C-453/99
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że strona umowy naruszającej prawo konkurencji UE może dochodzić odszkodowania od drugiej strony, o ile nie ponosi znaczącej odpowiedzialności za zakłócenie konkurencji.
Sprawa dotyczyła możliwości dochodzenia odszkodowania przez najemcę pubu od browaru na podstawie klauzuli wyłącznego zakupu piwa, która mogła naruszać art. 85 traktatu WE (obecnie art. 81 WE). Sąd krajowy pytał, czy strona umowy naruszającej prawo konkurencji może dochodzić ochrony prawnej i odszkodowania. Trybunał stwierdził, że prawo wspólnotowe przyznaje takie prawo, ale odmawia go, jeśli strona ponosi znaczącą odpowiedzialność za zakłócenie konkurencji, zgodnie z zasadą, że nikt nie powinien czerpać korzyści z własnego bezprawia.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Court of Appeal (England & Wales) w związku ze sporem między Courage Ltd a Bernardem Crehanem. Spór dotyczył zapłaty za dostawy piwa, gdzie najemca (Crehan) podniósł zarzut sprzeczności klauzuli wyłącznego zakupu z art. 85 traktatu WE (obecnie art. 81 WE) i wniósł o odszkodowanie. Sąd krajowy miał wątpliwości, czy prawo angielskie, które generalnie nie pozwala stronom wadliwych umów dochodzić odszkodowania, jest zgodne z prawem wspólnotowym. Trybunał Sprawiedliwości przypomniał, że traktat WE stworzył własny porządek prawny, który przyznaje jednostkom prawa, a art. 85 traktatu ma bezpośrednie skutki i chroni prawa jednostek. Stwierdzono, że każda osoba może powoływać się na naruszenie art. 85, nawet jeśli sama jest stroną umowy, w celu uzyskania ochrony sądowej. Co do odszkodowania, Trybunał uznał, że pełna skuteczność art. 85 wymaga możliwości dochodzenia naprawienia szkody. Jednakże, prawo wspólnotowe nie stoi na przeszkodzie zasadzie prawa krajowego, która odmawia odszkodowania stronie, jeśli ponosi ona znaczącą odpowiedzialność za zakłócenie konkurencji. Sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę kontekst gospodarczy, prawny, pozycję negocjacyjną stron oraz stopień ich odpowiedzialności za naruszenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, strona umowy mogącej ograniczyć lub zakłócić konkurencję w rozumieniu art. 85 traktatu ma prawo powoływać się na naruszenie tego przepisu w celu uzyskania ochrony sądowej w stosunku do drugiej strony tej umowy.
Uzasadnienie
Traktat WE stworzył własny porządek prawny, który przyznaje jednostkom prawa. Art. 85 traktatu ma bezpośrednie skutki i sądy krajowe są zobowiązane chronić prawa przyznane przez prawo wspólnotowe. Nieważność umowy na podstawie art. 85 ust. 2 jest bezwzględna i może być powoływana przez każdego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
Bernard Crehan (w zakresie możliwości dochodzenia odszkodowania, choć z ograniczeniami)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Courage Ltd | spolka | powódka |
| Bernard Crehan | osoba_fizyczna | pozwany |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd szwedzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (3)
Główne
TWE art. 85
Traktat WE
Zakazuje umów, decyzji i uzgodnionych praktyk, które mogą ograniczyć lub zakłócić konkurencję. Umowy takie są nieważne z mocy prawa (art. 85 ust. 2). Przepis ten ma bezpośrednie skutki i przyznaje jednostkom prawa.
Pomocnicze
TWE art. 86
Traktat WE
Dotyczy nadużycia pozycji dominującej, przywołany w kontekście ogólnych przepisów konkurencji.
Rozporządzenie nr 17 art. 19 ust. 3
Rozporządzenie Rady nr 17
Dotyczy publikacji komunikatów zapowiadających zamiar przyznania wyłączenia na podstawie art. 85 ust. 3 traktatu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo wspólnotowe przyznaje jednostkom prawa, które sądy krajowe są zobowiązane chronić. Art. 85 Traktatu WE ma bezpośrednie skutki i może być powoływany przez każdą osobę. Pełna skuteczność art. 85 Traktatu WE wymaga możliwości dochodzenia naprawienia szkody. Skargi o odszkodowanie przyczyniają się do utrzymania skutecznej konkurencji.
Odrzucone argumenty
Prawo angielskie nie pozwala stronom wadliwych umów dochodzić odszkodowania. Art. 85 Traktatu WE ma na celu ochronę osób trzecich (konkurentów, konsumentów), a nie stron umowy. Strona nie może czerpać korzyści z własnego bezprawia (zasada prawa krajowego).
Godne uwagi sformułowania
traktat stworzył własny porządek prawny, włączony do systemu prawnego państw członkowskich i wiążący dla ich sądów, którego podmiotami są nie tylko państwa członkowskie, ale także pochodzące z nich jednostki i który nie tylko nakłada na jednostki zobowiązania, lecz może również być źródłem uprawnień stanowiących element statusu prawnego tych jednostek pełna skuteczność art. 85 traktatu i w szczególności skuteczność (effet utile) zakazu ustanowionego w jego ust. 1 zostałyby zakwestionowane, gdyby każda osoba nie mogła żądać naprawienia szkody, która została jej wyrządzona przez umowę lub zachowanie mogące ograniczyć lub zakłócić konkurencję strona nie może czerpać korzyści z własnego zachowania niezgodnego z prawem, jeżeli takowe zostanie wykazane
Skład orzekający
G.C. Rodríguez Iglesias
prezes
C. Gulmann
prezes_izby
M. Wathelet
sprawozdawca
V. Skouris
prezes_izby
D.A.O. Edward
sędzia
P. Jann
sędzia
L. Sevón
sędzia
F. Macken
sędzia
N. Colneric
sędzia
J.N. Cunha Rodrigues
sędzia
C.W.A. Timmermans
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustanowienie prawa strony umowy naruszającej prawo konkurencji do dochodzenia odszkodowania, z zastrzeżeniem znaczącej odpowiedzialności za zakłócenie konkurencji. Określenie kryteriów oceny tej odpowiedzialności przez sądy krajowe."
Ograniczenia: Dotyczy głównie umów naruszających prawo konkurencji UE (art. 81 TFUE). Ograniczenie prawa do odszkodowania w przypadku znaczącej winy strony dochodzącej roszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego pytania o dostęp do wymiaru sprawiedliwości i możliwość dochodzenia odszkodowania w przypadku naruszenia prawa konkurencji UE, co ma szerokie implikacje praktyczne dla przedsiębiorców.
“Czy możesz pozwać partnera za nieuczciwą konkurencję i wygrać odszkodowanie? TSUE wyjaśnia!”
Sektor
gastronomia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI