C-452/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-04-29
cjeuprawo_ue_ogolnezamowienia_publiczne_i_koncesjeWysokatrybunal
koncesjezamówienia publicznein housemodyfikacja umowynieprzewidywalne okolicznościpewność prawapostępowanie przetargoweTSUE

Podsumowanie

TSUE orzekł, że modyfikacja koncesji bez nowego przetargu jest dopuszczalna, nawet jeśli pierwotnie udzielono jej podmiotowi in house, który później utracił ten status, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek dotyczących nieprzewidywalności okoliczności i braku zmiany charakteru koncesji.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE dotyczących modyfikacji umów koncesji. Sąd krajowy zapytał, czy można zmodyfikować koncesję udzieloną pierwotnie podmiotowi in house bez nowego przetargu, jeśli w momencie modyfikacji podmiot ten nie posiada już statusu in house. Trybunał orzekł, że jest to dopuszczalne, jeśli spełnione są warunki dotyczące nieprzewidywalności okoliczności, braku zmiany ogólnego charakteru koncesji oraz limitu wzrostu jej wartości. Dodatkowo TSUE stwierdził, że nie ma obowiązku badania zgodności z prawem pierwotnego udzielenia koncesji, jeśli minął termin na wniesienie odwołania.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 43 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2014/23/UE w sprawie udzielania koncesji. Sprawa rozpatrywana przez Oberlandesgericht Düsseldorf dotyczyła modyfikacji umów koncesji na prowadzenie pomocniczych obiektów infrastruktury usługowej na niemieckich autostradach federalnych, w tym budowy infrastruktury szybkiego ładowania pojazdów elektrycznych. Modyfikacja ta została zawarta ze spółkami, które pierwotnie posiadały status podmiotu 'in house', jednak w momencie modyfikacji status ten utraciły. Sąd krajowy miał wątpliwości, czy w takiej sytuacji można zastosować przepisy pozwalające na modyfikację koncesji bez nowego postępowania o jej udzielenie, zwłaszcza jeśli pierwotne udzielenie koncesji odbyło się bez przetargu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w składzie wielkiej izby orzekł, że art. 43 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2014/23/UE należy interpretować w ten sposób, że modyfikacja koncesji jest dopuszczalna bez nowego postępowania, nawet jeśli pierwotnie udzielono jej podmiotowi in house, który później utracił ten status, pod warunkiem spełnienia przesłanek dotyczących nieprzewidywalności okoliczności, braku zmiany ogólnego charakteru koncesji oraz limitu wzrostu jej wartości. TSUE podkreślił, że kluczowe jest prawo obowiązujące w dniu modyfikacji oraz że nie ma obowiązku badania zgodności z prawem pierwotnego udzielenia koncesji, jeśli minął termin na wniesienie odwołania, co zapewnia pewność prawa. "Konieczność modyfikacji" oznacza, że nieprzewidywalne okoliczności wymagają dostosowania koncesji w celu zapewnienia jej prawidłowego wykonywania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli spełnione są warunki dotyczące nieprzewidywalności okoliczności, braku zmiany ogólnego charakteru koncesji i limitu wzrostu jej wartości.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że przepisy dotyczące modyfikacji koncesji nie wykluczają sytuacji, gdy pierwotnie udzielono jej podmiotowi in house, a następnie status ten utracił. Kluczowe jest prawo obowiązujące w dniu modyfikacji i spełnienie warunków z art. 43 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2014/23/UE. Utrata statusu in house nie jest przeszkodą, jeśli modyfikacja nie zmienia ogólnego charakteru koncesji i jest uzasadniona nieprzewidywalnymi okolicznościami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Fastned Deutschland GmbH & Co. KGspolkaskarżący
Die Autobahn GmbH des Bundesspolkapozwany
Autobahn Tank & Rast GmbHspolkainterwenient
Ostdeutsche Autobahntankstellen GmbHspolkainterwenient
Republika Federalna Niemiecpanstwo_czlonkowskiewnoszący_odwołanie
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient
Tesla Germany GmbHspolkaskarżący

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 2014/23/UE art. 43 § 1 lit. c)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji

Modyfikacja koncesji bez nowego postępowania jest dopuszczalna, gdy spełnione są warunki dotyczące nieprzewidywalności okoliczności, braku zmiany ogólnego charakteru koncesji i limitu wzrostu jej wartości, nawet jeśli pierwotnie udzielono jej podmiotowi in house, który później utracił ten status.

Dyrektywa 2014/24/UE art. 72 § 1 lit. c)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych

Przepis o zasadniczo identycznym brzmieniu jak art. 43 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 2014/23/UE, dotyczący modyfikacji zamówień publicznych.

GWB art. 132 § 1 i 2

Ustawa o przeciwdziałaniu ograniczeniom konkurencji (Niemcy)

Niemieckie przepisy dotyczące zmian umów w czasie ich obowiązywania, transponujące przepisy UE.

Pomocnicze

Dyrektywa 89/665/EWG art. 1 § 1 akapit czwarty

Dyrektywa Rady 89/665/EWG z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane

Nakłada obowiązek zapewnienia skutecznych procedur odwoławczych w dziedzinie zamówień publicznych i koncesji.

Dyrektywa 89/665/EWG art. 2f § 1

Dyrektywa Rady 89/665/EWG z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane

Określa terminy na wniesienie odwołania w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych i koncesji.

GWB art. 135 § 1 pkt 2

Ustawa o przeciwdziałaniu ograniczeniom konkurencji (Niemcy)

Przepis dotyczący bezskuteczności zamówienia publicznego w przypadku naruszenia procedur.

GWB art. 154 § 3

Ustawa o przeciwdziałaniu ograniczeniom konkurencji (Niemcy)

Przepis dotyczący odpowiedniego stosowania przepisów o zmianach umów do koncesji.

SchnellLG art. 5 § 3

Ustawa o udostępnianiu infrastruktury szybkiego ładowania elektrycznego obejmującej całe terytorium dla pojazdów elektrycznych o napędzie akumulatorowym (Niemcy)

Przepis niemiecki nakładający obowiązek zaproponowania posiadaczowi koncesji budowy infrastruktury szybkiego ładowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Modyfikacja koncesji bez nowego postępowania jest dopuszczalna, nawet jeśli pierwotnie udzielono jej podmiotowi in house, który później utracił ten status, pod warunkiem spełnienia przesłanek z art. 43 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2014/23/UE. Nie ma obowiązku badania zgodności z prawem pierwotnego udzielenia koncesji, jeśli minął termin na wniesienie odwołania, co zapewnia pewność prawa. Konieczność modyfikacji oznacza, że nieprzewidywalne okoliczności wymagają dostosowania koncesji w celu zapewnienia jej prawidłowego wykonywania.

Odrzucone argumenty

Modyfikacja koncesji udzielonej pierwotnie podmiotowi in house bez przetargu jest niedopuszczalna, jeśli w dniu modyfikacji podmiot ten nie posiada już statusu in house. Sądy krajowe powinny mieć możliwość incydentalnej kontroli zgodności z prawem pierwotnego udzielenia koncesji przy okazji rozpatrywania skargi o stwierdzenie nieważności jej modyfikacji, nawet po upływie terminu na wniesienie odwołania.

Godne uwagi sformułowania

„Konieczność modyfikacji” w rozumieniu art. 43 owej dyrektywy zachodzi, jeżeli niemożliwe do przewidzenia okoliczności wymagają dostosowania pierwotnej koncesji w celu zapewnienia możliwości dalszego prawidłowego jej wykonywania. zasada pewności prawa [...] stoi na przeszkodzie temu, by takie postępowanie mogło zostać wszczęte po upływie terminów przewidzianych w prawie krajowym mającym zastosowanie w dniu wydania aktów, których niezgodność z prawem jest podnoszona

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

F. Biltgen

prezes_izby

K. Jürimäe

prezes_izby

C. Lycourgos

prezes_izby

I. Jarukaitis

prezes_izby

M.L. Arastey Sahún

prezes_izby

S. Rodin

prezes_izby

A. Kumin

prezes_izby

N. Jääskinen

prezes_izby

D. Gratsias

sprawozdawca

E. Regan

sędzia

I. Ziemele

sędzia

J. Passer

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących modyfikacji koncesji udzielonych pierwotnie podmiotom in house, zwłaszcza w kontekście utraty tego statusu oraz znaczenia pewności prawa i terminów proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji modyfikacji koncesji, gdzie pierwotnie udzielono jej podmiotowi in house, który następnie utracił ten status. Wymaga analizy spełnienia wszystkich warunków z art. 43 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2014/23/UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii elastyczności w prawie zamówień publicznych i koncesji, a także konfliktu między potrzebą dostosowania umów do zmieniających się warunków a zasadą konkurencji i pewności prawa. Wykładnia TSUE ma istotne implikacje praktyczne dla instytucji zamawiających i przedsiębiorców.

Czy można zmodyfikować umowę z 'przyjacielem' bez przetargu, gdy przestaje nim być? TSUE wyjaśnia zasady!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI