C-463/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-11-18
cjeuprawo_pracyurlopy pracowniczeWysokatrybunal
równość traktowaniadyskryminacja ze względu na płećurlop macierzyńskiurlop rodzicielskiochrona kobiet w ciąży i po porodzieprawo pracyprawo UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że dodatkowy urlop dla samotnie wychowujących dzieci może być zastrzeżony dla kobiet, jeśli służy ochronie ich zdrowia i relacji z dzieckiem po ciąży i porodzie, co musi ocenić sąd krajowy.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pracownikowi płci męskiej urlopu dla samotnie wychowujących dziecko, przewidzianego we francuskim układzie zbiorowym pracy wyłącznie dla kobiet. Sąd pracy w Metz zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy takie wyłączenie jest zgodne z dyrektywą o równości traktowania. Trybunał wyjaśnił, że dodatkowy urlop po urlopie macierzyńskim może być zarezerwowany dla kobiet, jeśli jego celem jest ochrona ich zdrowia i szczególnej relacji z dzieckiem po porodzie, co jednak musi zostać zweryfikowane przez sąd krajowy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2006/54/WE w sprawie równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy. Sprawa wyłoniła się z konfliktu między związkiem zawodowym CFTC a kasą ubezpieczenia zdrowotnego (CPAM) w Moselle, która odmówiła przyznania pracownikowi CY, ojcu samotnie wychowującemu dziecko, urlopu przewidzianego w krajowym układzie zbiorowym pracy dla pracownic wychowujących samodzielnie dziecko. Układ ten przyznawał prawo do dodatkowego urlopu po urlopie macierzyńskim. CPAM argumentowała, że przepis ten jest zarezerwowany wyłącznie dla kobiet. Sąd pracy w Metz zadał Trybunałowi pytanie, czy dyrektywa 2006/54 oraz inne przepisy prawa UE zakazują takiego wyłączenia mężczyzn. Trybunał uznał, że jest właściwy do udzielenia odpowiedzi i że wniosek jest dopuszczalny. Rozpatrując sprawę, Trybunał przypomniał, że dyrektywa 2006/54 zakazuje dyskryminacji ze względu na płeć w warunkach pracy. Wyjaśnił jednak, że ochrona kobiet w okresie ciąży i macierzyństwa, w tym prawo do urlopu macierzyńskiego i urlopów z nim związanych, stanowi wyjątek od zasady równego traktowania, jeśli służy ochronie biologicznej kondycji kobiety oraz szczególnych relacji między matką a dzieckiem po porodzie. Trybunał stwierdził, że dodatkowy urlop po urlopie macierzyńskim może być zastrzeżony dla kobiet, jeśli jego celem jest właśnie taka ochrona. Podkreślił jednak, że sąd krajowy musi zbadać, czy konkretny przepis krajowy (art. 46 układu zbiorowego) faktycznie służy tym celom, biorąc pod uwagę warunki przyznania urlopu, jego długość i związane z nim prawa. Jeśli urlop ten służyłby jedynie jako środek wsparcia dla rodziców, a nie ochronie specyficznych potrzeb kobiet po porodzie, jego wyłączenie mężczyzn byłoby dyskryminacją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Dodatkowy urlop po urlopie macierzyńskim może być zastrzeżony dla pracownic wychowujących samodzielnie dziecko, pod warunkiem że ma on na celu ochronę pracownic zarówno w odniesieniu do skutków ciąży, jak i w odniesieniu do macierzyństwa. Sąd krajowy musi ocenić, czy konkretny przepis krajowy spełnia te przesłanki.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że ochrona kobiet w okresie ciąży i macierzyństwa stanowi wyjątek od zasady równego traktowania. Dodatkowy urlop może być uzasadniony, jeśli służy ochronie biologicznej kondycji kobiety oraz szczególnych relacji między matką a dzieckiem po porodzie. Jeśli jednak urlop ten jest przyznawany jedynie jako wsparcie dla rodziców, jego wyłączenie mężczyzn stanowi dyskryminację. Sąd krajowy musi zbadać cel i warunki przyznania urlopu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Sąd odsyłający otrzymał wytyczne do interpretacji prawa UE.

Strony

NazwaTypRola
Syndicat CFTC du personnel de la Caisse primaire d’assurance maladie de la Moselleinneskarżący
Caisse primaire d’assurance maladie de Moselleinnepozwany
Mission nationale de contrôle et d’audit des organismes de sécurité socialeinneinterwenient
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd portugalskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (17)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dyrektywa 2006/54/WE art. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/54/WE

Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § 1 lit. a

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/54/WE

Dyrektywa 2006/54/WE art. 14 § 1 lit. c

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/54/WE

Dyrektywa 2006/54/WE art. 15

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/54/WE

Dyrektywa 2006/54/WE art. 28 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/54/WE

Dyrektywa 92/85/EWG art. 1

Dyrektywa Rady 92/85/EWG

Dyrektywa 92/85/EWG art. 8

Dyrektywa Rady 92/85/EWG

Dyrektywa 92/85/EWG art. 10

Dyrektywa Rady 92/85/EWG

Dyrektywa 92/85/EWG art. 11

Dyrektywa Rady 92/85/EWG

Układ zbiorowy art. 45

Krajowy układ zbiorowy pracy personelu instytucji zabezpieczenia społecznego z dnia 8 lutego 1957 r.

Układ zbiorowy art. 46

Krajowy układ zbiorowy pracy personelu instytucji zabezpieczenia społecznego z dnia 8 lutego 1957 r.

Pomocnicze

Karta Praw Podstawowych art. 20

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta Praw Podstawowych art. 21 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta Praw Podstawowych art. 23

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

TFUE art. 157

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Kodeks pracy art. L. 1225-17

Francuski kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dodatkowy urlop po urlopie macierzyńskim może być zastrzeżony dla kobiet, jeśli służy ochronie ich zdrowia i szczególnej relacji z dzieckiem po porodzie, co jest zgodne z celem dyrektywy 92/85/EWG i dyrektywy 2006/54/WE. Ochrona kobiet w okresie ciąży i macierzyństwa stanowi uzasadnione odstępstwo od zasady równego traktowania.

Odrzucone argumenty

Wyłączenie mężczyzn z prawa do dodatkowego urlopu po urlopie macierzyńskim, nawet jeśli są samotnymi rodzicami, stanowi dyskryminację ze względu na płeć, zakazaną przez dyrektywę 2006/54/WE. Przepis krajowego układu zbiorowego pracy nie jest powiązany z fizjologicznymi skutkami ciąży i porodu, a jedynie z obowiązkiem wychowywania dziecka.

Godne uwagi sformułowania

ochrona kondycji biologicznej kobiety ochrona szczególnych relacji między kobietą a jej dzieckiem nie można zrównać z sytuacją mężczyzny czy też z sytuacją kobiety, która korzysta ze zwolnienia chorobowego jeśli urlop ten ma na celu ochronę matki w odniesieniu do skutków zarówno ciąży, jak i macierzyństwa

Skład orzekający

J.C. Bonichot

prezes izby

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sprawozdawca

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących równości traktowania w kontekście urlopów związanych z rodzicielstwem, zwłaszcza w odniesieniu do możliwości różnicowania sytuacji kobiet i mężczyzn w celu ochrony macierzyństwa."

Ograniczenia: Konieczność indywidualnej oceny przez sądy krajowe celu i warunków przyznawania dodatkowych urlopów po urlopie macierzyńskim.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii równości płci w miejscu pracy i wyznacza granice dla ochrony macierzyństwa, która może być uzasadnionym wyjątkiem od tej zasady. Jest to istotne dla pracodawców i pracowników.

Czy urlop po urlopie macierzyńskim może być tylko dla mam? TSUE wyjaśnia granice równości płci.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI