C-468/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-09-05
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnychWysokatrybunal
jurysdykcjaalimentyrozwódodpowiedzialność rodzicielskarozporządzenie nr 4/2009rozporządzenie nr 2201/2003sąd krajowyTSUEpostępowanie prejudycjalne

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że sąd rozpoznający sprawę rozwodową może orzekać w sprawie alimentów, nawet jeśli odmówił jurysdykcji w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej, pod warunkiem, że jest sądem zwykłego miejsca pobytu pozwanego lub pozwany wdał się w spór.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE dotyczących jurysdykcji w sprawach alimentacyjnych, gdy połączono żądania rozwodu, odpowiedzialności rodzicielskiej i alimentów. Sąd rumuński, który miał jurysdykcję w sprawie rozwodowej i był sądem zwykłego miejsca pobytu pozwanego, odmówił jurysdykcji w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej. Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że sąd rozwodowy nadal posiada jurysdykcję do orzekania w sprawie alimentów, jeśli spełnione są kryteria wskazane w rozporządzeniu nr 4/2009, niezależnie od braku jurysdykcji w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych. Sprawa toczyła się między R (mieszkającą w Zjednoczonym Królestwie) a P (mieszkającym w Rumunii), rodzicami małoletniego dziecka. R wniosła pozew o rozwód, ustalenie miejsca zamieszkania dziecka przy niej, zezwolenie na wyłączne wykonywanie władzy rodzicielskiej oraz zasądzenie alimentów. Sąd rumuński (Judecătoria Constanța) stwierdził swoją jurysdykcję w sprawie rozwodowej ze względu na obywatelstwo małżonków. Następnie postanowił oddzielić żądanie dotyczące odpowiedzialności rodzicielskiej i alimentów. W sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej sąd stwierdził brak swojej jurysdykcji, wskazując na jurysdykcję sądów Zjednoczonego Królestwa. W sprawie alimentów sąd uznał, że posiada jurysdykcję ze względu na zwykłe miejsce pobytu pozwanego. Jednakże, w związku z wątpliwościami stron i własnymi wątpliwościami sądu co do jurysdykcji, sprawa trafiła do Trybunału Sprawiedliwości UE. Pytania prejudycjalne dotyczyły możliwości orzekania przez sąd rozwodowy w sprawie alimentów, mimo braku jurysdykcji w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej, w kontekście przepisów art. 3 lit. a) i d) oraz art. 5 rozporządzenia nr 4/2009. Trybunał orzekł, że sąd rozwodowy, który stwierdził brak jurysdykcji w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej, nadal posiada jurysdykcję do wydania orzeczenia w przedmiocie żądania dotyczącego zobowiązania alimentacyjnego, jeżeli jest on również sądem zwykłego miejsca pobytu pozwanego lub sądem, przed którym pozwany wdał się w spór, nie podnosząc zarzutu braku jurysdykcji. Podkreślono, że przepisy rozporządzenia nr 4/2009 ustanawiają alternatywne kryteria jurysdykcji, mające na celu ochronę wierzyciela alimentacyjnego i umożliwienie mu wyboru sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd taki posiada jurysdykcję do wydania orzeczenia w przedmiocie żądania dotyczącego zobowiązania alimentacyjnego, jeżeli jest on również sądem zwykłego miejsca pobytu pozwanego lub sądem, przed którym pozwany wdał się w spór, nie podnosząc zarzutu braku jurysdykcji.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia nr 4/2009 ustanawiają alternatywne kryteria jurysdykcji, mające na celu ochronę wierzyciela alimentacyjnego. Brak jurysdykcji w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej nie pozbawia sądu jurysdykcji do orzekania w sprawie alimentów, jeśli spełnione są inne kryteria, takie jak zwykłe miejsce pobytu pozwanego lub jego stawiennictwo przed sądem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Rosoba_fizycznaskarżący
Posoba_fizycznapozwany
Rząd rumuńskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Rozporządzenie nr 4/2009 art. 3 § lit. a)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009

Sąd zwykłego miejsca pobytu pozwanego ma jurysdykcję do rozpoznania spraw dotyczących zobowiązań alimentacyjnych.

Rozporządzenie nr 4/2009 art. 3 § lit. d)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009

Sąd, który zgodnie z prawem ma jurysdykcję do prowadzenia postępowania dotyczącego odpowiedzialności rodzicielskiej, ma jurysdykcję do rozpoznania związanej z tym sprawy dotyczącej zobowiązań alimentacyjnych, chyba że jurysdykcja ta wynika tylko z obywatelstwa jednej ze stron.

Rozporządzenie nr 4/2009 art. 5

Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009

Sąd państwa członkowskiego uzyskuje jurysdykcję, jeżeli pozwany wda się w spór przed tym sądem, chyba że pozwany wdaje się w spór w celu podniesienia zarzutu braku jurysdykcji.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 1 § ust. 1 lit. a)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Rozporządzenie ma zastosowanie w sprawach cywilnych dotyczących rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 1 § ust. 1 lit. b)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Rozporządzenie ma zastosowanie w sprawach cywilnych dotyczących przyznawania, wykonywania, przekazywania, pełnego lub częściowego pozbawienia odpowiedzialności rodzicielskiej.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 3 § ust. 1 lit. b)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

W sprawach dotyczących rozwodu jurysdykcję mają sądy państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiadają oboje małżonkowie.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 8 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

W sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej jurysdykcję mają sądy państwa członkowskiego, w którym w chwili wniesienia pozwu lub wniosku dziecko ma zwykły pobyt.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 12 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Sądy państwa członkowskiego mające jurysdykcję w przypadku pozwu o rozwód mają jurysdykcję w każdej sprawie dotyczącej odpowiedzialności rodzicielskiej związanej z pozwem, jeżeli spełnione są określone warunki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jurysdykcja sądu rozwodowego w sprawie alimentów, jeśli jest on sądem zwykłego miejsca pobytu pozwanego lub pozwany wdał się w spór. Alternatywne i równorzędne kryteria jurysdykcji w rozporządzeniu nr 4/2009. Ochrona wierzyciela alimentacyjnego i jego prawo do wyboru sądu.

Odrzucone argumenty

Żądanie alimentacyjne ma charakter akcesoryjny względem odpowiedzialności rodzicielskiej i może być rozstrzygane tylko przez sąd właściwy w tej drugiej kwestii. Brak jurysdykcji w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej automatycznie pozbawia jurysdykcji w sprawie alimentów.

Godne uwagi sformułowania

sąd orzekający w przedmiocie rozwodu, który stwierdził brak swojej jurysdykcji do rozstrzygnięcia żądania dotyczącego odpowiedzialności rodzicielskiej, posiada jednak jurysdykcję do wydania orzeczenia w przedmiocie żądania dotyczącego zobowiązania alimentacyjnego kryteria jurysdykcji, które są alternatywne i równorzędne, dając pierwszeństwo wyborowi powoda ochrona wierzyciela alimentacyjnego, uważanej za stronę słabszą w postępowaniu dotyczącym zobowiązania alimentacyjnego

Skład orzekający

A. Prechal

prezes izby

F. Biltgen

sędzia

J. Malenovský

sędzia

C.G. Fernlund

sprawozdawca

L.S. Rossi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądu w sprawach transgranicznych dotyczących rozwodu, odpowiedzialności rodzicielskiej i alimentów, zwłaszcza gdy jeden sąd odmawia jurysdykcji w jednej z tych kwestii."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw objętych zakresem rozporządzenia nr 4/2009 i nr 2201/2003. Interpretacja opiera się na konkretnych przepisach tych rozporządzeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii jurysdykcji w sprawach rodzinnych o charakterze transgranicznym, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników. Wyjaśnia, jak różne żądania mogą być rozpatrywane przez różne sądy, ale jednocześnie podkreśla ochronę praw wierzyciela alimentacyjnego.

Rozwód, alimenty i odpowiedzialność rodzicielska: Który sąd ma jurysdykcję w sprawach transgranicznych?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI