C-460/21
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że opłata drogowa w Portugalii, której wpływy przeznaczane są ogólnie na finansowanie przedsiębiorstwa zarządzającego drogami, nie służy "szczególnym celom" w rozumieniu dyrektywy akcyzowej, a organy krajowe nie mogą odmawiać zwrotu takiej opłaty, opierając się na domniemaniu jej przerzucenia na konsumentów.
Sprawa dotyczyła wykładni art. 1 ust. 2 dyrektywy 2008/118/WE w kontekście portugalskiej opłaty drogowej. Sąd odsyłający pytał, czy opłata, której wpływy służą ogólnemu finansowaniu przedsiębiorstwa zarządzającego drogami, spełnia wymóg "szczególnych celów" i czy organy krajowe mogą odmawiać zwrotu niezgodnej z prawem UE opłaty, opierając się na domniemaniu jej przerzucenia na konsumentów. Trybunał uznał, że opłata ta nie służy szczególnym celom, a odmowa zwrotu na podstawie domniemania przerzucenia jest niedopuszczalna.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 ust. 2 dyrektywy Rady 2008/118/WE w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego. Sprawa wywodziła się ze sporu między portugalską spółką Vapo Atlantic SA a urzędem celno-skarbowym w przedmiocie zwrotu opłaty drogowej (contribuição de serviço rodoviário) za rok 2016. Spółka argumentowała, że opłata ta została ustanowiona w celach czysto budżetowych, co jest sprzeczne z dyrektywą. Portugalski urząd celno-skarbowy odmówił zwrotu, twierdząc, że opłata jest zgodna z dyrektywą, a jej zwrot prowadziłby do bezpodstawnego wzbogacenia spółki, ponieważ opłata została przerzucona na konsumentów. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, orzekając w formie postanowienia z uzasadnieniem na podstawie art. 99 regulaminu postępowania, rozstrzygnął kluczowe kwestie. Po pierwsze, Trybunał wyjaśnił, że aby podatek pośredni spełniał wymóg "szczególnych celów" w rozumieniu art. 1 ust. 2 dyrektywy 2008/118/WE, musi istnieć bezpośredni związek między wykorzystaniem wpływów z podatku a tym celem, a cel ten nie może być czysto budżetowy. W przypadku portugalskiej opłaty drogowej, której wpływy przeznaczane są ogólnie na finansowanie przedsiębiorstwa zarządzającego siecią dróg krajowych, a jej struktura nie wskazuje na zamiar zniechęcania do konsumpcji paliw, Trybunał uznał, że nie służy ona "szczególnym celom". Po drugie, Trybunał stwierdził, że prawo Unii stoi na przeszkodzie temu, by organy krajowe mogły uzasadnić odmowę zwrotu opłaty pośredniej sprzecznej z dyrektywą, przyjmując domniemanie jej przerzucenia na osoby trzecie i tym samym bezpodstawnego wzbogacenia podatnika. Ciężar dowodu spoczywa na organach krajowych, a samo istnienie przepisów krajowych nakazujących włączenie podatku do ceny nie stanowi wystarczającego dowodu przerzucenia. Zwrot podatku jest zasadą, a wyjątek związany z bezpodstawnym wzbogaceniem musi być interpretowany zawężająco.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, taka opłata nie służy "szczególnym celom" w rozumieniu art. 1 ust. 2 dyrektywy 2008/118/WE.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że aby podatek spełniał wymóg "szczególnych celów", musi istnieć bezpośredni związek między wykorzystaniem wpływów a tym celem, a cel ten nie może być czysto budżetowy. Opłata drogowa w Portugalii, finansująca ogólnie działalność przedsiębiorstwa zarządzającego drogami i nie mająca na celu zniechęcania do konsumpcji paliw, nie spełnia tych kryteriów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Vapo Atlantic SA) - w zakresie wykładni prawa UE
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Vapo Atlantic SA | spolka | skarżący |
| Autoridade Tributária e Aduaneira | organ_krajowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
Dyrektywa 2008/118/WE art. 1 § ust. 2
Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego
"Szczególne cele" oznaczają cele inne niż czysto budżetowe, wymagające bezpośredniego związku między wykorzystaniem wpływów a celem, a także struktury podatku wskazującej na zamiar wpływania na zachowanie podatników.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla odesłań prejudycjalnych.
Regulamin postępowania art. 99
Regulamin postępowania przed Trybunałem
Podstawa prawna dla orzekania w formie postanowienia z uzasadnieniem w przypadku jasnej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne.
Lei n.º 55/2007 art. 3 § ust. 1, ust. 2
Ustawa nr 55/2007 (Portugalia)
Reguluje opłatę drogową jako świadczenie wzajemne z tytułu użytkowania sieci dróg krajowych, stanowiącą źródło finansowania EP.
Lei n.º 55/2007 art. 6
Ustawa nr 55/2007 (Portugalia)
Stanowi, że opłata drogowa stanowi własny przychód EP.
Decreto-Lei n.º 380/2007
Dekret z mocą ustawy nr 380/2007 (Portugalia)
Przyznaje EP koncesję na zarządzanie siecią dróg krajowych i określa cele związane z obniżaniem szkodowości i równowagą środowiskową.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata drogowa w Portugalii ma charakter czysto budżetowy i nie służy "szczególnym celom" w rozumieniu dyrektywy 2008/118/WE. Organy krajowe nie mogą odmawiać zwrotu podatków pobranych z naruszeniem prawa UE, opierając się na domniemaniu przerzucenia podatku na konsumentów i bezpodstawnego wzbogacenia podatnika. Ciężar dowodu przerzucenia podatku spoczywa na organach krajowych, a nie na podatniku.
Odrzucone argumenty
Opłata drogowa służy "szczególnym celom" (obniżanie szkodowości, równowaga środowiskowa) w rozumieniu dyrektywy 2008/118/WE. Zwrot opłaty drogowej prowadziłby do bezpodstawnego wzbogacenia spółki Vapo Atlantic SA, ponieważ opłata została przerzucona na konsumentów. Brak szczególnych przepisów krajowych zezwalających na zwrot podatków sprzecznych z prawem UE.
Godne uwagi sformułowania
"szczególne cele" w rozumieniu tego przepisu jest cel inny niż czysto budżetowy każdy podatek nieuchronnie wypełnia cel budżetowy, sama okoliczność, że podatek realizuje cel budżetowy, nie może jako taka [...] wystarczyć do wykluczenia możliwości uznania, że podatek ten spełnia również cel szczególny istotne jest, by podatek sam w sobie służył zapewnieniu realizacji przytoczonego szczególnego celu, a zatem aby istniał bezpośredni związek pomiędzy wykorzystaniem wpływów z podatku a wspomnianym szczególnym celem opodatkowania o ile uprzednie przydzielanie wpływów z podatku na finansowanie [...] może stanowić okoliczność wymagającą uwzględnienia [...], o tyle taki rodzaj przydzielania wpływów, będący po prostu sposobem wewnętrznej organizacji budżetu państwa członkowskiego, nie może jako taki stanowić wystarczającej przesłanki prawo uzyskania zwrotu podatków pobranych [...] z naruszeniem przepisów prawa Unii jest konsekwencją i dopełnieniem praw przyznanych podmiotom prawa Istnieje tylko jeden wyjątek od obowiązku zwrotu [...] jeżeli zostanie wykazane, że osoba zobowiązana do zapłaty tych należności przerzuciła je w rzeczywistości na inne podmioty Nie można jednak przyjąć, że w przypadku podatków pośrednich istnieje domniemanie, zgodnie z którym przerzucenie miało miejsce, a ciężar dowodu na przeciwieństwo spoczywa na podatniku.
Skład orzekający
N. Jääskinen
prezes_izby
N. Piçarra
sędzia
M. Gavalec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnych celów\" dla podatków pośrednich w UE oraz zasady zwrotu podatków pobranych niezgodnie z prawem UE, w tym zakaz domniemania przerzucenia podatku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej wykładni dyrektywy 2008/118/WE i portugalskiego systemu opłat drogowych, ale zasady są uniwersalne dla prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych zasad prawa podatkowego UE, w tym definicji "szczególnych celów" dla podatków oraz prawa do zwrotu nienależnie pobranych danin. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego i przedsiębiorców.
“Czy opłata drogowa w Portugalii była niezgodna z prawem UE? Trybunał wyjaśnia zasady zwrotu podatków i zakaz domniemania przerzucenia kosztów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI