C-455/21
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że osoba fizyczna przystępująca do systemu lojalnościowego, który oferuje korzyści finansowe przy zakupach u partnerów handlowych, jest konsumentem w rozumieniu dyrektywy 93/13/EWG, jeśli działa w celach niezwiązanych z działalnością zawodową.
Sprawa dotyczyła wykładni pojęcia „konsumenta” w dyrektywie 93/13/EWG w kontekście umowy o przystąpienie do systemu lojalnościowego Lyoness. Sąd krajowy pytał, czy osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej, ale przystępuje do systemu oferującego korzyści finansowe przy zakupach u partnerów handlowych, może być uznana za konsumenta. Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że tak, pod warunkiem że osoba ta działa w celach niezwiązanych z własną działalnością gospodarczą lub zawodową, nawet jeśli czerpie korzyści finansowe z poleceń innych uczestników.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Tribunalul Olt (Rumunia) w związku ze sporem dotyczącym umowy o przystąpienie do systemu lojalnościowego Lyoness. Głównym pytaniem było, czy osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej, ale przystępuje do systemu oferującego korzyści finansowe (zwroty, prowizje) przy zakupach u partnerów handlowych, może być uznana za „konsumenta” w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13/EWG. Sąd krajowy miał wątpliwości, zwłaszcza w kontekście klauzuli wyboru prawa szwajcarskiego oraz możliwości, że umowa może mieć podwójny cel (zawodowy i prywatny). Trybunał Sprawiedliwości UE uznał wniosek za dopuszczalny w zakresie pierwszego pytania, dotyczące definicji konsumenta. Stwierdził, że klauzula wyboru prawa państwa trzeciego nie może pozbawić konsumenta ochrony wynikającej z dyrektywy. Podkreślił, że status konsumenta należy oceniać na podstawie kryterium funkcjonalnego, tj. czy osoba fizyczna działa w celach niezwiązanych z własną działalnością gospodarczą lub zawodową. Nawet jeśli osoba taka czerpie korzyści finansowe z systemu (np. z poleceń innych uczestników), nie traci statusu konsumenta, jeśli jej głównym celem jest korzystanie z systemu w celach prywatnych. Trybunał nie rozpoznał pytań drugiego i trzeciego z powodu niewystarczających informacji we wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba fizyczna przystępująca do takiego systemu jest konsumentem, jeśli działa w celach niezwiązanych z własną działalnością gospodarczą lub zawodową, niezależnie od tego, czy czerpie korzyści finansowe z systemu lub czy umowa zawiera klauzulę wyboru prawa państwa trzeciego.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że status konsumenta należy oceniać na podstawie kryterium funkcjonalnego, tj. czy osoba działa w celach niezwiązanych z działalnością zawodową. Ochrona konsumenta wynikająca z dyrektywy 93/13/EWG nie może być ograniczona przez klauzulę wyboru prawa państwa trzeciego, jeśli umowa ma ścisły związek z terytorium państwa członkowskiego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| OZ | osoba_fizyczna | skarżący |
| Lyoness Europe AG | spolka | pozwany |
| rząd rumuński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 2 § lit. b)
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków umownych w umowach konsumenckich
Definicja 'konsumenta' obejmuje każdą osobę fizyczną, która w umowach objętych dyrektywą działa w celach niezwiązanych z handlem, przedsiębiorstwem lub zawodem. Kryterium jest funkcjonalne i obiektywne.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § ust. 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków umownych w umowach konsumenckich
Nieuczciwe warunki nie są wiążące dla konsumenta; umowa pozostaje w mocy w pozostałej części.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § ust. 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków umownych w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie zapewniają, że konsument nie utraci ochrony poprzez wybór prawa państwa trzeciego, jeśli umowa jest ściśle związana z terytorium państw członkowskich.
Rozporządzenie Rzym I art. 6 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Umowa konsumencka co do zasady podlega prawu państwa, w którym konsument ma miejsce zwykłego pobytu.
Rozporządzenie Rzym I art. 6 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)
Wybór prawa właściwego nie może pozbawić konsumenta ochrony przyznanej mu na mocy przepisów, których nie można wyłączyć w drodze umowy, na mocy prawa właściwego w braku wyboru.
Ustawa nr 193/2000 art. 1 § ust. 3
Ustawa nr 193/2000 o nieuczciwych warunkach w umowach zawieranych między przedsiębiorcami a konsumentami (Rumunia)
Zakaz wprowadzania nieuczciwych warunków do umów z konsumentami.
Ustawa nr 193/2000 art. 2 § ust. 1
Ustawa nr 193/2000 o nieuczciwych warunkach w umowach zawieranych między przedsiębiorcami a konsumentami (Rumunia)
Definicja 'konsumenta' w prawie rumuńskim.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej, przystępując do systemu lojalnościowego w celu uzyskania korzyści finansowych przy zakupach, działa w celach niezwiązanych z działalnością zawodową i jest konsumentem w rozumieniu dyrektywy 93/13/EWG. Ochrona konsumenta wynikająca z dyrektywy 93/13/EWG nie może być ograniczona przez klauzulę wyboru prawa państwa trzeciego. Status konsumenta należy oceniać na podstawie kryterium funkcjonalnego, niezależnie od posiadanej wiedzy czy czerpanych korzyści finansowych z systemu.
Odrzucone argumenty
Argument sądu pierwszej instancji, że powód nie jest konsumentem, ponieważ umowa o przystąpienie do systemu Lyoness nie wchodzi w zakres stosowania dyrektywy 93/13/EWG. Argumenty sugerujące, że powód prowadzi własną działalność gospodarczą poprzez udział w systemie Lyoness.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie „konsumenta” ma charakter obiektywny i jest niezależne od konkretnego zasobu wiedzy, jaki może mieć dana osoba system ochrony wdrożony przez dyrektywę 93/13 opiera się na założeniu, że konsument znajduje się na słabszej pozycji niż przedsiębiorca klauzula wskazująca prawo państwa trzeciego jako prawo właściwe dla umowy nie może pozbawić konsumenta ochrony, jaką zapewnia mu dyrektywa 93/13
Skład orzekający
T. Ćapeta
rzecznik generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'konsumenta' w kontekście systemów lojalnościowych i programów rabatowych, ochrona konsumenta w umowach z klauzulą wyboru prawa obcego."
Ograniczenia: Dotyczy głównie umów konsumenckich i systemów lojalnościowych, gdzie kluczowe jest ustalenie, czy osoba fizyczna działa w celach niezwiązanych z działalnością zawodową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie stosowanych systemów lojalnościowych i rabatowych, a jej rozstrzygnięcie ma bezpośrednie przełożenie na ochronę konsumentów w Unii Europejskiej, w tym w Polsce.
“Czy korzystanie z rabatów w systemie lojalnościowym czyni Cię przedsiębiorcą? TSUE wyjaśnia, kto jest konsumentem.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI