C-451/08
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2004/18 w sprawie sprzedaży przez Bundesanstalt terenów koszar Wittekind spółce GSSI. Spółka Helmut Müller, która złożyła ofertę kupna, twierdziła, że sprzedaż powinna była zostać poprzedzona procedurą udzielania zamówień publicznych. Sąd krajowy (Oberlandesgericht Düsseldorf) skłaniał się ku tej argumentacji, uznając, że sprzedaż gruntu i przyszłe roboty budowlane powinny być traktowane jako całość. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyjaśnił, że pojęcie „zamówienia publiczne na roboty budowlane” w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2004/18 wymaga, aby roboty były wykonane jako bezpośrednie przysporzenie gospodarcze dla instytucji zamawiającej. Samo wykonywanie kompetencji regulacyjnych w dziedzinie urbanizacji nie jest wystarczające. Ponadto, aby uznać daną czynność za zamówienie publiczne, wykonawca musi być prawnie zobowiązany do wykonania robót, a możliwość dochodzenia tego zobowiązania na drodze sądowej musi istnieć. Trybunał podkreślił również, że „wymogi określone przez instytucję zamawiającą” nie mogą ograniczać się do badania projektów lub wydawania decyzji w ramach kompetencji urbanistycznych. Wreszcie, koncesja na roboty budowlane jest wykluczona, gdy wykonawca jest już właścicielem terenu lub gdy koncesja jest bezterminowa. Dyrektywa nie ma zastosowania, gdy sprzedaż gruntu i przyszłe zamówienie na roboty budowlane nie są prawnie wiążące dla stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie zakresu stosowania dyrektywy 2004/18 w odniesieniu do sprzedaży nieruchomości przez podmioty publiczne i powiązanych z nią robót budowlanych. Wyjaśnienie pojęć 'zamówienie publiczne na roboty budowlane', 'bezpośrednie przysporzenie gospodarcze', 'wymogi określone przez instytucję zamawiającą' oraz 'koncesja na roboty budowlane'.
Orzeczenie dotyczy specyficznej wykładni dyrektywy 2004/18, która została zastąpiona dyrektywą 2014/24/UE. Jednakże zasady interpretacyjne dotyczące pojęć zamówienia publicznego i przysporzenia gospodarczego pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (5)
Czy sprzedaż przez podmiot publiczny terenu, na którym kupujący zamierza wykonać roboty budowlane, stanowi zamówienie publiczne na roboty budowlane w rozumieniu dyrektywy 2004/18?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie stanowi to bezpośredniego przysporzenia gospodarczego dla instytucji zamawiającej.
Uzasadnienie
Sama sprzedaż gruntu nie jest zamówieniem publicznym. Kluczowe jest bezpośrednie przysporzenie gospodarcze dla instytucji zamawiającej, a nie tylko realizacja jej kompetencji regulacyjnych w dziedzinie urbanizacji.
Czy pojęcie zamówienia publicznego na roboty budowlane wymaga, aby wykonawca zobowiązał się do wykonania robót i aby istniała możliwość dochodzenia tego zobowiązania na drodze sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak.
Uzasadnienie
Zamówienie publiczne jest umową odpłatną, co oznacza zobowiązanie wykonawcy do wykonania świadczenia w zamian za świadczenie wzajemne. Musi istnieć możliwość dochodzenia wykonania tego zobowiązania na drodze sądowej.
Czy 'wymogi określone przez instytucję zamawiającą' w rozumieniu dyrektywy 2004/18 mogą oznaczać jedynie badanie projektów lub wydawanie decyzji w ramach kompetencji urbanistycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Instytucja zamawiająca musi podjąć kroki definiujące cechy obiektu budowlanego lub wywrzeć decydujący wpływ na jego projektowanie, a nie tylko badać projekty lub wydawać decyzje urbanistyczne.
Czy koncesja na roboty budowlane jest wykluczona, gdy wykonawca jest już właścicielem terenu lub gdy koncesja jest bezterminowa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy.
Uzasadnienie
Instytucja zamawiająca musi dysponować prawem do eksploatacji obiektu, aby móc przenieść je na wykonawcę. Ryzyko związane z kompetencjami regulacyjnymi nie jest ryzykiem eksploatacji. Koncesja bezterminowa jest sprzeczna z prawem UE.
Czy dyrektywa 2004/18 ma zastosowanie do sprzedaży terenu przez organ publiczny, gdy inny organ publiczny zamierza udzielić zamówienia na roboty budowlane, ale nie podjął jeszcze wiążących zobowiązań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy.
Uzasadnienie
Intencje stron nie stanowią wiążących zobowiązań i nie spełniają warunku umowy pisemnej wymaganego przez definicję zamówienia publicznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Helmut Müller GmbH | spolka | wnoszący_odwołanie |
| Bundesanstalt für Immobilienaufgaben | organ_krajowy | pozwany |
| Gut Spascher Sand Immobilien GmbH | spolka | interwenient |
| miasto Wildeshausen | organ_krajowy | interwenient |
| rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Dyrektywa 2004/18 art. 1 ust. 2 lit. b)
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Definicja zamówienia publicznego na roboty budowlane wymaga bezpośredniego przysporzenia gospodarczego dla instytucji zamawiającej i zobowiązania wykonawcy do wykonania robót, z możliwością dochodzenia tego zobowiązania na drodze sądowej.
Dyrektywa 2004/18 art. 1 ust. 2 lit. a)
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Zamówienia publiczne są umowami odpłatnymi zawieranymi na piśmie.
Dyrektywa 2004/18 art. 1 ust. 3
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Definicja koncesji na roboty budowlane, która wyklucza sytuacje, gdy wykonawca jest właścicielem terenu lub koncesja jest bezterminowa.
Pomocnicze
Dyrektywa 2004/18 art. 16 lit. a)
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Wyłączenie stosowania dyrektywy do zamówień na usługi mających na celu nabycie gruntu.
BauGB art. 10 ust. 1
Baugesetzbuch (kodeks budowlany)
Procedura przyjmowania projektu zagospodarowania przestrzennego przez gminę.
BauGB art. 12
Baugesetzbuch (kodeks budowlany)
Możliwość określenia dopuszczalności projektu przez gminę i zobowiązania wykonawcy do jego realizacji (umowa o wykonanie).
GWB art. 99 ust. 3
Gesetz gegen Wettbewerbsbeschränkungen (ustawa o zapobieganiu ograniczeniom konkurencji)
Definicja zamówień na roboty budowlane (w brzmieniu po zmianach).
Gesetz zur Modernisierung des Vergaberechts (ustawa o zmianie prawa zamówień publicznych)
Nowelizacja prawa zamówień publicznych w Niemczech.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż gruntu przez podmiot publiczny nie jest zamówieniem publicznym, jeśli nie prowadzi do bezpośredniego przysporzenia gospodarczego dla instytucji zamawiającej. • Wykonywanie kompetencji regulacyjnych w dziedzinie urbanizacji nie jest równoznaczne z zamówieniem publicznym. • Zamówienie publiczne wymaga prawnie wiążącego zobowiązania wykonawcy i możliwości dochodzenia go na drodze sądowej. • Określenie 'wymogów' przez instytucję zamawiającą wymaga aktywnego wpływu na projekt, a nie tylko badania lub zatwierdzania projektów. • Koncesja na roboty budowlane jest wykluczona w specyficznych sytuacjach, np. gdy wykonawca jest już właścicielem terenu. • Dyrektywa nie ma zastosowania, gdy sprzedaż gruntu i przyszłe zamówienie nie są prawnie wiążące.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż gruntu połączona z planowanym rozwojem urbanistycznym powinna być traktowana jako całość i podlegać procedurze zamówień publicznych. • Intencje stron dotyczące przyszłego zamówienia publicznego mogą być wystarczające do objęcia transakcji dyrektywą. • Ryzyko związane z zatwierdzeniem projektów przez władze urbanistyczne może być uznane za ryzyko związane z eksploatacją w ramach koncesji.
Godne uwagi sformułowania
bezpośrednie przysporzenie w sensie gospodarczym • kompetencje regulacyjne w dziedzinie urbanizacji • prawnie wiążące zobowiązania • możliwość dochodzenia wykonania tego zobowiązania na drodze sądowej • wywarcie decydującego wpływu na jego projektowanie • istota koncesji polega na tym, że koncesjonariusz sam ponosi główne lub co najmniej zasadnicze ryzyko związane z eksploatowaniem obiektu
Skład orzekający
J.N. Cunha Rodrigues
sprawozdawca
P. Lindh
sędzia
A. Rosas
sędzia
A. Ó Caoimh
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie zakresu stosowania dyrektywy 2004/18 w odniesieniu do sprzedaży nieruchomości przez podmioty publiczne i powiązanych z nią robót budowlanych. Wyjaśnienie pojęć 'zamówienie publiczne na roboty budowlane', 'bezpośrednie przysporzenie gospodarcze', 'wymogi określone przez instytucję zamawiającą' oraz 'koncesja na roboty budowlane'."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej wykładni dyrektywy 2004/18, która została zastąpiona dyrektywą 2014/24/UE. Jednakże zasady interpretacyjne dotyczące pojęć zamówienia publicznego i przysporzenia gospodarczego pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej interakcji między prawem zamówień publicznych a sprzedażą nieruchomości przez podmioty publiczne, co jest częstym problemem praktycznym. Wyjaśnia, kiedy zwykła transakcja staje się zamówieniem publicznym.
“Kiedy sprzedaż ziemi przez państwo to nie zamówienie publiczne? TSUE wyjaśnia kluczowe kryteria.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny