C-465/14

Trybunał Sprawiedliwości2016-10-27
cjeuprawo_ue_ogolnezabezpieczenie_spoleczneWysokatrybunal
zabezpieczenie społeczneemeryturamarynarzeobywatele państw trzecichswobodny przepływ pracownikówzasada równego traktowaniaprawo przejścioweakcesjaNiderlandyAustria

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące zabezpieczenia społecznego nie nakazują uwzględniania okresów ubezpieczenia z państw trzecich, jeśli prawo krajowe wyłączało z ubezpieczenia obywateli tych państw w momencie powstania okresu ubezpieczenia.

Sprawa dotyczyła byłych marynarzy, obywateli państw trzecich, którzy pracowali na statkach z portem macierzystym w Niderlandach. Po przystąpieniu ich krajów pochodzenia do UE, domagali się uwzględnienia okresów pracy na statkach do celów emerytalnych w Niderlandach. Trybunał stwierdził, że jeśli prawo niderlandzkie wyłączało ich z ubezpieczenia ze względu na obywatelstwo w momencie pracy, a ich kraje pochodzenia nie były jeszcze członkami UE, to przepisy UE nie nakazują uwzględniania tych okresów.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów UE dotyczących zabezpieczenia społecznego pracowników migrujących, w szczególności rozporządzeń nr 1408/71 i 859/2003, a także art. 18 i 45 TFUE. Sprawa dotyczyła dwóch byłych marynarzy, obywateli Austrii (F. Wieland i H. Rothwangl), którzy pracowali na statkach holenderskich spółek w latach 60. XX wieku. W tym czasie nie posiadali obywatelstwa państwa członkowskiego UE, a prawo niderlandzkie wyłączało ich z ubezpieczenia emerytalnego ze względu na status obywateli państw trzecich i zamieszkiwanie na pokładzie statku. Po przystąpieniu Austrii do UE, domagali się uwzględnienia tych okresów pracy do celów emerytalnych w Niderlandach. Sąd odsyłający pytał, czy przepisy UE nakazują uwzględnienie tych okresów, zwłaszcza w kontekście zasady równego traktowania i swobodnego przepływu pracowników. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że przepisy przejściowe rozporządzenia nr 1408/71 (art. 94) oraz rozporządzenia nr 859/2003 (art. 2) nie nakazują uwzględniania okresów ubezpieczenia, jeśli w momencie ich powstania prawo krajowe wyłączało daną osobę z ubezpieczenia ze względu na obywatelstwo państwa trzeciego, a państwo to nie było jeszcze członkiem UE. Trybunał podkreślił, że zasady swobodnego przepływu pracowników i zakazu dyskryminacji ze względu na obywatelstwo zaczęły wiązać Austrię od momentu jej akcesji do UE, a nie retroaktywnie w odniesieniu do okresów sprzed akcesji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie sprzeciwiają się uregulowaniu państwa członkowskiego, które nie uwzględnia okresu ubezpieczenia, jeśli w momencie jego powstania osoba nie była obywatelem państwa członkowskiego, a państwo to przystąpiło do UE po tym okresie.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że przepisy przejściowe nie mają zastosowania retroaktywnie w sposób nakazujący uwzględnienie okresów ubezpieczenia, jeśli prawo krajowe wyłączało z ubezpieczenia obywateli państw trzecich, a państwo to nie było jeszcze członkiem UE. Wyłączenie to było zgodne z prawem UE w momencie jego powstania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

brak jednoznacznego zwycięzcy (udzielono odpowiedzi na pytania)

Strony

NazwaTypRola
Raad van bestuur van de Sociale verzekeringsbankorgan_krajowypozwany
F. Wielandosoba_fizycznawnoszący_odwołanie
H. Rothwanglosoba_fizycznawnoszący_odwołanie
rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

TFUE art. 18

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakaz dyskryminacji ze względu na obywatelstwo.

TFUE art. 45

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Swobodny przepływ pracowników.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 3

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Zasada równego traktowania.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 94

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Przepisy przejściowe dotyczące pracowników najemnych; nie daje podstawy do nabycia praw za okres poprzedzający datę stosowania rozporządzenia; uwzględnia okresy ukończone przed datą stosowania.

Rozporządzenie nr 859/2003 art. 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 859/2003

Rozszerza stosowanie rozporządzenia 1408/71 na obywateli państw trzecich.

Rozporządzenie nr 859/2003 art. 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 859/2003

Nie ustanawia praw w odniesieniu do okresu przed 1 czerwca 2003 r.; uwzględnia okresy ubezpieczenia spełnione przed tą datą.

Pomocnicze

AOW art. 2

Algemene Ouderdomswet

Definicja rezydenta.

AOW art. 3

Algemene Ouderdomswet

Określanie miejsca zamieszkania; statki morskie jako część królestwa.

AOW art. 6

Algemene Ouderdomswet

Definicja ubezpieczonego; możliwość odstępstw dla cudzoziemców.

AOW art. 7

Algemene Ouderdomswet

Prawo do emerytury.

rozporządzenie królewskie 230 art. 2 ust. 1 lit. k)

Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen

Wyłączenie z ubezpieczenia cudzoziemców na pokładzie statków z portem macierzystym w Królestwie.

rozporządzenie królewskie 24 art. 2 ust. 1 lit. k)

Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen

Wyłączenie z ubezpieczenia cudzoziemców na pokładzie statków z portem macierzystym w Królestwie.

akt przystąpienia art. 2

Akt dotyczący warunków przystąpienia Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji

Postanowienia traktatów wiążą nowe państwa członkowskie od momentu przystąpienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo krajowe wyłączające z ubezpieczenia obywateli państw trzecich w momencie powstania okresu ubezpieczenia było zgodne z prawem UE w tamtym czasie, jeśli państwo pochodzenia nie było jeszcze członkiem UE. Przepisy przejściowe dotyczące zabezpieczenia społecznego nie mają zastosowania retroaktywnie w sposób nakazujący uwzględnienie okresów ubezpieczenia, które były wyłączone z mocy prawa krajowego. Zasady swobodnego przepływu pracowników i zakazu dyskryminacji zaczęły obowiązywać wobec nowych państw członkowskich od momentu akcesji, bez retroaktywnego wpływu na sytuacje sprzed akcesji.

Odrzucone argumenty

Argumenty sugerujące, że przepisy UE nakazują uwzględnienie okresów ubezpieczenia z państw trzecich, nawet jeśli prawo krajowe wyłączało z ubezpieczenia obywateli tych państw w momencie powstania okresu ubezpieczenia. Argumenty sugerujące, że zasady swobodnego przepływu pracowników i zakazu dyskryminacji powinny mieć zastosowanie retroaktywne do okresów sprzed akcesji państwa pochodzenia do UE.

Godne uwagi sformułowania

„przepisy w celu koordynacji ustawodawstw krajowych dotyczących zabezpieczenia społecznego wpisują się w ramy swobodnego przepływu pracowników będących obywatelami państw członkowskich i powinny przyczynić się do polepszenia ich poziomu życia i warunków zatrudnienia” „Niniejsze rozporządzenie nie daje podstawy do nabycia jakichkolwiek praw za okres poprzedzający dzień 1 października 1972 r. lub datę jego stosowania na terytorium danego państwa członkowskiego” „zasada pewności prawa, która nie dopuszcza możliwości stosowania rozporządzenia z mocą wsteczną, niezależnie od tego, czy owo stosowanie byłoby dla zainteresowanego korzystne czy niekorzystne, chyba że w świetle brzmienia lub celu rozporządzenia istnieją wyraźne podstawy do tego, aby uznać, że rozporządzenie wywołuje skutki jedynie na przyszłość” „akt przystąpienia nowego państwa członkowskiego jest oparty na zasadzie natychmiastowego i pełnego stosowania przepisów prawa Unii do tego państwa”

Skład orzekający

A. Tizzano

wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki prezesa pierwszej izby

M. Berger

sprawozdawca

A. Borg Barthet

sędzia

S. Rodin

sędzia

F. Biltgen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących zabezpieczenia społecznego w kontekście akcesji nowych państw członkowskich oraz stosowania zasad swobodnego przepływu pracowników i zakazu dyskryminacji do okresów sprzed akcesji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji marynarzy będących obywatelami państw trzecich, których państwa pochodzenia przystąpiły do UE po okresie ich zatrudnienia, a prawo krajowe wyłączało ich z ubezpieczenia ze względu na obywatelstwo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa UE – zabezpieczenia społecznego dla migrantów i obywateli państw trzecich, a także interpretacji przepisów przejściowych w kontekście rozszerzenia UE. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i zabezpieczenia społecznego.

Czy okres pracy na morzu przed wejściem do UE liczy się do emerytury? TSUE wyjaśnia zasady dla obywateli państw trzecich.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI