Orzeczenie · 2025-12-18

C-448/23

Sąd

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Data

2025-12-18

cjeuprawo_ue_ogolnepaństwo prawne i praworządnośćtrybunal

praworządnośćniezależność sądownictwaprymat prawa UETrybunał KonstytucyjnyTSUEPolskaskarga o uchybienieskuteczna ochrona prawna

Podsumowanie

Sprawa dotyczyła skargi Komisji Europejskiej przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesionej w związku z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2021 r. (P 7/20) i 7 października 2021 r. (K 3/21). Komisja zarzuciła, że poprzez te wyroki, które podważały prymat prawa Unii Europejskiej i niezależność polskich sądów, Polska naruszyła art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, zasady autonomii, pierwszeństwa, skuteczności i jednolitego stosowania prawa UE, a także zasadę wiążącego skutku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE. Dodatkowo, Komisja podniosła, że nieprawidłowości w procedurach powołania sędziów i Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w latach 2015-2016 sprawiły, że Trybunał Konstytucyjny nie spełnia wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu. Polska, początkowo kwestionująca zarzuty, ostatecznie uznała ich zasadność. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując argumenty, stwierdził, że polskie wyroki naruszyły prawo UE, w szczególności poprzez odrzucenie prymatu prawa UE i kwestionowanie kompetencji TSUE do nakładania środków tymczasowych. Trybunał podkreślił, że państwa członkowskie są zobowiązane do zapewnienia skutecznej ochrony prawnej zgodnie z prawem UE, a ich konstytucje nie mogą stać na przeszkodzie stosowaniu prawa UE. Stwierdzono również, że nieprawidłowości w procedurach nominacyjnych podważyły niezależność i bezstronność Trybunału Konstytucyjnego. W konsekwencji, Trybunał Sprawiedliwości UE uwzględnił skargę Komisji, stwierdzając uchybienie zobowiązaniom przez Polskę i obciążając ją kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom wynikającym z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w świetle wykładni Konstytucji RP dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyrokach z dnia 14 lipca 2021 r. i 7 października 2021 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE.

Uzasadnienie

Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że polskie wyroki Trybunału Konstytucyjnego, kwestionując prymat prawa UE i kompetencje TSUE, naruszyły wymogi skutecznej ochrony prawnej i niezależności sądownictwa. Nieprawidłowości w procedurach powołania sędziów i Prezesa TK podważyły jego niezawisłość i bezstronność.

Czy Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy zasad autonomii, pierwszeństwa, skuteczności i jednolitego stosowania prawa Unii oraz zasady wiążącego skutku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Rzeczpospolita Polska uchybiła tym zobowiązaniom.

Uzasadnienie

Polskie wyroki Trybunału Konstytucyjnego, odrzucając prymat prawa UE i kwestionując wiążący skutek orzecznictwa TSUE, naruszyły fundamentalne zasady porządku prawnego UE. Polska nie może jednostronnie odrzucać stosowania prawa UE, powołując się na tożsamość konstytucyjną.

Czy Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE z powodu braku spełnienia przez Trybunał Konstytucyjny wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy, w wyniku nieprawidłowości w procedurach powołania sędziów i Prezesa TK?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Rzeczpospolita Polska uchybiła tym zobowiązaniom.

Uzasadnienie

Nieprawidłowości w procedurach powołania sędziów i Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w latach 2015-2016, w tym naruszenie art. 194 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, stworzyły uzasadnione wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności TK, naruszając tym samym wymogi art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Komisja Europejska	instytucja_ue	skarżący
Królestwo Belgii	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Królestwo Niderlandów	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rzeczpospolita Polska	panstwo_czlonkowskie	pozwany

Przepisy (10)

Główne

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

Unia opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego, jak również poszanowania praw człowieka. Wartości te są wspólne państwom członkowskim.

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy: państwa członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają wsparcia, podejmują wszelkie środki właściwe dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z traktatów.

TUE art. 19 § ust. 1 akapit drugi

Traktat o Unii Europejskiej

Państwa członkowskie ustanawiają środki zaskarżenia niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony prawnej w dziedzinach objętych prawem Unii.

TFUE art. 279

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej może zarządzić niezbędne środki tymczasowe w sprawach, które rozpatruje.

Karta art. 47 § akapit drugi

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy.

Konstytucja RP art. 2