C-458/14 i C-67/15

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2016-07-14
cjeuswobody_rynkuswoboda przedsiębiorczości, zamówienia publiczneWysokatrybunal
koncesjemajątek publicznyswoboda przedsiębiorczościzamówienia publiczneprawo UEautomatyczne przedłużanieprzejrzystośćkonkurencjaturystyka

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że automatyczne przedłużanie koncesji na majątek publiczny nad wodami, bez procedury przetargowej, narusza prawo UE, jeśli koncesje te mają znaczenie transgraniczne.

Sprawa dotyczyła włoskich przepisów pozwalających na automatyczne przedłużanie koncesji na korzystanie z majątku publicznego położonego nad brzegami mórz, jezior i rzek, przeznaczonego na cele turystyczno-rekreacyjne. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał, czy takie praktyki są zgodne z dyrektywą o usługach na rynku wewnętrznym (art. 12) oraz z zasadą swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE). Wnioski prejudycjalne pochodziły od włoskich sądów administracyjnych. Trybunał uznał, że automatyczne przedłużanie koncesji bez procedury wyboru narusza prawo UE, chyba że koncesje te nie mają znaczenia transgranicznego.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez włoskie sądy administracyjne dotyczyły wykładni art. 12 dyrektywy 2006/123/WE dotyczącej usług na rynku wewnętrznym oraz art. 49, 56 i 106 TFUE. Sprawy C-458/14 i C-67/15 dotyczyły włoskich przepisów, które umożliwiały automatyczne przedłużanie koncesji na korzystanie z majątku publicznego położonego nad brzegami mórz, jezior i rzek, przeznaczonego na cele turystyczno-rekreacyjne. W sprawie C-458/14 chodziło o koncesję nad jeziorem Garda, która została przyznana Promoimpresie Srl w 2006 r. na okres do końca 2010 r. Włoskie przepisy, w tym art. 1 ust. 18 rozporządzenia z mocą ustawy nr 194/2009, przewidywały przedłużenie okresu obowiązywania takich koncesji. Promoimpresa wnioskowała o odnowienie koncesji, ale konsorcjum odmówiło, powołując się na konieczność przeprowadzenia publicznej procedury przetargowej i brak możliwości automatycznego odnowienia. W sprawie C-67/15 dotyczyło to koncesji nad morzem na Sardynii, przyznanych Mario Melisowi i in. w 2004 r. na sześć lat, a następnie przedłużonych. Wnioskodawcy domagali się formalnej decyzji o przedłużeniu, ale gmina opublikowała ogłoszenie o udzielenie nowych koncesji. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że art. 12 dyrektywy 2006/123 stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które przewidują automatyczne przedłużanie koncesji na majątek publiczny nad wodami, jeśli nie przeprowadzono procedury wyboru potencjalnych kandydatów. Ponadto, Trybunał stwierdził, że art. 49 TFUE stoi na przeszkodzie takim przepisom, jeśli koncesje te mają niewątpliwe znaczenie transgraniczne. Automatyczne przedłużanie koncesji bez przejrzystej procedury przetargowej stanowi dyskryminację przedsiębiorstw z innych państw członkowskich. Trybunał odrzucił argument o konieczności ochrony uzasadnionych oczekiwań i amortyzacji inwestycji jako podstawę do uzasadnienia automatycznego przedłużania, chyba że dotyczy to sytuacji sprzed ustanowienia wymogu przejrzystości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 12 ust. 1 i 2 dyrektywy 2006/123/WE stoi na przeszkodzie środkowi krajowemu, który przewiduje automatyczne przedłużanie takich koncesji w braku procedury wyboru.

Uzasadnienie

Automatyczne przedłużanie koncesji jest równoznaczne z ich automatycznym odnowieniem, co jest wprost wykluczone przez art. 12 ust. 2 dyrektywy. Uniemożliwia to również przeprowadzenie wymaganej procedury wyboru zgodnie z art. 12 ust. 1. Argumenty dotyczące ochrony uzasadnionych oczekiwań i amortyzacji inwestycji nie mogą uzasadniać automatycznego przedłużania bez oceny indywidualnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w zakresie wykładni prawa UE)

Strony

NazwaTypRola
Promoimpresa Srlspolkaskarżący
Consorzio dei comuni della Sponda Bresciana del Lago di Garda e del Lago di Idroinnepozwany
Regione Lombardiaorgan_krajowypozwany
Mario Melis i in.osoba_fizycznaskarżący
Comune di Loiri Porto San Paoloorgan_krajowypozwany
Provincia di Olbia Tempioorgan_krajowypozwany
Alessandra Pireddy i in.osoba_fizycznainterwenient
Rząd włoskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd greckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakazuje odmiennego traktowania na niekorzyść przedsiębiorstw z innych państw członkowskich w przypadku koncesji na majątek publiczny o znaczeniu transgranicznym, jeśli nie przeprowadzono przejrzystej procedury przetargowej.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 12 § 1

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Wymaga stosowania procedury wyboru spośród potencjalnych kandydatów, która zapewnia bezstronność i przejrzystość, gdy liczba dostępnych zezwoleń jest ograniczona z uwagi na ograniczone zasoby naturalne lub możliwości techniczne.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 12 § 2

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Zakazuje automatycznego odnawiania zezwoleń ani przyznawania innych korzyści usługodawcy, którego zezwolenie wygasło.

Rozporządzenie z mocą ustawy nr 194/2009 art. 1 § 18

Przewidywało automatyczne przedłużenie koncesji na majątek publiczny nad brzegami mórz do 31 grudnia 2015 r.

Ustawa nr 25/2010

Przekształciła rozporządzenie z mocą ustawy nr 194/2009.

Rozporządzenie z mocą ustawy nr 179/2012 art. 34k

Zmieniło art. 1 ust. 18 rozporządzenia nr 194/2009, przedłużając koncesje do 31 grudnia 2020 r.

Ustawa nr 221/2012 art. 1 § 1

Wprowadziła art. 34k do rozporządzenia nr 179/2012.

Pomocnicze

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 106

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dyrektywa 2006/123/WE art. 12 § 3

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Państwa członkowskie mogą brać pod uwagę względy nadrzędnego interesu publicznego przy określaniu zasad procedury wyboru.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 4 § 6

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Definiuje 'system zezwoleń' jako procedurę wymagającą od usługodawcy podjęcia kroków w celu uzyskania formalnej lub dorozumianej decyzji od właściwego organu.

Kodeks żeglugi art. 37 § 2

Pierwotnie przewidywał prawo pierwszeństwa dla koncesjonariusza, które zostało zniesione.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Automatyczne przedłużanie koncesji na majątek publiczny nad wodami, bez procedury przetargowej, narusza art. 12 dyrektywy 2006/123/WE. Automatyczne przedłużanie koncesji o znaczeniu transgranicznym bez przejrzystej procedury narusza art. 49 TFUE. Koncesje na korzystanie z majątku publicznego nad wodami są 'zezwoleniami' w rozumieniu dyrektywy 2006/123/WE, jeśli wymagają formalnego aktu od organu i dotyczą ograniczonych zasobów naturalnych.

Odrzucone argumenty

Automatyczne przedłużanie koncesji jest uzasadnione ochroną uzasadnionych oczekiwań koncesjonariuszy i umożliwia amortyzację inwestycji. Przepisy krajowe dotyczące koncesji na majątek publiczny nie podlegają art. 12 dyrektywy 2006/123/WE, ponieważ nie są to koncesje na usługi w rozumieniu dyrektywy. Kwestia dopuszczalności pytań prejudycjalnych ze względu na ratione temporis i ratione materiae zastosowania przepisów krajowych.

Godne uwagi sformułowania

automatyczne przedłużanie koncesji [...] w braku przeprowadzenia jakiejkolwiek procedury wyboru potencjalnych kandydatów przepis ten stoi na przeszkodzie środkowi krajowemu jeśli koncesje te mają niewątpliwe znaczenie transgraniczne nie można powołać się na zasadę pewności prawa w celu uzasadnienia odmiennego traktowania zabronionego na podstawie art. 49 TFUE

Skład orzekający

J.L. da Cruz Vilaça

sprawozdawca

A. Tizzano

prezes izby

A. Borg Barthet

sędzia

E. Levits

sędzia

M. Berger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnianie konieczności stosowania procedur przetargowych przy udzielaniu koncesji na majątek publiczny, zwłaszcza w sektorze turystycznym i nad wodami, zgodnie z prawem UE."

Ograniczenia: Dotyczy głównie koncesji na majątek publiczny (nie usługi), które mają znaczenie transgraniczne i dotyczą ograniczonych zasobów naturalnych. Konieczność oceny znaczenia transgranicznego przez sąd krajowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu automatycznego przedłużania koncesji na atrakcyjne tereny, co ma bezpośrednie przełożenie na konkurencję i dostęp do rynku w sektorze turystycznym. Wykładnia przepisów UE w tym zakresie jest kluczowa dla przedsiębiorców i samorządów.

Czy Twoja koncesja na biznes nad wodą może być przedłużona automatycznie? TSUE mówi: tylko jeśli nie ma konkurencji z UE!

Sektor

turystyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI