C-460/23
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że ułatwianie nielegalnego wjazdu małoletnim przez osobę sprawującą nad nimi faktyczną pieczę nie podlega karze, jeśli jest to związane z ochroną ich praw podstawowych i życia rodzinnego.
Sprawa dotyczyła obywatelki państwa trzeciego (OB), oskarżonej o ułatwienie nielegalnego wjazdu dwóm małoletnim, którym towarzyszyła i nad którymi sprawowała faktyczną pieczę. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy przepisy UE dotyczące ułatwiania nielegalnego wjazdu są zgodne z Kartą praw podstawowych, zwłaszcza w kontekście praw dziecka i życia rodzinnego. TSUE uznał, że takie zachowanie nie jest objęte zakresem penalizacji, ponieważ wynika z obowiązku ochrony małoletnich i nie narusza istoty praw podstawowych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunale di Bologna dotyczył wykładni art. 52 ust. 1 Karty praw podstawowych UE oraz ważności dyrektywy 2002/90/WE i decyzji ramowej 2002/946/WSiSW w świetle tej Karty. Sprawa karna dotyczyła obywatelki państwa trzeciego (OB), która wjechała na terytorium Włoch z dwiema małoletnimi (córką i siostrzenicą), nad którymi sprawowała faktyczną pieczę. OB została oskarżona o ułatwienie nielegalnego wjazdu, zgodnie z włoskim tekstem jednolitym w sprawie imigracji, który transponuje przepisy UE. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy penalizacja takiego zachowania jest zgodna z zasadą proporcjonalności i prawami podstawowymi chronionymi przez Kartę, w szczególności z prawem do życia, integralności fizycznej, wolności, bezpieczeństwa, azylu oraz poszanowania życia rodzinnego i praw dziecka. TSUE, rozpatrując sprawę w wielkiej izbie, stwierdził, że art. 1 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2002/90 należy interpretować w świetle art. 7 (życie rodzinne) i 24 (prawa dziecka) Karty. Uznał, że zachowanie osoby, która powoduje nielegalny wjazd małoletnich, nad którymi sprawuje faktyczną pieczę, nie jest objęte zakresem „ogólnego naruszenia polegającego na ułatwianiu nielegalnego wjazdu”, ponieważ wynika ono z obowiązku ochrony tych dzieci i nie narusza istoty ich praw podstawowych. TSUE podkreślił, że odmienna wykładnia prowadziłaby do naruszenia istoty praw podstawowych i że prawo do azylu (art. 18 Karty) również ma znaczenie, zwłaszcza gdy osoba złożyła wniosek o ochronę międzynarodową. W konsekwencji, TSUE orzekł, że artykuły te stoją na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu penalizującemu takie zachowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie takie nie jest objęte zakresem ogólnego naruszenia polegającego na ułatwianiu nielegalnego wjazdu.
Uzasadnienie
TSUE uznał, że takie zachowanie wynika z obowiązku ochrony małoletnich i wywiązywania się z osobistej odpowiedzialności, a jego penalizacja naruszałaby istotę praw podstawowych chronionych przez Kartę (życie rodzinne, prawa dziecka).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
OB (w kontekście pytania prejudycjalnego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| OB | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Procura della Repubblica presso il Tribunale di Bologna | organ_krajowy | strona_w_postępowaniu_głównym |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd węgierski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rada Unii Europejskiej | instytucja_ue | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (14)
Główne
Dyrektywa 2002/90/WE art. 1 § 1 lit. a)
Dyrektywa Rady 2002/90/WE
Definiuje ogólne naruszenie polegające na ułatwianiu nielegalnego wjazdu, ale nie obejmuje zachowania osoby sprawującej faktyczną pieczę nad małoletnimi, która powoduje ich nielegalny wjazd w celu zapewnienia im ochrony.
Karta art. 7
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.
Karta art. 24
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawa dziecka, w tym prawo do ochrony, opieki i uwzględnienia najlepszego interesu dziecka.
Karta art. 52 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zasada proporcjonalności i konieczność poszanowania istoty praw podstawowych przy ich ograniczaniu.
Decyzja ramowa 2002/946/WSiSW art. 1 § 1
Decyzja ramowa Rady 2002/946/WSiSW
Ustanawia minimalne zasady dotyczące karania za ułatwianie nielegalnego wjazdu.
Testo unico sull'immigrazione art. 12 § 1
Tekst jednolity w sprawie imigracji (Włochy)
Włoski przepis penalizujący ułatwianie nielegalnego wjazdu, który został poddany wykładni TSUE.
Pomocnicze
Karta art. 18
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do azylu.
Kodeks graniczny Schengen art. 3 § b)
Kodeks graniczny Schengen
Stosowanie kodeksu bez uszczerbku dla praw uchodźców i osób ubiegających się o ochronę międzynarodową.
Kodeks graniczny Schengen art. 4
Kodeks graniczny Schengen
Obowiązek przestrzegania prawa UE, prawa międzynarodowego i praw podstawowych.
Testo unico sull'immigrazione art. 12 § 2
Tekst jednolity w sprawie imigracji (Włochy)
Wyłączenie penalizacji działań polegających na niesieniu pomocy ratunkowej lub humanitarnej.
Konwencja genewska art. 31 § 1
Konwencja dotycząca statusu uchodźców
Zakaz karania za nielegalny wjazd lub pobyt uchodźców.
Konwencja o prawach dziecka art. 27 § 2
Konwencja o prawach dziecka
Odpowiedzialność rodziców za zapewnienie warunków życia dziecka.
Dyrektywa 2011/95/UE art. 23 § 1
Dyrektywa 2011/95/UE
Obowiązek zapewnienia możliwości utrzymania jedności rodziny.
Dyrektywa 2013/33/UE
Dyrektywa 2013/33/UE
Motyw 9 podkreśla potrzebę uwzględniania najlepszego interesu dziecka i jedności rodziny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zachowanie OB polegające na ułatwieniu nielegalnego wjazdu małoletnim, nad którymi sprawuje faktyczną pieczę, wynika z obowiązku ochrony tych dzieci i wywiązywania się z osobistej odpowiedzialności. Penalizacja takiego zachowania naruszałaby istotę praw podstawowych chronionych przez Kartę, w tym prawo do poszanowania życia rodzinnego (art. 7) i prawa dziecka (art. 24). Prawo do azylu (art. 18) i zasada non-refoulement mają znaczenie, zwłaszcza gdy osoba złożyła wniosek o ochronę międzynarodową. Ochrona praw dziecka i jedności rodziny jest priorytetem przy wdrażaniu przepisów dotyczących ochrony międzynarodowej. Protokół z Palermo podkreśla cel zwalczania przemytu migrantów przy jednoczesnej ochronie praw migrantów.
Odrzucone argumenty
Szerokie sformułowanie art. 1 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2002/90/WE obejmuje każde zachowanie polegające na ułatwianiu nielegalnego wjazdu, w tym wjazd małoletnich z osobą sprawującą nad nimi pieczę. Włoski przepis krajowy (art. 12 tekstu jednolitego w sprawie imigracji) penalizuje takie zachowanie, a jego zgodność z prawem UE i Kartą budzi wątpliwości.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie takie jak zachowanie OB jest wyłączone z zakresu stosowania art. 12 ust. 2 tekstu jednolitego w sprawie imigracji, o tyle można je jednak zakwalifikować jako czyn popełniony dla celów „pomocy humanitarnej” zachowanie takie jak zachowanie OB, polegające na wzięciu ze sobą podczas nielegalnego wjazdu na terytorium tego państwa członkowskiego swojego dziecka i innego małoletniego, nad którym faktycznie sprawuje ona pieczę, było kwalifikowane jako „ułatwienie nielegalnego wjazdu” na to terytorium i z tego tytułu penalizowane, gdyż w przeciwnym razie dochodziłoby do naruszenia istoty prawa do poszanowania życia rodzinnego i praw dziecka nie można przyjąć, że wnioskodawca przebywa nielegalnie na terytorium danego państwa członkowskiego, dopóki nie wydano rozstrzygnięcia w przedmiocie jego wniosku w pierwszej instancji, gdyż w przeciwnym razie zagroziłoby to skuteczności prawa do azylu zagwarantowanego w art. 18 Karty
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
T. von Danwitz
wiceprezes
F. Biltgen
prezes_izby
K. Jürimäe
prezes_izby
C. Lycourgos
prezes_izby
M.L. Arastey Sahún
prezes_izby
S. Rodin
prezes_izby
A. Kumin
prezes_izby
M. Gavalec
prezes_izby
E. Regan
sędzia
N. Piçarra
sprawozdawca
Z. Csehi
sędzia
O. Spineanu-Matei
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona praw dziecka i życia rodzinnego w kontekście przepisów dotyczących nielegalnej imigracji; wykładnia dyrektywy 2002/90/WE i Karty praw podstawowych UE; zasada proporcjonalności w prawie karnym imigracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której osoba sprawuje faktyczną pieczę nad małoletnimi i jej działanie wynika z obowiązku ochrony. Nie wyłącza penalizacji działań o charakterze przestępczym (np. przemyt, handel ludźmi) pod pozorem pomocy humanitarnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza ważny społecznie i prawnie temat ochrony dzieci i życia rodzinnego w kontekście polityki imigracyjnej, pokazując konflikt między bezpieczeństwem granic a prawami podstawowymi.
“Czy pomoc dziecku w przekroczeniu granicy to przestępstwo? TSUE stawia granice penalizacji w imię praw podstawowych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI