C-464/01
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE zinterpretował pojęcie 'konsumenta' w Konwencji brukselskiej, stwierdzając, że rolnik kupujący dachówki do zabudowy zagrodowej, używanej częściowo prywatnie, a częściowo gospodarczo, nie jest konsumentem, jeśli użytek gospodarczy nie jest marginalny.
Sprawa dotyczyła interpretacji pojęcia 'umowy zawartej przez konsumenta' w Konwencji brukselskiej. Rolnik zakupił dachówki do zabudowy zagrodowej, która służyła mu zarówno do celów prywatnych (ponad 60% powierzchni), jak i gospodarczych (hodowla świń, przechowywanie paszy). Trybunał orzekł, że aby uznać umowę za zawartą przez konsumenta, użytek gospodarczy musi być marginalny. W przypadku umów o podwójnym celu, sąd krajowy musi ocenić, czy cel gospodarczy jest niepomijalny, biorąc pod uwagę obiektywne okoliczności transakcji.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 13 akapit pierwszy Konwencji brukselskiej w sprawie jurysdykcji i wykonywania orzeczeń sądowych. Spór dotyczył zakupu dachówek przez rolnika (J. Grubera) od niemieckiej spółki (Bay Wa AG). Rolnik twierdził, że jest konsumentem, ponieważ zabudowa zagrodowa, na którą kupił dachówki, była w ponad 60% wykorzystywana do celów prywatnych. Trybunał Sprawiedliwości UE przypomniał, że przepisy dotyczące jurysdykcji w sprawach konsumentów stanowią wyjątek od zasady ogólnej i powinny być interpretowane ściśle. Orzekł, że osoba zawierająca umowę dotyczącą towaru przeznaczonego do użytku częściowo gospodarczego, a częściowo prywatnego, nie może powoływać się na ochronę konsumenta, chyba że użytek gospodarczy jest marginalny. Sąd krajowy ma obowiązek ocenić, czy cel gospodarczy jest niepomijalny, biorąc pod uwagę obiektywne okoliczności transakcji. W przypadku wątpliwości, jeśli użytek gospodarczy nie jest marginalny, umowa nie jest traktowana jako umowa konsumencka, chyba że konsument swoim zachowaniem wywołał u kontrahenta uzasadnione wrażenie działania w celach gospodarczych. W tej sprawie, ze względu na charakter zakupu (duża ilość dachówek, przeznaczenie do zabudowy zagrodowej), sąd krajowy miał ocenić, czy cel gospodarczy był niepomijalny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Osoba zawierająca umowę dotyczącą towaru przeznaczonego do użytku po części gospodarczego, a po części niezwiązanego z jej działalnością gospodarczą, nie ma prawa powoływać się na dobrodziejstwo przepisów art. 13-15 Konwencji brukselskiej, z wyjątkiem sytuacji, gdy użytek gospodarczy jest na tyle marginalny, iż odgrywa jedynie nikłą rolę w ogólnym kontekście danej transakcji. Sąd krajowy musi rozstrzygnąć, czy umowa została zawarta w celu zaspokojenia w niepomijalnym zakresie potrzeb wynikających z działalności gospodarczej, czy też użytek gospodarczy odgrywał jedynie nieznaczną rolę.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że przepisy dotyczące jurysdykcji w sprawach konsumentów stanowią wyjątek od zasady ogólnej i powinny być interpretowane ściśle. Ochrona konsumenta jest uzasadniona jego słabszą pozycją negocjacyjną. W przypadku umów o podwójnym celu, jeśli związek z działalnością gospodarczą nie jest marginalny, ochrona konsumenta nie znajduje uzasadnienia. Sąd krajowy powinien ocenić obiektywne okoliczności transakcji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
Bay Wa AG (w kontekście jurysdykcji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Johann Gruber | osoba_fizyczna | skarżący |
| Bay Wa AG | spolka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
Konwencja brukselska art. 13 § 1
Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
Pojęcie 'konsumenta' należy interpretować ściśle. Obejmuje ono umowy zawarte w celu, który nie może być uważany za działalność zawodową lub gospodarczą. W przypadku umów o podwójnym celu, ochrona konsumenta przysługuje tylko, gdy użytek gospodarczy jest marginalny.
Konwencja brukselska art. 14 § 1
Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
Konsument może wytoczyć powództwo przed sądem państwa, na którego terytorium ma miejsce zamieszkania.
Konwencja brukselska art. 15
Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
Określa warunki, w których można odstąpić od jurysdykcji konsumenta.
Pomocnicze
Konwencja brukselska art. 2 § 1
Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
Zasada ogólna jurysdykcji: osoby zamieszkałe na terytorium Umawiającego się Państwa mogą być pozywane przed sądami tego państwa.
Konwencja brukselska art. 5 § 1
Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
Szczególna jurysdykcja w sprawach umów: sąd miejsca wykonania zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja pojęcia 'konsumenta' powinna być ścisła, ponieważ przepisy o jurysdykcji konsumenckiej stanowią wyjątek od zasady ogólnej. Ochrona konsumenta jest uzasadniona jego słabszą pozycją negocjacyjną; nie znajduje ona zastosowania, gdy umowa jest związana z działalnością gospodarczą, nawet jeśli ma też cel prywatny. W przypadku umów o podwójnym celu, kluczowe jest, czy cel gospodarczy jest niepomijalny. Jeśli tak, osoba nie jest konsumentem. Ocena celu umowy powinna opierać się na obiektywnych okolicznościach transakcji, a nie na subiektywnych intencjach stron.
Odrzucone argumenty
Rolnik, którego zabudowa zagrodowa jest w ponad 60% wykorzystywana do celów prywatnych, powinien być traktowany jako konsument. Sprzedawca (Bay Wa) miał obowiązek ustalić cel umowy i ponosi ryzyko błędu. Reklama rozesłana przez Bay Wa w Austrii powinna być podstawą do uznania umowy za konsumencką. Wątpliwości co do celu umowy powinny być rozstrzygane na korzyść konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
użytek gospodarczy jest na tyle marginalny, iż odgrywa jedynie nikłą rolę w ogólnym kontekście danej transakcji zadaniem sądu, przed którym zawisł spór, jest rozstrzygnięcie kwestii, czy dana umowa została zawarta w celu zaspokojenia – w niepomijalnym zakresie – potrzeb wynikających z działalności gospodarczej danej osoby, czy raczej użytek gospodarczy odgrywał zaledwie nieznaczącą rolę sąd powinien wziąć pod uwagę całość istotnych okoliczności faktycznych wynikających w sposób obiektywny z akt sprawy nie należy brać pod uwagę okoliczności ani faktów, o których kontrahent umowy mógł wiedzieć podczas zawierania umowy, chyba że osoba powołująca się na swój status konsumenta zachowała się w taki sposób, iż swym zachowaniem wywołała w świadomości drugiej strony umowy uzasadnione wrażenie, iż działała w celach gospodarczych
Skład orzekający
C. W. A. Timmermans
prezes izby
C. Gulmann
sędzia
R. Schintgen
sprawozdawca
G. Arestis
sędzia
J. Klučka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie jurysdykcji w sprawach konsumenckich, zwłaszcza w przypadku umów o podwójnym celu (gospodarczym i prywatnym), w tym dla rolników i przedsiębiorców prowadzących działalność mieszaną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni Konwencji brukselskiej, która została zastąpiona rozporządzeniem Bruksela I bis, a następnie Bruksela Ia. Jednak zasady interpretacyjne dotyczące pojęcia konsumenta i umów o podwójnym celu pozostają w dużej mierze aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia między konsumentem a przedsiębiorcą, szczególnie w kontekście działalności mieszanej, co jest częste w praktyce gospodarczej i rolniczej. Wykładnia pojęcia 'konsumenta' ma istotne znaczenie praktyczne.
“Rolnik kupił dachówki – czy był konsumentem? TSUE wyjaśnia, kiedy cel gospodarczy wyklucza ochronę.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI