C-457/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-01-31
cjeuprawo_ue_ogolnezasada lojalnej wspolpracyWysokatrybunal
granicaprawo międzynarodoweprawo UEuchybienie zobowiązaniomsąd polubownylojalna współpracarybołówstwoprawo morza

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE uznał się za niewłaściwy do rozpatrzenia skargi Słowenii przeciwko Chorwacji o uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego, stwierdzając, że spór dotyczy głównie prawa międzynarodowego, a nie prawa UE.

Słowenia wniosła skargę przeciwko Chorwacji, zarzucając jej uchybienie zobowiązaniom wynikającym z prawa UE, w tym z zasady lojalnej współpracy i przepisów dotyczących rybołówstwa, w związku z niewdrożeniem przez Chorwację wyroku sądu polubownego dotyczącego granicy między oboma państwami. Chorwacja wniosła o oddalenie skargi jako niedopuszczalnej, argumentując, że spór dotyczy prawa międzynarodowego, a nie prawa UE. Trybunał Sprawiedliwości UE, po rozpatrzeniu zarzutu niedopuszczalności, uznał się za niewłaściwy do orzekania w tej sprawie, stwierdzając, że podnoszone naruszenia prawa UE mają charakter uboczny w stosunku do sporu o wykonanie umowy międzynarodowej i wyroku sądu polubownego.

Sprawa dotyczyła skargi Republiki Słowenii przeciwko Republice Chorwacji o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 259 TFUE. Słowenia zarzucała Chorwacji naruszenie prawa pierwotnego i wtórnego UE, w tym zasady lojalnej współpracy, przepisów o rybołówstwie, kodeksu granicznego Schengen oraz dyrektywy o planowaniu przestrzennym obszarów morskich. Podstawą tych zarzutów było niewdrożenie przez Chorwację wyroku sądu polubownego z 2017 r., który ustalił granicę między Słowenią a Chorwacją. Chorwacja wniosła o oddalenie skargi jako niedopuszczalnej, argumentując, że Trybunał nie jest właściwy do rozstrzygania sporów dotyczących prawa międzynarodowego, w tym ważności i skutków umowy o arbitraż oraz wyroku sądu polubownego. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując zarzut niedopuszczalności, uznał się za niewłaściwy do orzekania w tej sprawie. Stwierdził, że podnoszone naruszenia prawa UE miały charakter uboczny w stosunku do domniemanego naruszenia zobowiązań wynikających z dwustronnej umowy międzynarodowej (umowy o arbitraż) i wyroku sądu polubownego, które nie stanowią integralnej części prawa Unii. Trybunał podkreślił, że do państw członkowskich należy określanie zakresu i granic ich terytorium zgodnie z prawem międzynarodowym, a rozstrzyganie sporów granicznych leży poza zakresem właściwości Trybunału w ramach skargi o uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego, chyba że strony zawrą odrębny kompromis. W związku z tym skarga została oddalona jako niedopuszczalna, a Słowenia została obciążona kosztami postępowania. W odrębnym wniosku Chorwacja domagała się wyłączenia z akt sprawy wewnętrznego dokumentu roboczego Komisji Europejskiej, co Trybunał uwzględnił, uznając, że jego ujawnienie naruszyłoby ochronę porad prawnych i interes publiczny Komisji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał nie jest właściwy do orzekania w takiej sprawie, ponieważ naruszenia prawa UE mają charakter uboczny w stosunku do domniemanego naruszenia zobowiązań wynikających z dwustronnej umowy międzynarodowej, której Unia nie jest stroną i której przedmiot nie wchodzi w zakres kompetencji Unii.

Uzasadnienie

Trybunał orzekł, że nie jest właściwy do rozpatrywania skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, jeśli naruszenie prawa UE jest uboczne w stosunku do naruszenia zobowiązań wynikających z umowy międzynarodowej, która nie jest częścią prawa UE. W tej sprawie spór dotyczył wykonania umowy o arbitraż i wyroku sądu polubownego, które nie należą do kompetencji Unii, a podnoszone naruszenia prawa UE były konsekwencją braku wykonania tych zobowiązań międzynarodowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Strona wygrywająca

Republika Chorwacji

Strony

NazwaTypRola
Republika Słoweniipanstwo_czlonkowskieskarżący
Republika Chorwacjipanstwo_czlonkowskiepozwany

Przepisy (13)

Główne

TFUE art. 259

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa do wniesienia skargi państwa członkowskiego przeciwko innemu państwu członkowskiemu o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom.

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy, która wymaga od państw członkowskich działania w sposób lojalny w celu znalezienia ostatecznego rozwiązania prawnego zgodnego z prawem międzynarodowym i zapewnienia skutecznego stosowania prawa Unii.

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada poszanowania państwa prawnego jako istotny warunek przynależności do Unii.

Rozporządzenie nr 1380/2013 art. 5 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013

Reguluje dostęp do wód przybrzeżnych i zasobów rybołówstwa, z zastrzeżeniem uzgodnień dotyczących stosunków sąsiedzkich, które mają zastosowanie od momentu pełnego wykonania orzeczenia arbitrażowego.

Rozporządzenie nr 1224/2009

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1224/2009

Ustanawia unijny system kontroli, inspekcji i egzekwowania przepisów w celu zapewnienia przestrzegania wspólnej polityki rybołówstwa.

Rozporządzenie wykonawcze nr 404/2011

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 404/2011

Ustanawia szczegółowe przepisy wykonawcze do systemu kontroli wspólnej polityki rybołówstwa.

Kodeks graniczny Schengen art. 4

Kodeks graniczny Schengen

Obowiązek pełnego przestrzegania prawa Unii, prawa międzynarodowego i praw podstawowych przy stosowaniu przepisów kodeksu.

Kodeks graniczny Schengen art. 17 § ust. 1-3

Kodeks graniczny Schengen

Wymóg wzajemnego wsparcia i ścisłej współpracy między państwami członkowskimi w zakresie kontroli granicznej.

Dyrektywa 2014/89/UE art. 2 § ust. 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/89/UE

Dyrektywa nie narusza suwerennych praw i jurysdykcji państw członkowskich nad wodami morskimi zgodnie z prawem międzynarodowym, w tym UNCLOS.

Dyrektywa 2014/89/UE art. 11 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/89/UE

Współpraca między państwami członkowskimi w celu zapewnienia spójności i koordynacji planów zagospodarowania przestrzennego obszarów morskich.

Pomocnicze

Konwencja wiedeńska art. 60 § ust. 1 i 3

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów

Definicja istotnego naruszenia traktatu jako podstawy do jego rozwiązania lub zawieszenia.

Konwencja wiedeńska art. 65 § ust. 1 i 3

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów

Procedura powoływania się na naruszenie traktatu i obowiązek szukania rozwiązania sporu.

Rozporządzenie nr 1049/2001 art. 4 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1049/2001

Odmowa dostępu do dokumentów w celu ochrony postępowania sądowego lub porady prawnej, chyba że przemawia za tym nadrzędny interes publiczny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trybunał nie jest właściwy do orzekania w sprawie, ponieważ podnoszone naruszenia prawa UE mają charakter uboczny w stosunku do sporu o wykonanie umowy międzynarodowej i wyroku sądu polubownego. Umowa o arbitraż i wyrok sądu polubownego nie stanowią integralnej części prawa Unii. Okoliczności faktyczne dotyczące sporu granicznego leżą w gestii prawa międzynarodowego, a nie prawa UE. Wewnętrzna opinia prawna Komisji powinna zostać wyłączona z akt sprawy ze względu na ochronę porad prawnych i interesu publicznego Komisji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty Słowenii dotyczące naruszenia prawa UE są oparte na prawie pierwotnym i wtórnym Unii. Właściwość Trybunału nie jest wyłączona, gdy okoliczności faktyczne dotyczą naruszenia prawa UE, nawet jeśli są objęte prawem międzynarodowym. Istnienie dwustronnego sporu dotyczącego wykładni prawa międzynarodowego nie wyłącza właściwości Trybunału. Wyrok sądu polubownego jest wiążący i ostatecznie określa granicę, a jego niewykonanie przez Chorwację stanowi naruszenie prawa UE.

Godne uwagi sformułowania

podnoszone naruszenia prawa Unii mają charakter uboczny w stosunku do domniemanego naruszenia zobowiązań wynikających z dwustronnej umowy międzynarodowej Trybunał nie jest właściwy do orzekania w przedmiocie skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego [...] w sytuacji gdy naruszenie przepisów prawa Unii powoływane na jej poparcie ma charakter uboczny w stosunku do domniemanego naruszenia zobowiązań wynikających z takiej umowy. ochrona opinii prawnych zasada lojalnej współpracy

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

J.-C. Bonichot

prezes_izby

A. Arabadjiev

prezes_izby

A. Prechal

prezes_izby

S. Rodin

prezes_izby

L.S. Rossi

prezes_izby

I. Jarukaitis

prezes_izby

M. Ilešič

sędzia

J. Malenovský

sędzia

D. Šváby

sędzia

C. Vajda

sprawozdawca

F. Biltgen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic właściwości Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawach dotyczących sporów międzynarodowych, które mają powiązania z prawem UE. Znaczenie ochrony wewnętrznych opinii prawnych instytucji UE."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego sporu granicznego między dwoma państwami członkowskimi i jego związku z prawem UE. Interpretacja właściwości Trybunału jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy sporu granicznego między dwoma państwami członkowskimi UE i jego wpływu na prawo unijne, co jest interesujące z perspektywy prawa międzynarodowego i prawa UE. Dodatkowo, kwestia wyłączenia wewnętrznego dokumentu prawnego z akt sprawy podnosi interesujące zagadnienia dotyczące przejrzystości i ochrony pracy instytucji UE.

Spór graniczny między Słowenią a Chorwacją: Trybunał UE odmawia rozstrzygnięcia, wskazując na prawo międzynarodowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI