przywracający równowagę kontraktową, czy również sankcyjny. Trybunał orzekł, że mają one na celu przywrócenie równowagi kontraktowej, a nie karanie organizatorów. Czwarty i ostatni pytanie dotyczyło tego, czy akty władzy publicznej mogą być uznane za "nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności". Trybunał wyjaśnił, że takie akty nie wchodzą w zakres tego pojęcia, jeśli zostały przyjęte w następstwie postępowania, które umożliwiło zainteresowanym zapoznanie się z nimi przed ich wykonaniem, co czyni je przewidywalnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 14 ust. 3 lit. b) dyrektywy 2015/2302 stoi na przeszkodzie takiemu przepisowi prawa krajowego.
Uzasadnienie
Dyrektywa wymaga jedynie wykazania, że niezgodność można przypisać osobie trzeciej i była ona nieprzewidywalna lub nieunikniona, bez konieczności dowodzenia winy tej osoby. Wymóg wykazania winy przez organizatora wykracza poza zakres dyrektywy i narusza zasadę pełnej harmonizacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
podróżni (w zakresie wykładni przepisów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.F. (1) | osoba_fizyczna | skarżący |
| B.F. (2) | osoba_fizyczna | skarżący |
| Z. sp. z o.o. | spolka | pozwany |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (20)
Główne
Dyrektywa 2015/2302 art. 3 § pkt 12
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302
Definicja "nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności": sytuacja poza kontrolą strony powołującej się na taką sytuację i której skutków nie można było uniknąć, nawet gdyby podjęto wszelkie rozsądne działania.
Dyrektywa 2015/2302 art. 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302
Poziom harmonizacji: państwa członkowskie nie mogą utrzymywać ani wprowadzać przepisów odbiegających od tych ustanowionych w dyrektywie, w tym surowszych lub łagodniejszych, prowadzących do zróżnicowanego poziomu ochrony podróżnych.
Dyrektywa 2015/2302 art. 14 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302
Prawo podróżnego do odpowiedniej obniżki ceny za okres niezgodności, chyba że organizator udowodni, że odpowiedzialność można przypisać podróżnemu.
Dyrektywa 2015/2302 art. 14 § ust. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302
Prawo podróżnego do otrzymania od organizatora rekompensaty za wszelkie szkody doznane w wyniku niezgodności.
Dyrektywa 2015/2302 art. 14 § ust. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302
Okoliczności wyłączające prawo podróżnego do rekompensaty: przypisanie niezgodności podróżnemu, osobie trzeciej (nieprzewidywalna lub nieunikniona) lub nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności.
ustawa o imprezach turystycznych art. 50 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych
Prawo podróżnego do obniżki ceny za okres niezgodności, chyba że spowodowana działaniem podróżnego.
ustawa o imprezach turystycznych art. 50 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych
Prawo podróżnego do odszkodowania lub zadośćuczynienia za szkody wynikłe z niezgodności.
ustawa o imprezach turystycznych art. 50 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych
Wyłączenie prawa do odszkodowania/zadośćuczynienia, gdy organizator udowodni winę podróżnego, osoby trzeciej (nieprzewidywalna/nieunikniona) lub nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
Dyrektywa 2015/2302 art. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302
Cel: przyczynienie się do prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego i osiągnięcia wysokiego i jak najbardziej jednolitego poziomu ochrony konsumentów.
Dyrektywa 2015/2302 art. 3 § pkt 13
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302
Definicja "niezgodności": niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług turystycznych objętych imprezą turystyczną.
Dyrektywa 2015/2302 art. 13 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302
Odpowiedzialność organizatora za wykonanie usług turystycznych, niezależnie od tego, czy są one wykonywane przez niego, czy przez innych dostawców.
Dyrektywa 2015/2302 art. 13 § ust. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302
Obowiązek organizatora usunięcia niezgodności, chyba że jest to niemożliwe lub wiąże się z niewspółmiernymi kosztami. W przeciwnym razie stosuje się art. 14.
Dyrektywa 2015/2302 art. 13 § ust. 5
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302
Obowiązek oferowania alternatywnych usług w przypadku niemożności wykonania znacznej części usług, z możliwością obniżki ceny w przypadku niższej jakości.
Dyrektywa 2015/2302 art. 25
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302
Kary: państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące kar mających zastosowanie do naruszeń przepisów krajowych przyjętych na podstawie dyrektywy.
ustawa o imprezach turystycznych art. 4 § pkt 15
Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych
Definicja "nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności" zgodna z dyrektywą.
ustawa o imprezach turystycznych art. 4 § pkt 16
Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych
Definicja "niezgodności" zgodna z dyrektywą.
TFUE art. 169 § ust. 1 i 2 lit. a)
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna działań Unii na rzecz ochrony konsumentów.
TFUE art. 114
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna środków dotyczących rynku wewnętrznego.
TFUE art. 288 § akapit trzeci
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Obowiązek sądów krajowych dokonywania wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem Unii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akty władzy publicznej, jeśli są przewidywalne, nie stanowią "nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności". Obniżka ceny może obejmować zwrot całej kwoty w przypadku rażącej niezgodności, która pozbawia imprezę celu. Roszczenia o obniżkę ceny i rekompensatę mają charakter przywracający równowagę kontraktową, a nie sankcyjny. Przepis krajowy nakładający obowiązek wykazania winy osoby trzeciej jest niezgodny z dyrektywą.
Odrzucone argumenty
Argumentacja, że akty władzy publicznej zawsze stanowią "nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności". Argumentacja, że obniżka ceny nie może obejmować zwrotu całej kwoty w przypadku częściowego wykonania usług. Argumentacja, że roszczenia mają charakter sankcyjny. Argumentacja, że polski przepis o obowiązku wykazania winy osoby trzeciej jest zgodny z dyrektywą.
Godne uwagi sformułowania
nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności odpowiednia obniżka ceny rażąca niezgodność przywrócenie równowagi kontraktowej akt władzy publicznej
Skład orzekający
E. Regan
pełniący obowiązki prezesa izby
D. Gratsias
sędzia
B. Smulders
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dyrektywy 2015/2302 dotyczących odpowiedzialności organizatorów turystyki, obniżki ceny, rekompensaty oraz definicji \"nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności\"."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, jego zastosowanie w konkretnych przypadkach zależy od oceny sądów krajowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu niezgodności usług turystycznych i wyjaśnia prawa konsumentów w sytuacjach, gdy problemy są spowodowane działaniami zewnętrznymi, np. władz. Wyjaśnia, kiedy można żądać zwrotu całej ceny imprezy turystycznej.
“Wakacje zniszczone przez rozbiórkę hotelu? TSUE wyjaśnia, kiedy możesz odzyskać całą zapłaconą kwotę!”
Sektor
turystyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI