C-455/15 PPU

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że sąd krajowy nie może odmówić uznania orzeczenia sądu innego państwa członkowskiego dotyczącego pieczy nad dzieckiem, powołując się na klauzulę porządku publicznego, chyba że naruszenie jest oczywiste i dotyczy fundamentalnych zasad prawnych, z uwzględnieniem dobra dziecka.

Sprawa dotyczyła wniosku o wykładnię przepisów UE dotyczących jurysdykcji i uznawania orzeczeń w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej. Polski ojciec (P) kwestionował uznanie litewskiego orzeczenia przyznającego pieczę nad dzieckiem matce (Q), argumentując naruszenie art. 15 rozporządzenia nr 2201/2003 i klauzuli porządku publicznego. Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że klauzula porządku publicznego (art. 23 lit. a) rozporządzenia) może być podstawą odmowy uznania orzeczenia tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy naruszenie jest oczywiste i dotyczy fundamentalnych zasad prawnych, z uwzględnieniem dobra dziecka. W przeciwnym razie, sąd krajowy nie może badać jurysdykcji sądu państwa pochodzenia ani kwestionować orzeczenia na podstawie błędnej wykładni prawa.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez szwedzki sąd (Varbergs tingsrätt) w sprawie dotyczącej prawa do pieczy nad dziećmi, w której polski ojciec (P) kwestionował uznanie litewskiego orzeczenia przyznającego pieczę nad dzieckiem matce (Q). P argumentował, że litewski sąd naruszył art. 15 rozporządzenia nr 2201/2003, który reguluje przekazanie sprawy do sądu lepiej umiejscowionego, oraz że orzeczenie litewskie jest sprzeczne z porządkiem publicznym (art. 23 lit. a) rozporządzenia). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę w pilnym trybie prejudycjalnym ze względu na dobro dziecka, przypomniał, że rozporządzenie nr 2201/2003 opiera się na zasadzie wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi, a podstawy nieuznania orzeczeń powinny być ograniczone do niezbędnego minimum. Klauzula porządku publicznego, zawarta w art. 23 lit. a) rozporządzenia, powinna być interpretowana ściśle. Pozwala ona na odmowę uznania orzeczenia tylko w przypadku oczywistego naruszenia, z punktu widzenia dobra dziecka, normy prawnej uznawanej za zasadniczą dla porządku prawnego państwa członkowskiego lub prawa uznanego za podstawowe. Trybunał podkreślił, że art. 24 rozporządzenia zakazuje badania jurysdykcji sądu państwa członkowskiego pochodzenia, nawet jeśli chodzi o domniemane naruszenie art. 15 rozporządzenia. W sytuacji, gdy mogłoby dojść do sprzecznych orzeczeń lub problemów związanych z bezprawnym zatrzymaniem dziecka, należy stosować procedury przewidziane w rozporządzeniu, w szczególności art. 11 dotyczący powrotu dziecka, a nie odmawiać uznania orzeczenia na podstawie klauzuli porządku publicznego. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że sąd krajowy nie może odmówić uznania orzeczenia sądu innego państwa członkowskiego dotyczącego pieczy nad dzieckiem, powołując się na art. 23 lit. a) rozporządzenia, chyba że dochodzi do oczywistego naruszenia fundamentalnych zasad prawnych, z uwzględnieniem dobra dziecka. W przeciwnym razie, takie działanie podważałoby cel rozporządzenia i zasadę wzajemnego zaufania.

Zagadnienia prawne (2)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (7)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy