C-453/20
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że czeski urząd ds. dostępu do infrastruktury transportowej nie jest „sądem” w rozumieniu art. 267 TFUE, co czyni jego wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym niedopuszczalnym.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez czeski Úřad pro přístup k dopravní infrastruktuře (urząd ds. dostępu do infrastruktury transportowej) w związku ze sporem dotyczącym warunków dostępu do infrastruktury kolejowej. Urząd kwestionował zgodność czeskich przepisów z dyrektywą 2012/34/UE. Kluczowym zagadnieniem stało się ustalenie, czy urząd ten można uznać za „sąd” w rozumieniu art. 267 TFUE, uprawniony do zadawania pytań prejudycjalnych. Trybunał, analizując strukturę i funkcje urzędu, stwierdził, że wykonuje on głównie funkcje administracyjne, a nie sądowe, co skutkuje niedopuszczalnością wniosku.
Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonego przez czeski Úřad pro přístup k dopravní infrastruktuře (urząd ds. dostępu do infrastruktury transportowej) w ramach sporu między przedsiębiorstwem kolejowym CityRail a zarządcą infrastruktury Správa železnic. Urząd miał wątpliwości co do zgodności czeskich przepisów dotyczących dostępu do infrastruktury kolejowej z dyrektywą 2012/34/UE. Głównym problemem prawnym była jednak kwestia, czy sam urząd, występując z wnioskiem, spełnia kryteria „sądu” w rozumieniu art. 267 TFUE, co jest warunkiem dopuszczalności wniosku prejudycjalnego. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując kryteria strukturalne i funkcjonalne, stwierdził, że choć urząd jest niezależny i działa w oparciu o prawo, jego główne funkcje mają charakter administracyjny. Wskazano na uprawnienie urzędu do wszczynania postępowań z własnej inicjatywy, nakładania sankcji oraz fakt, że jego decyzje podlegają kontroli sądowej, w której urząd może występować jako strona lub przedstawiać uwagi, co nie czyni go podmiotem trzecim w rozumieniu orzecznictwa dotyczącego pojęcia „sądu”. W konsekwencji, Trybunał uznał wniosek za niedopuszczalny, ponieważ urząd nie jest „sądem” w rozumieniu art. 267 TFUE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Nie, urząd ten nie jest „sądem” w rozumieniu art. 267 TFUE, ponieważ wykonuje głównie funkcje administracyjne, a nie sądowe.
Uzasadnienie
Trybunał analizował kryteria strukturalne i funkcjonalne. Stwierdził, że urząd, mimo swojej niezależności, posiada uprawnienia do wszczynania postępowań z urzędu, nakładania sankcji oraz jego decyzje podlegają kontroli sądowej, w której urząd nie zawsze występuje jako strona trzecia. Te cechy wskazują na administracyjny charakter jego działalności, a nie sądowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
Niedopuszczalność wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| CityRail, a.s. | spolka | skarżący |
| Správa železnic, státní organizace | organ_krajowy | pozwany |
| ČD Cargo, a.s. | spolka | interwenient |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (17)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Definicja pojęcia 'sądu' dla celów składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
TFUE art. 288
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Wiążący charakter dyrektyw.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Definicje (przedsiębiorstwo kolejowe, zarządca infrastruktury, infrastruktura kolejowa, obiekt infrastruktury usługowej, wnioskodawca, regulamin sieci).
Dyrektywa 2012/34/UE art. 55 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Wymogi dotyczące niezależności krajowego organu regulacyjnego sektora kolejowego.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 56
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Funkcje organu regulacyjnego, w tym prawo odwołania, monitorowanie konkurencji, sankcje.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 56 § 10
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Obowiązek zapewnienia kontroli sądowej decyzji organu regulacyjnego.
Pomocnicze
Ustawa nr 2/1969 Sb. (Republika Czeska) art. 2 ust. 15
Ustanowienie Úřad pro přístup k dopravní infrastruktuře jako centralnego organu administracji.
Ustawa o urzędzie art. 3 ust. 2
Ustawa nr 320/2016 Sb. (Republika Czeska)
Niezależność i bezstronność urzędu.
Ustawa o służbie publicznej art. 11 ust. 5
Ustawa nr 234/2014 Sb. (Republika Czeska)
Wyłączenie pracowników urzędu spod przepisów regulaminu pracowniczego.
Ustawa o kolejach art. 34e § 1
Ustawa nr 266/1994 Sb. (Republika Czeska)
Postępowanie w sprawie zgodności regulaminu sieci z ustawą, możliwość wszczęcia z urzędu lub na wniosek.
Kodeks postępowania administracyjnego art. 42
Ustawa nr 500/2004 Sb. (Republika Czeska)
Możliwość wszczęcia postępowania na podstawie skargi.
Kodeks postępowania administracyjnego art. 67 § 1
Ustawa nr 500/2004 Sb. (Republika Czeska)
Definicja decyzji organu administracyjnego.
Kodeks postępowania administracyjnego art. 73 § 2
Ustawa nr 500/2004 Sb. (Republika Czeska)
Wiążący charakter ostatecznej decyzji.
Kodeks postępowania administracyjnego art. 152 i 153
Ustawa nr 500/2004 Sb. (Republika Czeska)
Postępowanie w sprawie zażalenia na decyzje urzędu.
Kodeks postępowania cywilnego art. 250c § 2
Ustawa nr 99/1963 Sb. (Republika Czeska)
Możliwość przedstawienia uwag przez urząd w postępowaniu sądowym.
Kodeks sądowego postępowania administracyjnego art. 46
Ustawa nr 150/2002 Sb. (Republika Czeska)
Zakres jurysdykcji sądów administracyjnych.
Ustawa o odpowiedzialności za naruszenia art. 78 § 1
Ustawa nr 250/2016 Sb. (Republika Czeska)
Obowiązek wszczęcia postępowania w sprawie wykrytego naruszenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Urząd nie jest „sądem” w rozumieniu art. 267 TFUE, ponieważ wykonuje funkcje administracyjne, a nie sądowe, co wynika z jego uprawnień do wszczynania postępowań z urzędu, nakładania sankcji oraz jego roli w postępowaniu odwoławczym.
Odrzucone argumenty
Urząd jest „sądem” w rozumieniu art. 267 TFUE, ponieważ jest niezależny, działa na podstawie prawa, a jego decyzje podlegają kontroli sądowej, co jest analogiczne do sytuacji innych organów uznanych za sądy w orzecznictwie TSUE (np. Westbahn Management).
Godne uwagi sformułowania
aby ustalić, czy organ krajowy, któremu w drodze ustawy powierzono funkcje o zróżnicowanym charakterze, powinien być uznany za „sąd” w rozumieniu art. 267 TFUE, należy zbadać, jaki jest szczególny charakter funkcji wykonywanych przez niego w konkretnym kontekście prawnym, w którym decyduje się on zwrócić się do Trybunału uprawnienie do wszczynania postępowań z urzędu [...] oraz prawo do nakładania, również z urzędu, sankcji [...] są szczególnie istotnymi wskazówkami mogącymi uzasadniać twierdzenie, że organ ten w sprawie w postępowaniu głównym nie wykonuje funkcji sądowniczych, lecz funkcje administracyjne Taki udział urzędu w postępowaniu odwoławczym dotyczącym jego własnej decyzji świadczy o tym, że w momencie przyjmowania decyzji urząd nie jest osobą trzecią w odniesieniu do wchodzących w grę interesów
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
L. Bay Larsen
wiceprezes
A. Arabadjiev
prezes izby
A. Prechal
prezes izby
K. Jürimäe
prezes izby
S. Rodin
prezes izby
M. Ilešič
sędzia
J.-C. Bonichot
sprawozdawca
T. von Danwitz
sędzia
M. Safjan
sędzia
D. Gratsias
sędzia
M.L. Arastey Sahún
sędzia
M. Gavalec
sędzia
Z. Csehi
sędzia
O. Spineanu-Matei
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów kwalifikujących krajowy organ administracyjny jako „sąd” w rozumieniu art. 267 TFUE, zwłaszcza w kontekście organów regulacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji czeskiego urzędu ds. dostępu do infrastruktury transportowej, ale zasady są uniwersalne dla organów o mieszanym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego pytania o to, kto może zadawać pytania Trybunałowi Sprawiedliwości UE, co ma kluczowe znaczenie dla dostępu do wymiaru sprawiedliwości UE.
“Czy czeski urząd kolejowy to sąd? TSUE odpowiada: nie zawsze!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI