C-456/12

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2014-03-12
cjeuazyl_imigracjaprawo pobytu członków rodziny obywateli UEWysokatrybunal
swoboda przemieszczania sięprawo pobytuczłonkowie rodzinyobywatele państw trzecichobywatele UEpaństwo pochodzeniaefektywny pobytTFUE

Podsumowanie

TSUE orzekł, że obywatel państwa trzeciego, będący członkiem rodziny obywatela UE, może uzyskać prawo pobytu w państwie pochodzenia tego obywatela UE, jeśli życie rodzinne zostało efektywnie rozwinięte w innym państwie członkowskim.

Sprawa dotyczyła prawa pobytu obywatela państwa trzeciego (Nigerii i Maroka) jako członka rodziny obywatela UE (Holandii) w państwie pochodzenia tego obywatela UE. Sąd odsyłający pytał, czy dyrektywa 2004/38/WE i art. 21 ust. 1 TFUE przyznają takie prawo. TSUE stwierdził, że dyrektywa 2004/38/WE sama w sobie nie obejmuje tej sytuacji, ale prawo to może wynikać z art. 21 ust. 1 TFUE, jeśli pobyt obywatela UE w innym państwie członkowskim był efektywny i pozwolił na rozwinięcie lub umocnienie życia rodzinnego. Wówczas warunki przyznania prawa pobytu nie powinny być bardziej rygorystyczne niż te z dyrektywy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2004/38/WE i art. 21 ust. 1 TFUE w sprawie prawa pobytu obywateli państw trzecich, będących członkami rodziny obywateli UE, w państwie pochodzenia tych obywateli UE. Sprawy dotyczyły obywateli Nigerii i Maroka, którzy byli członkami rodzin obywateli niderlandzkich. Po pobycie w innych państwach członkowskich (Hiszpanii i Belgii) wrócili do Niderlandów, gdzie ubiegali się o prawo pobytu. Sąd odsyłający (Raad van State) miał wątpliwości, czy dyrektywa 2004/38/WE, która reguluje prawo pobytu w "innym państwie członkowskim", ma zastosowanie do sytuacji, gdy obywatel UE wraca do swojego kraju pochodzenia. TSUE, analizując przepisy dyrektywy i orzecznictwo, stwierdził, że sama dyrektywa nie przyznaje bezpośrednio takiego prawa. Jednakże, aby zapewnić skuteczność (effet utile) prawa do swobodnego przemieszczania się gwarantowanego przez art. 21 ust. 1 TFUE, TSUE uznał, że prawo to może być wywodzone z tego artykułu. Kluczowe jest, aby pobyt obywatela UE w "przyjmującym państwie członkowskim" był "efektywny", co oznacza, że pozwolił na rozwinięcie lub umocnienie życia rodzinnego. Dotyczy to sytuacji, gdy obywatel UE przebywał w innym państwie członkowskim na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 lub art. 16 ust. 1 i 2 dyrektywy 2004/38/WE. W takich przypadkach, po powrocie obywatela UE do kraju pochodzenia, jego członek rodziny będący obywatelem państwa trzeciego powinien mieć prawo pobytu, a warunki jego przyznania nie powinny być bardziej rygorystyczne niż te przewidziane w dyrektywie. TSUE zaznaczył, że krótkotrwałe pobyty, takie jak weekendowe wizyty, nie spełniają tych warunków. W przypadku jednego z wnioskodawców (B.), który uzyskał status członka rodziny dopiero po powrocie obywatelki UE do Niderlandów, odmówiono mu prawa pobytu, ponieważ nie posiadał on statusu członka rodziny w rozumieniu dyrektywy podczas pobytu w Belgii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli pobyt obywatela UE w innym państwie członkowskim był efektywny i pozwolił na rozwinięcie lub umocnienie życia rodzinnego, a warunki przyznania prawa pobytu nie są bardziej rygorystyczne niż te z dyrektywy 2004/38/WE.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że dyrektywa 2004/38/WE sama w sobie nie obejmuje tej sytuacji, ale prawo to może wynikać z art. 21 ust. 1 TFUE, aby zapewnić skuteczność swobody przemieszczania się. Kluczowe jest efektywne życie rodzinne w przyjmującym państwie członkowskim.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w zakresie wykładni prawa UE)

Strony

NazwaTypRola
O.osoba_fizycznaskarżący
Minister voor Immigratie, Integratie en Asielorgan_krajowypozwany
B.osoba_fizycznaskarżący
Minister voor Immigratie, Integratie en Asielorgan_krajowypozwany
Rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd duńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd estońskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd Zjednoczonego Królestwapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

TFUE art. 21 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Artykuł ten przyznaje obywatelom UE prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu, które może uzasadniać pochodne prawo pobytu członków rodziny (obywateli państw trzecich) w państwie pochodzenia obywatela UE, jeśli życie rodzinne zostało efektywnie rozwinięte w innym państwie członkowskim.

Pomocnicze

Dyrektywa 2004/38/WE art. 1

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Określa przedmiot dyrektywy, tj. warunki korzystania z prawa swobodnego przemieszczania się i pobytu.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 2 § 2

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Definicja członka rodziny.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 3 § 1

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Określa beneficjentów dyrektywy jako obywateli UE przemieszczających się do innego państwa członkowskiego oraz członków ich rodzin.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 6 § 1

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Prawo pobytu do trzech miesięcy, nie prowadzi do osiedlenia się i rozwoju życia rodzinnego w sposób uzasadniający pochodne prawo pobytu w kraju pochodzenia.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 7 § 1

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Prawo pobytu powyżej trzech miesięcy, wymaga spełnienia określonych warunków (praca, zasoby, ubezpieczenie, studia), świadczy o osiedleniu się i może prowadzić do rozwoju życia rodzinnego.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 7 § 2

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Prawo pobytu dla członków rodziny obywatela UE, jeśli obywatel UE spełnia warunki z ust. 1.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 10 § 1

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Wydanie karty pobytu dla członka rodziny obywatela UE.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 16 § 1

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Prawo stałego pobytu dla obywateli UE po pięciu latach.

Dyrektywa 2004/38/WE art. 16 § 2

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Prawo stałego pobytu dla członków rodziny obywateli UE po pięciu latach.

Vreemdelingenwet art. 1 § e

Vreemdelingenwet

Definicja obywatela wspólnotowego w prawie niderlandzkim.

Vreemdelingenwet art. 8 § e

Vreemdelingenwet

Warunek legalnego pobytu cudzoziemca w Niderlandach.

Vreemdelingenwet art. 9 § 1

Vreemdelingenwet

Obowiązek wydania dokumentu pobytowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo pobytu członka rodziny obywatela UE w państwie pochodzenia obywatela UE może wynikać z art. 21 ust. 1 TFUE, jeśli pobyt obywatela UE w innym państwie członkowskim był efektywny i pozwolił na rozwinięcie życia rodzinnego. Warunki przyznania pochodnego prawa pobytu nie powinny być bardziej rygorystyczne niż te z dyrektywy 2004/38/WE. Krótkotrwałe pobyty, nawet częste, nie spełniają warunku efektywnego pobytu uzasadniającego pochodne prawo pobytu.

Odrzucone argumenty

Dyrektywa 2004/38/WE sama w sobie nie przyznaje prawa pobytu członkowi rodziny obywatela UE w państwie pochodzenia tego obywatela UE. Karta pobytu wydana w przyjmującym państwie członkowskim nie tworzy automatycznie prawa pobytu w państwie pochodzenia obywatela UE. Brak statusu członka rodziny w rozumieniu dyrektywy podczas pobytu w przyjmującym państwie członkowskim uniemożliwia powołanie się na art. 21 ust. 1 TFUE po powrocie do kraju pochodzenia.

Godne uwagi sformułowania

skuteczność (effet utile) prawa do swobodnego przemieszczania się efektywny pobyt rozwinięcie lub umocnienie życia rodzinnego nie powinny być co do zasady bardziej rygorystyczne niż te przewidziane przez wspomnianą dyrektywę

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

K. Lenaerts

sprawozdawca

R. Silva de Lapuerta

prezes_izby

M. Ilešič

prezes_izby

L. Bay Larsen

prezes_izby

A. Borg Barthet

prezes_izby

C.G. Fernlund

prezes_izby

G. Arestis

sędzia

J. Malenovský

sędzia

E. Levits

sędzia

A. Ó Caoimh

sędzia

D. Šváby

sędzia

M. Berger

sędzia

A. Prechal

sędzia

E. Jarašiūnas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia art. 21 ust. 1 TFUE w kontekście prawa pobytu członków rodziny obywateli UE w państwie ich pochodzenia, zwłaszcza w przypadkach powrotu po pobycie w innym państwie członkowskim."

Ograniczenia: Prawo pobytu jest uzależnione od efektywnego charakteru pobytu obywatela UE w przyjmującym państwie członkowskim i rozwoju życia rodzinnego. Krótkotrwałe pobyty nie są wystarczające. Brak odpowiedzi na pytanie dotyczące opóźnionego dołączenia członka rodziny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa UE dotyczącego swobody przemieszczania się i praw rodzinnych, z praktycznymi implikacjami dla obywateli UE i członków ich rodzin.

Czy możesz wrócić do Polski z rodziną z Nigerii, jeśli wcześniej mieszkałeś w Hiszpanii? TSUE wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI