C-451/18
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że w sprawach o odszkodowanie za naruszenie prawa konkurencji, jurysdykcję może mieć sąd miejsca, gdzie poszkodowany poniósł szkodę, nawet jeśli nie miał bezpośrednich relacji z uczestnikiem kartelu.
Sprawa dotyczyła jurysdykcji sądów w sprawach o odszkodowanie za naruszenie art. 101 TFUE (zmowa cenowa producentów samochodów ciężarowych). Powód, węgierska firma transportowa Tibor-Trans, dochodziła od DAF Trucks odszkodowania za zawyżone ceny zakupu ciężarówek, mimo braku bezpośrednich relacji handlowych. Sąd odsyłający pytał, czy można oprzeć jurysdykcję na miejscu, gdzie szkoda się urzeczywistniła (Węgry), mimo że zmowa miała miejsce gdzie indziej i powód nie kupował bezpośrednio od DAF. Trybunał uznał, że miejsce urzeczywistnienia się szkody (gdzie ceny zostały zniekształcone) może stanowić podstawę jurysdykcji, nawet w braku bezpośrednich stosunków umownych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Győri Ítélőtábla (sąd apelacyjny w Győr, Węgry) dotyczył wykładni art. 7 pkt 2 rozporządzenia (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji sądów w sprawach cywilnych i handlowych. Spór w postępowaniu głównym dotyczył żądania odszkodowania przez węgierską spółkę Tibor-Trans od niderlandzkiej spółki DAF Trucks NV. Tibor-Trans twierdziła, że poniosła szkodę w wyniku naruszenia art. 101 TFUE i art. 53 Porozumienia o EOG, polegającego na zmowie cenowej producentów samochodów ciężarowych. Spółka nabywała ciężarówki od węgierskich koncesjonariuszy, a nie bezpośrednio od DAF Trucks, jednak twierdziła, że ceny były sztucznie zawyżone. Sąd węgierski miał wątpliwości co do swojej jurysdykcji, zwłaszcza w kontekście braku bezpośrednich relacji umownych z DAF Trucks i faktu, że ustalenia kartelu miały miejsce głównie w Niemczech. Pytanie prejudycjalne skupiało się na tym, czy „miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę” w rozumieniu art. 7 pkt 2 rozporządzenia nr 1215/2012 może oznaczać miejsce, gdzie poszkodowany poniósł szkodę (Węgry), nawet jeśli nie miał bezpośrednich stosunków z pozwanym. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, opierając się na swoim wcześniejszym orzecznictwie, wyjaśnił, że pojęcie to obejmuje zarówno miejsce wystąpienia zdarzenia powodującego szkodę, jak i miejsce jej urzeczywistnienia. W przypadku szkody polegającej na zapłaceniu zawyżonej ceny w wyniku naruszenia prawa konkurencji, miejscem urzeczywistnienia się szkody jest rynek, na który naruszenie miało wpływ i gdzie ceny zostały zniekształcone. Jurysdykcja sądu tego miejsca jest uzasadniona, nawet jeśli powództwo jest skierowane przeciwko uczestnikowi kartelu, z którym poszkodowany nie nawiązał bezpośrednich stosunków umownych. Rozwiązanie to zapewnia spójność i przewidywalność jurysdykcji, a także zgodność z prawem właściwym dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Art. 7 pkt 2 rozporządzenia nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że w ramach powództwa o naprawienie szkody spowodowanej naruszeniem w rozumieniu art. 101 TFUE, polegającym w szczególności na mających znamiona zmowy uzgodnieniach w kwestii ustalania cen i podwyższania cen brutto samochodów ciężarowych, „miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę” oznacza – w sytuacji takiej jak zaistniała w postępowaniu głównym – miejsce na rynku, na które naruszenie to miało wpływ, czyli miejsce, gdzie ceny zostały zniekształcone, w którym poszkodowany, jak twierdzi, poniósł szkodę, nawet jeśli powództwo zostało skierowane przeciwko uczestnikowi rozpatrywanego kartelu, z którym poszkodowany nie nawiązał stosunków umownych.
Uzasadnienie
Trybunał przypomniał, że art. 7 pkt 2 rozporządzenia nr 1215/2012 pozwala na wytoczenie powództwa przed sądem miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę lub miejsca, w którym szkoda się urzeczywistniła. W przypadku szkody polegającej na zapłaceniu zawyżonej ceny w wyniku zmowy cenowej, miejscem urzeczywistnienia się szkody jest rynek, na który naruszenie miało wpływ i gdzie ceny zostały zniekształcone. Jurysdykcja sądu tego miejsca jest uzasadniona, nawet jeśli powód nie miał bezpośrednich relacji z pozwanym uczestnikiem kartelu, ponieważ naruszenie prawa konkurencji pociąga za sobą odpowiedzialność solidarną jego autorów, a podmiot gospodarczy może racjonalnie spodziewać się pozwu w miejscu, gdzie jego działania zakłóciły konkurencję.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
powód (Tibor-Trans) w zakresie ustalenia jurysdykcji
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Tibor-Trans Fuvarozó és Kereskedelmi Kft. | spolka | powód |
| DAF Trucks NV | spolka | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
| Rząd węgierski | inne | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 7 § pkt 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Pojęcie „miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę” obejmuje zarówno miejsce urzeczywistnienia się szkody, jak i miejsce wystąpienia zdarzenia powodującego szkodę. W przypadku szkody polegającej na zapłaceniu zawyżonej ceny w wyniku naruszenia art. 101 TFUE, miejscem urzeczywistnienia się szkody jest rynek, na który naruszenie miało wpływ i gdzie ceny zostały zniekształcone.
TFUE art. 101
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Przepis dotyczący zakazu porozumień ograniczających konkurencję, który został naruszony przez zmowę cenową producentów samochodów ciężarowych.
Porozumienie EOG art. 53
Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym
Przepis dotyczący zakazu porozumień ograniczających konkurencję, analogiczny do art. 101 TFUE.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rzym II art. 6 § ust. 3 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007
Prawo właściwe w przypadku powództw o odszkodowanie związanych z aktem ograniczającym konkurencję jest prawem państwa, na którego rynku praktyki te wywołują skutek.
Rozporządzenie nr 44/2001
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Poprzednik rozporządzenia nr 1215/2012, którego wykładnia jest nadal aktualna.
Konwencja brukselska
Konwencja z dnia 27 września 1968 r. o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
Poprzedniczka rozporządzenia nr 44/2001 i nr 1215/2012, której wykładnia jest nadal aktualna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szkoda polegająca na zapłaceniu zawyżonej ceny w wyniku naruszenia art. 101 TFUE jest bezpośrednim następstwem naruszenia i stanowi szkodę bezpośrednią. Miejscem urzeczywistnienia się szkody jest rynek, na który naruszenie miało wpływ i gdzie ceny zostały zniekształcone. Jurysdykcja sądu miejsca urzeczywistnienia się szkody jest uzasadniona, nawet jeśli powód nie miał bezpośrednich stosunków umownych z pozwanym uczestnikiem kartelu. Rozwiązanie to jest zgodne z celami bliskości i przewidywalności jurysdykcji oraz spójności z prawem właściwym (Rzym II).
Odrzucone argumenty
DAF Trucks kwestionował jurysdykcję sądów węgierskich, argumentując, że ustalenia kartelu miały miejsce w Niemczech i nie miał bezpośrednich relacji umownych z Tibor-Trans. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do możliwości zastosowania wyroku CDC Hydrogen Peroxide (C-352/13) z powodu braku bezpośredniej więzi umownej i obawy przed ustanowieniem zasady forum actoris rozumianej szeroko.
Godne uwagi sformułowania
„miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę” należy rozumieć tak, by obejmowało ono zarówno miejsce urzeczywistnienia się samej szkody, jak i miejsce wystąpienia zdarzenia powodującego powstanie tej szkody nie można interpretować tak szeroko, by obejmowało ono każde miejsce, w którym odczuwalne są niekorzystne skutki okoliczności, która już spowodowała szkodę, która to szkoda wystąpiła faktycznie w innym miejscu szkoda podnoszona przez Tibor‑Trans sprowadza się do nadwyżki w zapłaconej cenie, która została sztucznie zawyżona podmiot gospodarczy, który wykazuje wspomniane zachowania, może rozsądnie spodziewać się, że zostanie pozwany przed sądy miejsca, w którym jego zachowania zakłóciły zasady uczciwej konkurencji
Skład orzekający
C. Toader
prezes_izby
A. Rosas
sędzia
M. Safjan
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji w sprawach o odszkodowanie za naruszenie prawa konkurencji, w szczególności w przypadkach szkody pośredniej lub braku bezpośrednich relacji umownych z uczestnikami kartelu."
Ograniczenia: Dotyczy spraw objętych zakresem rozporządzenia nr 1215/2012 (sprawy cywilne i handlowe) oraz naruszeń prawa konkurencji UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia jurysdykcji w sprawach antymonopolowych, które ma istotne implikacje praktyczne dla firm dochodzących odszkodowań za naruszenia konkurencji, zwłaszcza gdy nie mają one bezpośrednich relacji z pozwanymi.
“Czy można pozwać kartel w miejscu, gdzie kupiłeś produkt, nawet jeśli nie kupowałeś go bezpośrednio od członka kartelu?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI