C-453/18 i C-494/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-12-19
cjeuprawo_ue_ogolneochrona konsumentówWysokatrybunal
europejski nakaz zapłatyochrona konsumentównieuczciwe warunki umowneprawo UEpostępowanie cywilneTSUEHiszpania

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące europejskiego nakazu zapłaty pozwalają sądowi na żądanie od wierzyciela dodatkowych dokumentów w celu zbadania nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, nawet jeśli prawo krajowe tego zabrania.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE w kontekście europejskiego nakazu zapłaty i ochrony konsumentów. Sądy hiszpańskie zwróciły się do TSUE z pytaniem, czy mogą żądać od wierzycieli dodatkowych dokumentów potwierdzających zasadność roszczeń w sprawach o europejski nakaz zapłaty, aby móc badać nieuczciwe warunki umowne, nawet jeśli hiszpańskie prawo proceduralne tego zabrania. Trybunał uznał, że przepisy UE dotyczące europejskiego nakazu zapłaty, w połączeniu z dyrektywą o nieuczciwych warunkach umownych i kartą praw podstawowych, umożliwiają takie badanie i stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, które by to utrudniały.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni przepisów Unii Europejskiej w kontekście postępowania w sprawie europejskiego nakazu zapłaty oraz ochrony konsumentów przed nieuczciwymi warunkami umownymi. Dwa hiszpańskie sądy pierwszej instancji zwróciły się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem, czy mogą żądać od wierzycieli (w tym przypadku spółki Bondora AS) przedstawienia dodatkowych dokumentów, takich jak umowa pożyczki, w celu zbadania z urzędu ewentualnego nieuczciwego charakteru warunków umownych, nawet jeśli prawo krajowe (hiszpańska ustawa o postępowaniu cywilnym) stanowi, że takie dokumenty są niedopuszczalne w postępowaniu o wydanie europejskiego nakazu zapłaty. Trybunał, analizując przepisy rozporządzenia nr 1896/2006 ustanawiającego postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty, dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich oraz Karty praw podstawowych UE, stwierdził, że system ochrony konsumentów wymaga od sądów krajowych możliwości badania z urzędu nieuczciwych warunków umownych. Choć postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty ma być szybkie i uproszczone, nie może ono prowadzić do obejścia praw konsumentów. Trybunał uznał, że przepisy rozporządzenia nr 1896/2006, w szczególności dotyczące formularza pozwu i możliwości uzupełnienia informacji, umożliwiają sądowi wezwanie wierzyciela do przedstawienia dodatkowych dokumentów w celu zbadania nieuczciwych warunków. W związku z tym, przepisy krajowe, które uznają takie dodatkowe dokumenty za niedopuszczalne, są sprzeczne z prawem Unii Europejskiej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy UE umożliwiają sądowi wezwanie wierzyciela do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących warunków umownych w celu zbadania z urzędu ewentualnego nieuczciwego charakteru tych postanowień, a przepisy krajowe uznające takie dokumenty za niedopuszczalne stoją na przeszkodzie.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty, choć ma być szybkie, nie może naruszać praw konsumentów do ochrony przed nieuczciwymi warunkami umownymi. Formularz pozwu i możliwość jego uzupełnienia pozwalają sądowi na żądanie dodatkowych dokumentów, co jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

sądy odsyłające (udzielono odpowiedzi na pytania)

Strony

NazwaTypRola
Bondora ASspolkapowód
Carlos V.C.osoba_fizycznapozwany
XYosoba_fizycznapozwany
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd łotewskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd węgierskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Parlament Europejskiinstytucja_ueinterwenient
Rada Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (16)

Główne

Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Rozporządzenie nr 1896/2006 art. 1 § a)

Rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty

Rozporządzenie nr 1896/2006 art. 2 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty

Rozporządzenie nr 1896/2006 art. 3 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty

Rozporządzenie nr 1896/2006 art. 7 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty

Rozporządzenie nr 1896/2006 art. 7 § 2

Rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty

Rozporządzenie nr 1896/2006 art. 8

Rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty

Rozporządzenie nr 1896/2006 art. 9 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty

Rozporządzenie nr 1896/2006 art. 12

Rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty

Karta art. 38

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

Dyrektywa 93/13/EWG art. 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

LEC art. Przepis końcowy dwudziesty trzeci § 2 i 11

Ustawa nr 1/2000 kodeks postępowania cywilnego (Hiszpania)

LEC art. 815 § 4

Ustawa nr 1/2000 kodeks postępowania cywilnego (Hiszpania)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona konsumentów jest fundamentalną zasadą prawa UE. Sądy krajowe mają obowiązek badać z urzędu nieuczciwe warunki umowne. Przepisy dotyczące europejskiego nakazu zapłaty nie mogą uniemożliwiać kontroli nieuczciwych warunków. Formularz pozwu i możliwość uzupełnienia informacji pozwalają na żądanie dodatkowych dokumentów.

Odrzucone argumenty

Przepisy krajowe (hiszpańskie) zabraniające przedstawiania dodatkowych dokumentów w pozwie o europejski nakaz zapłaty są zgodne z prawem UE. Postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty jest uproszczone i nie przewiduje badania nieuczciwych warunków.

Godne uwagi sformułowania

nie mogą prowadzić do obejścia praw konsumentów badać z urzędu ewentualnego nieuczciwego charakteru tych postanowień umowy przepisy krajowe uznające za niedopuszczalne dodatkowe dokumenty przedstawione w tym celu stoją na przeszkodzie

Skład orzekający

J.C. Bonichot

prezes izby

M. Safjan

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sprawozdawczyni

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących europejskiego nakazu zapłaty w kontekście ochrony konsumentów i badania nieuczciwych warunków umownych; możliwość stosowania przez sądy krajowe żądania dodatkowych dokumentów mimo przepisów krajowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania w sprawie europejskiego nakazu zapłaty; wymaga, aby sąd krajowy miał dostęp do niezbędnych informacji prawnych i faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony konsumentów w transgranicznych postępowaniach finansowych, co jest istotne dla wielu konsumentów i przedsiębiorców.

Europejski nakaz zapłaty nie chroni nieuczciwych wierzycieli – TSUE potwierdza prawo konsumenta do kontroli warunków umowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI