C-446/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-05-14
cjeupodatkiVATWysokatrybunal
VATodliczenie VATnadwyżka VATkontrola podatkowazwrot VATzasada neutralnościprawo UEdyrektywa VAT

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy krajowe nieprzewidujące zwrotu części nadwyżki VAT, która nie jest objęta kontrolą podatkową, są zgodne z prawem UE, o ile nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, że nadwyżka ta zostanie utrzymana niezależnie od wyniku kontroli.

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot części nadwyżki VAT, która nie była objęta postępowaniem kontrolnym. Spółka Agrobet CZ s.r.o. złożyła deklaracje VAT z nadwyżką, jednak urząd skarbowy wszczął kontrolę podatkową dotyczącą tylko części transakcji. Spółka wniosła o zwrot niespornej części nadwyżki, jednak czeskie prawo nie przewidywało takiej możliwości. Sąd odsyłający zadał pytanie prejudycjalne dotyczące zgodności tych przepisów z prawem UE i zasadą neutralności VAT. Trybunał uznał, że przepisy te są zgodne z prawem UE, pod warunkiem, że nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, że nadwyżka VAT zostanie utrzymana niezależnie od wyniku kontroli.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 179, 183 i 273 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu VAT oraz zasady neutralności VAT. Spór powstał między spółką Agrobet CZ s.r.o. a czeskim urzędem skarbowym w przedmiocie zatrzymania przez urząd nadwyżki VAT w wyniku wszczęcia postępowania w sprawie kontroli podatkowej. Agrobet złożyła deklaracje VAT za grudzień 2015 r. i styczeń 2016 r. z nadwyżkami, jednak urząd skarbowy wszczął postępowanie kontrolne ograniczone do transakcji dotyczących oleju rzepakowego. Spółka wniosła o zwrot niespornej części nadwyżki, która nie była objęta kontrolą, jednak czeskie prawo nie przewidywało takiej możliwości. Sądy krajowe oddaliły jej wnioski, wskazując na brak podstaw prawnych do wydania częściowej decyzji podatkowej. Agrobet podniosła, że prawo krajowe jest niezgodne z dyrektywą VAT i orzecznictwem Trybunału, naruszając zasadę proporcjonalności i neutralności podatkowej. Sąd odsyłający (Nejvyšší správní soud) zadał pytanie prejudycjalne, czy przepisy krajowe uzależniające określenie i wypłatę części żądanego odliczenia VAT od zakończenia postępowania w przedmiocie wszystkich transakcji w danym okresie rozliczeniowym są zgodne z prawem Unii. Trybunał, analizując przepisy dyrektywy VAT i zasadę neutralności podatkowej, stwierdził, że art. 179 i 183 dyrektywy nie wykluczają możliwości zidentyfikowania niespornej części nadwyżki VAT w danym okresie rozliczeniowym, która mogłaby skutkować częściowym zwrotem. Jednakże, aby część nadwyżki mogła zostać uznana za niesporną, organ podatkowy musi upewnić się, że ewentualne nieprawidłowości nie wpłyną na kwoty VAT należnego i podlegającego odliczeniu dotyczące transakcji nieobjętych kontrolą, oraz że nie będzie musiał rozszerzyć zakresu kontroli. Trybunał podkreślił również znaczenie zasady dobrej administracji, która wymaga od organów podatkowych starannego badania wszystkich istotnych okoliczności. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że przepisy krajowe nieprzewidujące zwrotu części nadwyżki VAT, która nie jest objęta kontrolą podatkową, są zgodne z prawem UE, pod warunkiem, że nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, że nadwyżka ta zostanie utrzymana niezależnie od wyniku kontroli, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie przepisy nie sprzeciwiają się art. 179, 183 i 273 dyrektywy VAT oraz zasadzie neutralności podatkowej, pod warunkiem że nie jest możliwe ustalenie w sposób jasny, precyzyjny i jednoznaczny, że nadwyżka VAT, której kwota może być ewentualnie niższa od kwoty odnoszącej się do transakcji nieobjętych tym postępowaniem, pozostanie utrzymana bez względu na wynik tego postępowania.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że choć nadwyżka VAT jest obliczana jako wynik arytmetyczny za cały okres rozliczeniowy, nie oznacza to, że jest ona nierozerwalną całością. Prawo UE nie stoi na przeszkodzie częściowemu zwrotowi nadwyżki. Jednakże, aby część nadwyżki mogła zostać uznana za niesporną i zwrócona przed zakończeniem kontroli, organ podatkowy musi mieć pewność, że nie wpłynie ona na wynik kontroli i że nie będzie musiał rozszerzyć jej zakresu. Zasada dobrej administracji wymaga od organów podatkowych starannego badania wszystkich istotnych okoliczności. Jeśli organ nie jest w stanie jednoznacznie ustalić, że nadwyżka zostanie utrzymana, nie można mu zarzucać odmowy częściowego zwrotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

organ podatkowy (w kontekście wykładni prawa UE)

Strony

NazwaTypRola
Agrobet CZ s.r.o.spolkaskarżący
Finanční úřad pro Středočeský krajorgan_krajowypozwany
Rząd czeskiinneinterwenient
Rząd hiszpańskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

Dyrektywa VAT art. 179 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa VAT art. 183 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa VAT art. 273 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

Dyrektywa VAT art. 1 § 2

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa VAT art. 167

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa VAT art. 168 § a)

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

zákon č. 235/2004 Sb. art. 105 § 1

Ustawa nr 235/2004 Sb. o podatku od wartości dodanej

zákon č. 280/2009 Sb. art. 85 § 1, 3, 4

Ustawa nr 280/2009 ustanawiająca kodeks postępowania podatkowego

zákon č. 280/2009 Sb. art. 89 § 4

Ustawa nr 280/2009 ustanawiająca kodeks postępowania podatkowego

zákon č. 280/2009 Sb. art. 90 § 2, 3

Ustawa nr 280/2009 ustanawiająca kodeks postępowania podatkowego

zákon č. 280/2009 Sb. art. 148 § 1, 3, 4, 5

Ustawa nr 280/2009 ustanawiająca kodeks postępowania podatkowego

zákon č. 280/2009 Sb. art. 254a § 1, 2, 3, 6

Ustawa nr 280/2009 ustanawiająca kodeks postępowania podatkowego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy krajowe, które nie przewidują zwrotu części nadwyżki VAT nieobjętej kontrolą, są zgodne z prawem UE, jeśli nie można jednoznacznie ustalić, że nadwyżka zostanie utrzymana niezależnie od wyniku kontroli. Zasada neutralności podatkowej nie wymaga automatycznego zwrotu części nadwyżki VAT, jeśli jej ostateczna wysokość jest niepewna. Organy podatkowe mają prawo do przeprowadzenia kontroli i wstrzymania zwrotu nadwyżki VAT w celu zapobiegania oszustwom, o ile działania te są proporcjonalne.

Odrzucone argumenty

Prawo krajowe, które nie zezwala na zwrot niespornej części nadwyżki VAT, narusza zasadę neutralności podatkowej i proporcjonalności. Zatrzymanie całej nadwyżki VAT, gdy tylko jej część jest przedmiotem kontroli, jest nieproporcjonalne. Prawo UE wymaga możliwości zidentyfikowania i zwrotu niespornej części nadwyżki VAT.

Godne uwagi sformułowania

nadwyżka VAT wynika z operacji arytmetycznej przeprowadzonej całościowo przez podatnika za cały okres rozliczeniowy nie można uznać, że stanowi ona nierozerwalną całość, której nie można podzielić na sporne i niekwestionowane części zasada neutralności systemu podatkowego VAT wymaga, aby straty finansowe poniesione w ten sposób przez podatnika w wyniku utraty możliwości dysponowania danymi środkami finansowymi zostały zrekompensowane poprzez zapłatę odsetek za zwłokę przepisy czeskie rozpatrywane w postępowaniu głównym nawet nie zezwalają podatnikowi na przedstawienie dowodu zasadności jego twierdzeń dotyczących istnienia niespornej części nadwyżki VAT, z naruszeniem wymogów wynikających z ogólnej zasady dobrej administracji.

Skład orzekający

A. Arabadjiev

sprawozdawca

P.G. Xuereb

sędzia

T. von Danwitz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy VAT dotyczących zwrotu nadwyżki VAT w trakcie kontroli podatkowej oraz zasady neutralności podatkowej i dobrej administracji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ podatkowy ograniczył zakres kontroli, ale nie można było jednoznacznie ustalić, czy nadwyżka VAT zostanie utrzymana. Konieczność indywidualnej oceny przez sąd krajowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego VAT – możliwości odzyskania nadwyżki podatku w trakcie kontroli. Jest interesująca dla prawników i księgowych zajmujących się VAT.

Czy urząd skarbowy może zatrzymać całą nadwyżkę VAT, gdy kontroluje tylko jej część?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI