C-451/16
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że brytyjskie przepisy uzależniające przyznanie emerytury osobie po zmianie płci od unieważnienia małżeństwa są dyskryminujące i niezgodne z prawem UE.
Sprawa dotyczyła osoby, która zmieniła płeć po zawarciu małżeństwa i ubiegała się o emeryturę państwową. Brytyjskie prawo wymagało unieważnienia małżeństwa przed uznaniem zmiany płci, co uniemożliwiło przyznanie emerytury w wieku właściwym dla nabytej płci. Trybunał uznał, że takie uzależnienie stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na płeć, naruszając dyrektywę 79/7/EWG, ponieważ osoby w porównywalnej sytuacji (pozostające w związku małżeńskim, ale nie zmieniające płci) nie podlegały takim samym warunkom.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 79/7/EWG w sprawie równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Spór w postępowaniu głównym dotyczył odmowy przyznania emerytury państwowej osobie (MB), która urodziła się jako mężczyzna, zawarła małżeństwo, a następnie przeszła operację zmiany płci i zaczęła żyć jako kobieta. Brytyjskie prawo uzależniało przyznanie emerytury państwowej osobie po zmianie płci od spełnienia kryteriów fizycznych, społecznych i psychologicznych, a także od unieważnienia małżeństwa zawartego przed zmianą płci. MB i jej żona nie chciały unieważnić małżeństwa z powodów religijnych. W związku z tym MB nie otrzymała pełnego świadectwa uznania płci i odmówiono jej przyznania emerytury w wieku 60 lat (wieku emerytalnego dla kobiet). Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pytanie Sądu Najwyższego Zjednoczonego Królestwa, orzekł, że takie uregulowanie krajowe stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na płeć, zakazaną przez art. 4 ust. 1 dyrektywy 79/7/EWG. Trybunał stwierdził, że sytuacje osoby, która zmieniła płeć po zawarciu małżeństwa, i osoby, która zawarła małżeństwo i zachowała płeć biologiczną, są porównywalne w kontekście przyznawania emerytury państwowej, której celem jest ochrona na wypadek starości i która zależy od opłaconych składek, a nie od stanu cywilnego. Cel utrzymania tradycyjnej koncepcji małżeństwa nie może uzasadniać dyskryminacji w dostępie do świadczeń zabezpieczenia społecznego. W związku z tym, brytyjskie przepisy są niezgodne z prawem Unii Europejskiej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, takie uregulowanie jest niezgodne z dyrektywą 79/7/EWG, ponieważ stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na płeć.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że warunek unieważnienia małżeństwa dla osoby po zmianie płci, aby uzyskać emeryturę w wieku właściwym dla nabytej płci, tworzy nierówne traktowanie w porównaniu do osób pozostających w związku małżeńskim, które nie zmieniły płci. Sytuacje te są porównywalne w kontekście przyznawania emerytury, a cel utrzymania tradycyjnej koncepcji małżeństwa nie uzasadnia dyskryminacji w dostępie do świadczeń zabezpieczenia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (MB)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| MB | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Secretary of State for Work and Pensions | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 79/7/EWG art. 3 § 1 lit. a) tiret trzecie
Dyrektywa Rady 79/7/EWG
Stosuje się do systemów ustawowych zapewniających ochronę, w szczególności przed ryzykiem starości.
Dyrektywa 79/7/EWG art. 4 § 1
Dyrektywa Rady 79/7/EWG
Zasada równego traktowania oznacza brak jakiejkolwiek dyskryminacji ze względu na płeć, bądź bezpośrednio, bądź pośrednio, w szczególności w odniesieniu do warunków objęcia systemami zabezpieczenia społecznego.
Pomocnicze
Dyrektywa 79/7/EWG art. 7 § 1 lit. a)
Dyrektywa Rady 79/7/EWG
Państwa członkowskie mogą wyłączyć z zakresu dyrektywy ustalenie wieku emerytalnego dla celów przyznania rent i emerytur.
Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § 1 lit. a)
Dyrektywa 2006/54/WE
Definicja dyskryminacji bezpośredniej jako sytuacji, w której dana osoba traktowana jest mniej korzystnie ze względu na płeć.
Social Security Contributions and Benefits Act 1992 art. 44
Social Security Contributions and Benefits Act 1992
Pensions Act 1995 art. 122
Pensions Act 1995
Gender Recognition Act 2004 art. 1
Gender Recognition Act 2004
Gender Recognition Act 2004 art. 2 § 1
Gender Recognition Act 2004
Gender Recognition Act 2004 art. 3
Gender Recognition Act 2004
Gender Recognition Act 2004 art. 4 § 2 i 3
Gender Recognition Act 2004
Gender Recognition Act 2004 art. 9 § 1
Gender Recognition Act 2004
Matrimonial Causes Act 1973 art. 11 § lit. c)
Matrimonial Causes Act 1973
Marriage (Same Sex Couples) Act 2013
Marriage (Same Sex Couples) Act 2013
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uregulowanie krajowe uzależniające przyznanie emerytury osobie po zmianie płci od unieważnienia małżeństwa stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na płeć, naruszając dyrektywę 79/7/EWG. Sytuacje osoby po zmianie płci i osoby nie zmieniającej płci, pozostających w związku małżeńskim, są porównywalne w kontekście przyznawania emerytury państwowej. Cel utrzymania tradycyjnej koncepcji małżeństwa nie może uzasadniać dyskryminacji w dostępie do świadczeń zabezpieczenia społecznego.
Odrzucone argumenty
Sytuacje osób nie są porównywalne ze względu na różnice w stanie cywilnym (małżeństwo osób tej samej płci vs. małżeństwo osób różnej płci). Państwa członkowskie mają kompetencje w zakresie stanu cywilnego i mogą uzależniać uznanie zmiany płci od unieważnienia małżeństwa. Cel niedopuszczenia do tworzenia małżeństw osób tej samej płci uzasadnia warunek unieważnienia małżeństwa.
Godne uwagi sformułowania
zasada równego traktowania oznacza brak jakiejkolwiek dyskryminacji ze względu na płeć, bądź bezpośrednio, bądź pośrednio dyskryminacja bezpośrednia ze względu na płeć stanowi sytuacja, w której dana osoba jest traktowana mniej korzystnie ze względu na płeć niż jest, była lub byłaby traktowana inna osoba w porównywalnej sytuacji Oceny porównywalności tych sytuacji należy dokonywać nie w sposób ogólny i abstrakcyjny, lecz w sposób szczególny i konkretny, z uwzględnieniem wszystkich charakteryzujących te sytuacje czynników, w szczególności w świetle przedmiotu i celu uregulowania krajowego
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
A. Tizzano
wiceprezes
M. Ilešič
prezes_izby
T. von Danwitz
sprawozdawca
A. Rosas
prezes_izby
J. Malenovský
prezes_izby
E. Juhász
sędzia
A. Borg Barthet
sędzia
M. Berger
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
M. Vilaras
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy 79/7/EWG w kontekście dyskryminacji ze względu na płeć w systemach zabezpieczenia społecznego, w szczególności w odniesieniu do osób po zmianie płci i warunków przyznawania emerytur."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego uregulowania brytyjskiego i wykładni prawa UE. Może mieć zastosowanie do podobnych przepisów w innych państwach członkowskich, ale wymaga analizy konkretnych przepisów krajowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza ważne kwestie praw człowieka, dyskryminacji i równości płci w kontekście zabezpieczenia społecznego, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i szerszej publiczności.
“Emerytura po zmianie płci: TSUE uderza w brytyjskie przepisy dyskryminujące osoby transseksualne.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI