C-461/13

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2015-07-01
cjeuochrona_srodowiskapolityka wodnaWysokatrybunal
ochrona wódwody powierzchniowedyrektywa wodnapogorszenie stanu wódśrodowiskoprawo UEbudownictwo wodneinteres społeczny

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że państwa członkowskie muszą odmówić zatwierdzenia projektów, które mogą pogorszyć stan wód powierzchniowych, chyba że spełnione są ścisłe warunki odstępstwa, a pogorszenie stanu oznacza spadek jakości nawet jednego elementu o jedną klasę.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy wodnej UE w kontekście planowanego pogłębienia rzeki Wezery w Niemczech. Sąd krajowy zapytał, czy państwa członkowskie muszą odmawiać zatwierdzenia projektów, które mogą pogorszyć stan wód powierzchniowych, oraz co oznacza pojęcie 'pogorszenia stanu'. Trybunał orzekł, że obowiązek zapobiegania pogorszeniu stanu wód jest wiążący i wymaga odmowy zatwierdzenia projektu, chyba że istnieją uzasadnione odstępstwa. Ponadto, pogorszenie stanu oznacza spadek jakości nawet jednego elementu o jedną klasę, nawet jeśli ogólna klasyfikacja wód się nie zmienia.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2000/60/WE w sprawie polityki wodnej. Sprawa wywoływała wątpliwości w związku z planowanym przez Niemcy projektem pogłębienia rzeki Wezery, który mógł negatywnie wpłynąć na stan wód powierzchniowych. Sąd krajowy pytał, czy państwa członkowskie są zobowiązane do odmowy zatwierdzenia takich projektów, jeśli mogą one spowodować pogorszenie stanu wód, oraz jak należy interpretować pojęcie 'pogorszenia stanu'. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę w wielkiej izbie, orzekł, że art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2000/60/WE nakłada na państwa członkowskie bezwzględny obowiązek zapobiegania pogorszeniu stanu wszystkich części wód powierzchniowych. Oznacza to, że państwa członkowskie muszą odmówić zatwierdzenia konkretnego przedsięwzięcia, jeśli może ono spowodować pogorszenie stanu wód lub zagrozić osiągnięciu dobrego stanu wód, chyba że spełnione są ścisłe warunki odstępstwa określone w art. 4 ust. 7 dyrektywy. Trybunał sprecyzował również pojęcie 'pogorszenia stanu'. Stwierdził, że nie ogranicza się ono jedynie do sytuacji, gdy następuje zmiana klasyfikacji wód na niższą zgodnie z załącznikiem V do dyrektywy. Pogorszenie stanu zachodzi już w momencie, gdy jakość przynajmniej jednego z elementów jakościowych ulega obniżeniu o jedną klasę, nawet jeśli ogólna klasyfikacja części wód powierzchniowych pozostaje niezmieniona. W przypadku, gdy dany element jakości znajduje się już w najniższej klasie, każde dalsze pogorszenie tego elementu również stanowi pogorszenie stanu wód powierzchniowych. Wykładnia ta ma na celu zapewnienie pełnej skuteczności obowiązku ochrony wód.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, państwa członkowskie są zobowiązane do odmowy zatwierdzenia takiego projektu, chyba że spełnione są warunki odstępstwa.

Uzasadnienie

Obowiązek zapobiegania pogorszeniu stanu wód jest wiążący i ma zastosowanie do konkretnych przedsięwzięć, a nie tylko do planowania. System odstępstw potwierdza, że przepisy te dotyczą poszczególnych projektów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w postępowaniu głównym)

Strony

NazwaTypRola
Bund für Umwelt und Naturschutz Deutschland eVinneskarżący
Bundesrepublik Deutschlandpanstwo_czlonkowskiepozwany
Freie Hansestadt Bremeninneinterwenient
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd Zjednoczonego Królestwapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 2000/60/WE art. 4 § 1 lit. a) ppkt (i)-(iii)

Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Państwa członkowskie są zobowiązane do zapobiegania pogorszeniu stanu wszystkich części wód powierzchniowych oraz do ochrony i poprawy ich stanu w celu osiągnięcia dobrego stanu wód powierzchniowych. Obowiązek zapobiegania pogorszeniu jest wiążący i ma zastosowanie do konkretnych przedsięwzięć, chyba że zachodzą odstępstwa.

WHG art. 27 § 1

Wasserhaushaltsgesetz (federalna ustawa o gospodarce wodnej)

Obowiązek zapobiegania pogorszeniu stanu ekologicznego i chemicznego wód powierzchniowych.

Pomocnicze

Dyrektywa 2000/60/WE art. 4 § 7

Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Określa warunki, na jakich państwa członkowskie mogą odstąpić od obowiązku zapobiegania pogorszeniu stanu wód, w szczególności w przypadku nowych zmian w charakterystyce fizycznej części wód lub nowych zrównoważonych form działalności gospodarczej.

Dyrektywa 2000/60/WE art. 2 § 17

Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Definicja stanu wód powierzchniowych jako ogólnego wyrażenia stanu części wód powierzchniowych, określonego przez gorszy ze stanów ekologiczny lub chemiczny.

Dyrektywa 2000/60/WE art. 2 § 21

Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Definicja stanu ekologicznego jako określenia jakości struktury i funkcjonowania ekosystemu wodnego.

WHG art. 31 § 2

Wasserhaushaltsgesetz (federalna ustawa o gospodarce wodnej)

Przesłanki odstępstwa od zakazu pogarszania stanu części wód.

BWG art. 12 § 7

Bundeswasserstraßengesetz (ustawa federalna o drogach wodnych)

Środki przebudowy uwzględniają cele gospodarowania obowiązujące na podstawie §§ 27–31 WHG.

BWG art. 14 § 1

Bundeswasserstraßengesetz (ustawa federalna o drogach wodnych)

Przy zatwierdzaniu planu należy uwzględnić ogół interesów publicznych i prywatnych, w tym oddziaływanie na środowisko.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek zapobiegania pogorszeniu stanu wód powierzchniowych jest wiążący i ma zastosowanie do konkretnych przedsięwzięć. Pojęcie 'pogorszenia stanu' oznacza każdą negatywną zmianę jakościową, nawet jeśli nie prowadzi do zmiany klasy wód. System odstępstw potwierdza, że przepisy dotyczące zapobiegania pogorszeniu stanu mają zastosowanie do poszczególnych projektów.

Odrzucone argumenty

Przepisy dotyczące zapobiegania pogorszeniu stanu wód są jedynie celami planowania gospodarowania zasobami wodnymi. 'Pogorszenie stanu' oznacza jedynie niekorzystne zmiany powodujące zakwalifikowanie do niższej klasy zgodnie z załącznikiem V. Należy uwzględniać jedynie 'poważne szkody' jako pogorszenie stanu wód.

Godne uwagi sformułowania

państwa członkowskie są zobowiązane – z zastrzeżeniem przyznania odstępstwa – do odmowy zgody na konkretne przedsięwzięcie, w przypadku gdy może ono spowodować pogorszenie się stanu części wód powierzchniowych pojęcie „pogorszenia stanu” części wód powierzchniowych należy interpretować w ten sposób, że pogorszenie zachodzi od momentu, gdy przynajmniej jeden z elementów jakości w rozumieniu załącznika V do dyrektywy ulega obniżeniu o jedną klasę, nawet jeżeli to pogorszenie nie wyraża się w ogólnej zmianie zaklasyfikowania części wód powierzchniowych

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

K. Lenaerts

wiceprezes

A. Tizzano

prezes_izby

R. Silva de Lapuerta

prezes_izby

M. Ilešič

prezes_izby

A. Ó Caoimh

prezes_izby

C. Vajda

prezes_izby

S. Rodin

prezes_izby

A. Borg Barthet

sędzia

J. Malenovský

sędzia

E. Levits

sędzia

M. Berger

sprawozdawca

C.G. Fernlund

sędzia

J.L. da Cruz Vilaça

sędzia

F. Biltgen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja obowiązku zapobiegania pogorszeniu stanu wód powierzchniowych w prawie UE, definicja 'pogorszenia stanu' wód, stosowanie dyrektywy wodnej do konkretnych projektów infrastrukturalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji dyrektywy 2000/60/WE; zastosowanie w krajach UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i interpretacji kluczowych przepisów dyrektywy wodnej UE, mających bezpośrednie przełożenie na realizację projektów infrastrukturalnych.

Ochrona wód priorytetem: TSUE nakazuje odrzucać projekty szkodliwe dla środowiska, nawet jeśli zmiana jest niewielka.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI