C-469/03
Podsumowanie
Zasada ne bis in idem z Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen nie ma zastosowania, gdy postępowanie karne zostało zakończone bez rozstrzygnięcia merytorycznego z powodu wszczęcia analogicznego postępowania w innym państwie członkowskim.
Sprawa dotyczyła wykładni art. 54 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen w kontekście zasady ne bis in idem. Włoski sąd zapytał, czy zasada ta ma zastosowanie, gdy postępowanie karne w jednym państwie członkowskim zostało zakończone bez rozstrzygnięcia merytorycznego wyłącznie z powodu wszczęcia analogicznego postępowania w innym państwie członkowskim. Trybunał orzekł, że taka decyzja nie stanowi prawomocnego wyroku i nie wyłącza ścigania w drugim państwie, aby uniknąć sytuacji, w której sprawca unikałby odpowiedzialności karnej.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 54 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen, który implementuje zasadę ne bis in idem. Sprawa wywodziła się z postępowania karnego przeciwko Filomenowi Mariowi Miraglii, podejrzanemu o zorganizowanie przewozu środków odurzających. Włoskie organy sądowe wszczęły postępowanie, ale następnie odstąpiły od ścigania, częściowo z powodu wszczęcia analogicznego postępowania przez władze niderlandzkie. Niderlandzkie organy również zakończyły swoje postępowanie bez rozstrzygnięcia merytorycznego, powołując się na fakt wszczęcia postępowania we Włoszech. Włoski sąd krajowy (Tribunale di Bologna) miał wątpliwości, czy taka sytuacja jest zgodna z art. 54 KWUS, gdyż obawiał się, że doprowadzi to do sytuacji, w której podejrzany nie poniesie żadnej odpowiedzialności karnej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że zasada ne bis in idem, zawarta w art. 54 KWUS, nie znajduje zastosowania do decyzji organów sądowych państwa członkowskiego kończących postępowanie bez rozstrzygnięcia merytorycznego, jeśli powodem jest wyłącznie wszczęcie analogicznego postępowania w innym państwie członkowskim. Trybunał podkreślił, że celem tej zasady jest uniknięcie podwójnego ścigania za ten sam czyn w różnych państwach członkowskich, ale nie może ona prowadzić do sytuacji, w której sprawca unika jakiejkolwiek odpowiedzialności. Decyzja o zaniechaniu ścigania bez rozstrzygnięcia merytorycznego nie jest bowiem "prawomocnym wyrokiem" w rozumieniu art. 54 KWUS.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, zasada ne bis in idem nie znajduje zastosowania w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Decyzja o zaniechaniu ścigania bez rozstrzygnięcia merytorycznego nie stanowi prawomocnego wyroku w rozumieniu art. 54 KWUS. Stosowanie zasady ne bis in idem w takich okolicznościach utrudniałoby lub uniemożliwiało sankcjonowanie czynów karalnych, co byłoby sprzeczne z celem UE jako przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Filomeno Mario Miraglia | osoba_fizyczna | podejrzany w postępowaniu głównym |
| Republika Włoska | panstwo_czlonkowskie | strona w postępowaniu |
| Rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | strona w postępowaniu |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | strona w postępowaniu |
| Rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | strona w postępowaniu |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | strona w postępowaniu |
| Rząd szwedzki | panstwo_czlonkowskie | strona w postępowaniu |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | strona w postępowaniu |
Przepisy (6)
Główne
KWUS art. 54
Konwencja wykonawcza do układu z Schengen
Zasada ne bis in idem nie ma zastosowania do decyzji o zaniechaniu ścigania bez rozstrzygnięcia merytorycznego, jeśli powodem jest wszczęcie postępowania w innym państwie członkowskim.
Pomocnicze
TUE art. 2 § akapit pierwszy, tiret czwarte
Traktat o Unii Europejskiej
Cel UE jako przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości.
EKPC art. 2 § lit. b)
Europejska konwencja o pomocy prawnej w sprawach karnych
Możliwość odmowy udzielenia pomocy prawnej w celu ochrony podstawowych interesów państwa.
n.k.p.k. art. 36
Niderlandzki kodeks postępowania karnego
Postanowienie o zakończeniu postępowania.
n.k.p.k. art. 255 § ust. 1
Niderlandzki kodeks postępowania karnego
Zakaz ponownego pociągnięcia do odpowiedzialności za ten sam czyn po umorzeniu postępowania.
n.k.p.k. art. 552-l
Niderlandzki kodeks postępowania karnego
Przesłanki odmowy udzielenia pomocy prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o zaniechaniu ścigania bez rozstrzygnięcia merytorycznego nie jest prawomocnym wyrokiem w rozumieniu art. 54 KWUS. Stosowanie zasady ne bis in idem w takich okolicznościach prowadziłoby do unikania odpowiedzialności karnej przez sprawców. Celem art. 54 KWUS jest zapobieganie podwójnemu ściganiu, a nie umożliwianie bezkarności.
Godne uwagi sformułowania
uniknięcie sytuacji, w której osoba w wyniku skorzystania ze swobody przemieszczania się byłaby ścigana za te same czyny na terytorium kilku państw członkowskich nie znajduje zastosowania do decyzji organów sądowych danego państwa członkowskiego kończących postępowanie bez rozstrzygnięcia merytorycznego taka decyzja nie może stanowić prawomocnego wyroku wydanego w odniesieniu do tej osoby w rozumieniu tego art. 54 utrudnienie lub przeszkoda dla jakiejkolwiek konkretnej możliwości sankcjonowania czynu karalnego
Skład orzekający
R. Silva de Lapuerta
prezes izby
R. Schintgen
sprawozdawca
P. Kūris
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście zakończenia postępowania karnego bez rozstrzygnięcia merytorycznego z powodu postępowania w innym państwie członkowskim."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy postępowanie zostało zakończone bez rozstrzygnięcia merytorycznego, a nie prawomocnego wyroku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady ne bis in idem w kontekście swobody przepływu osób i zwalczania przestępczości w UE, pokazując złożoność współpracy sądowej.
“Czy można uniknąć kary, bo sprawa toczy się gdzie indziej? TSUE wyjaśnia zasadę ne bis in idem.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI