C-462/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-07-06
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnychWysokatrybunal
jurysdykcjarozwódzwykły pobytrozporządzenie Bruksela II bisforum actoriswspółpraca sądowaprawo rodzinneobywatelstwo

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że powód ubiegający się o rozwód musi udowodnić posiadanie zwykłego pobytu w państwie członkowskim sądu od co najmniej sześciu miesięcy poprzedzających wniesienie pozwu.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów rozporządzenia Bruksela II bis, określających jurysdykcję sądów w sprawach małżeńskich. Sąd odsyłający pytał, czy powód musi udowodnić posiadanie zwykłego pobytu w państwie członkowskim sądu od początku sześciomiesięcznego okresu poprzedzającego wniesienie pozwu, czy wystarczy, że pobyt de facto przekształci się w zwykły pobyt w tym okresie. Trybunał orzekł, że powód musi wykazać posiadanie zwykłego pobytu od początku sześciomiesięcznego okresu, aby zapewnić pewność prawa i rzeczywisty związek z państwem członkowskim.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 3 ust. 1 lit. a) tiret szóste rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 (Bruksela II bis), określającego jurysdykcję sądów w sprawach o rozwód. Sprawa dotyczyła obywatela Niemiec, który wniósł pozew o rozwód do sądu niemieckiego, twierdząc, że opuścił wspólne miejsce zamieszkania w Polsce i zamieszkuje w Niemczech. Jego małżonka, obywatelka Polski, podniosła zarzut braku jurysdykcji niemieckich sądów. Sądy niższych instancji odrzuciły pozew, uznając, że powód nie wykazał wymaganego sześciomiesięcznego okresu zwykłego pobytu w Niemczech bezpośrednio przed wniesieniem pozwu. Bundesgerichtshof (sąd odsyłający) zwrócił się do Trybunału z pytaniem, czy wystarczy, że pobyt de facto przekształci się w zwykły pobyt w ciągu tych sześciu miesięcy, czy też powód musi udowodnić posiadanie zwykłego pobytu od początku tego okresu. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że powód musi wykazać posiadanie zwykłego pobytu w państwie członkowskim sądu od co najmniej sześciu miesięcy bezpośrednio przed wniesieniem pozwu. Podkreślono, że takie rygorystyczne podejście zapewnia pewność prawa, zapobiega nadużywaniu jurysdykcji oraz gwarantuje rzeczywisty związek powoda z państwem członkowskim, co jest zgodne z celami rozporządzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Powód musi udowodnić, że uzyskał zwykły pobyt w państwie członkowskim sądu od co najmniej sześciu miesięcy bezpośrednio przed wniesieniem pozwu.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że rygorystyczna wykładnia wymogu sześciomiesięcznego zwykłego pobytu jest konieczna dla zapewnienia pewności prawa, jednolitego stosowania przepisów oraz rzeczywistego związku powoda z państwem członkowskim, co jest zgodne z celami rozporządzenia i równoważy mobilność osób z potrzebą stabilności jurysdykcyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
BMosoba_fizycznapowód
LOosoba_fizycznapozwana
rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd portugalskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (3)

Główne

Rozporządzenie Bruksela II bis art. 3 § 1 lit. a) tiret szóste

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Jurysdykcja sądu państwa członkowskiego do rozpoznania pozwu o rozwód jest uzależniona od tego, że powód lub wnioskodawca, będący obywatelem tego państwa członkowskiego, udowodni, że uzyskał zwykły pobyt w tym państwie członkowskim co najmniej sześć miesięcy bezpośrednio przed wniesieniem pozwu lub wniosku.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

Rozporządzenie Bruksela II bis art. 3 § 1 lit. a) tiret drugie

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymóg posiadania zwykłego pobytu od początku sześciomiesięcznego okresu poprzedzającego wniesienie pozwu zapewnia pewność prawa i rzeczywisty związek powoda z państwem członkowskim. Taka wykładnia jest zgodna z celami rozporządzenia Bruksela II bis, w tym z potrzebą jednolitego stosowania przepisów i zapobieganiem nadużyciom jurysdykcji. Forum actoris, jako korzystna dla powoda reguła jurysdykcyjna, wymaga odpowiedniego zrównoważenia poprzez rygorystyczne kryteria dotyczące zwykłego pobytu.

Odrzucone argumenty

Wystarczy, że pobyt de facto przekształci się w zwykły pobyt w ciągu sześciu miesięcy poprzedzających wniesienie pozwu. Bardziej elastyczna wykładnia art. 3 ust. 1 lit. a) tiret szóste rozporządzenia nr 2201/2003.

Godne uwagi sformułowania

„zwykły pobyt” wyklucza, by była ona określana na podstawie kryterium opartego na pobycie de facto wymóg, zgodnie z którym powód lub wnioskodawca musi przebywać w państwie członkowskim, którego jest obywatelem, przynajmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio przed wniesieniem pozwu lub wniosku, nie może być interpretowany w oderwaniu od ustanowionego również w tym przepisie kryterium „zwykłego pobytu”. nie należy dokonywać rozróżnienia pomiędzy pojęciem „przebywania” a pojęciem „zwykłego pobytu”, które to rozróżnienie skutkowałoby osłabieniem kryterium ustalania tej jurysdykcji.

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes izby

L. S. Rossi

sprawozdawca

J.-C. Bonichot

sędzia

S. Rodin

sędzia

O. Spineanu-Matei

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia kryteriów jurysdykcji w sprawach rozwodowych na podstawie rozporządzenia Bruksela II bis, w szczególności wymogu zwykłego pobytu powoda."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o rozwód, separację i unieważnienie małżeństwa podlegających rozporządzeniu Bruksela II bis. Konkretne ustalenie 'zwykłego pobytu' nadal pozostaje domeną sądów krajowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa rodzinnego UE – jurysdykcji w sprawach rozwodowych, co jest istotne dla wielu osób i prawników. Wykładnia pojęcia 'zwykłego pobytu' ma praktyczne konsekwencje.

Rozwód za granicą? Kluczowy jest zwykły pobyt – orzeka TSUE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI