C-441/19

Trybunał Sprawiedliwości2021-01-14
cjeuazyl_imigracjapowrotyWysokatrybunal
małoletni bez opiekidobro dzieckapowrotydyrektywa o powrotachwarunki przyjęciawiekTSUEprawo UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że państwo członkowskie musi ocenić dobro dziecka i dostępne warunki przyjęcia w kraju pochodzenia przed wydaniem decyzji o powrocie małoletniego bez opieki, a wiek nie może być jedynym kryterium.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o powrotach w kontekście małoletniego bez opieki. Sąd odsyłający pytał, czy państwo członkowskie musi zbadać warunki przyjęcia w kraju pochodzenia przed wydaniem decyzji o powrocie, czy wiek może być jedynym kryterium rozróżniającym, oraz czy opóźnianie wydalenia do osiągnięcia pełnoletności jest dopuszczalne. Trybunał podkreślił nadrzędność dobra dziecka i konieczność indywidualnej oceny sytuacji małoletniego, stwierdzając, że wiek nie może być jedynym kryterium, a państwo nie może wstrzymywać wydalenia do momentu osiągnięcia przez małoletniego 18 lat.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dyrektywy 2008/115/WE w sprawie powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, a także przepisów Karty praw podstawowych UE i dyrektywy 2011/95/UE. Sprawa dotyczyła małoletniego bez opieki, któremu odmówiono prawa pobytu w Niderlandach i wydano decyzję nakazującą powrót. Sąd odsyłający powziął wątpliwości co do zgodności z prawem UE praktyki niderlandzkiej, która różnicowała traktowanie małoletnich bez opieki w zależności od wieku (poniżej lub powyżej 15 lat) w kontekście badania warunków przyjęcia w kraju pochodzenia. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że państwo członkowskie przed wydaniem decyzji nakazującej powrót małoletniego bez opieki musi dokonać ogólnej i pogłębionej oceny jego sytuacji, uwzględniając dobro dziecka i upewniając się, że w kraju powrotu istnieją odpowiednie warunki przyjęcia. Podkreślono, że wiek nie może być jedynym kryterium różnicującym, a państwo członkowskie nie może wstrzymywać wydalenia małoletniego do momentu osiągnięcia przez niego pełnoletności, jeśli spełnione są warunki do wydalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, państwo członkowskie musi dokonać ogólnej i pogłębionej oceny sytuacji małoletniego, uwzględniając dobro dziecka i upewniając się co do dostępności odpowiednich warunków przyjęcia w kraju powrotu.

Uzasadnienie

Obowiązek uwzględniania dobra dziecka na wszystkich etapach postępowania (art. 5 lit. a dyrektywy 2008/115 i art. 24 ust. 2 karty) wymaga przeprowadzenia oceny warunków przyjęcia przed wydaniem decyzji o powrocie, aby uniknąć sytuacji niepewności prawnej małoletniego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

TQ

Strony

NazwaTypRola
TQosoba_fizycznaskarżący
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheidorgan_krajowypozwany
Rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Rząd belgijskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (16)

Główne

Dyrektywa 2008/115/WE art. 5 § lit. a)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Państwa członkowskie muszą należycie uwzględniać dobro dziecka na wszystkich etapach postępowania dotyczącego powrotu.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 6 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Państwa członkowskie wydają decyzję nakazującą powrót każdemu obywatelowi państwa trzeciego nielegalnie przebywającemu na ich terytorium, z zastrzeżeniem wyjątków.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 8 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Państwa członkowskie podejmują wszelkie niezbędne środki do wykonania decyzji nakazującej powrót.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 10 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Przed podjęciem decyzji o wydaniu decyzji nakazującej powrót wobec małoletniego bez opieki, zostaje mu przyznana odpowiednia pomoc z uwzględnieniem dobra dziecka.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 10 § ust. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Przed wydaleniem małoletniego bez opieki, państwo członkowskie musi upewnić się, że zostanie on przekazany członkowi rodziny lub opiekunowi, albo umieszczony w odpowiednim ośrodku w państwie docelowym.

karta art. 4

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do poszanowania godności ludzkiej.

karta art. 21

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz dyskryminacji.

karta art. 24 § ust. 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

We wszystkich działaniach dotyczących dzieci należy przede wszystkim uwzględnić najlepszy interes dziecka.

Pomocnicze

Dyrektywa 2008/115/WE art. 6 § ust. 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Państwa członkowskie mogą postanowić o wydaniu niezależnego zezwolenia na pobyt ze względu na ciężką sytuację, przyczyny humanitarne lub inne.

Dyrektywa 2011/95/UE art. 15

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony

Definicja poważnej krzywdy.

Dyrektywa 2013/33/UE art. 2 § lit. d)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową

Definicja małoletniego.

ustawa z 2000 r. art. 8 § lit. a), f), h), j)

Ustawa z dnia 23 listopada 2000 r. w sprawie dokonania generalnej rewizji ustawy o cudzoziemcach

Warunki legalnego pobytu cudzoziemca w Niderlandach.

ustawa z 2000 r. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 listopada 2000 r. w sprawie dokonania generalnej rewizji ustawy o cudzoziemcach

Kompetencje ministra w zakresie zezwoleń na pobyt.

ustawa z 2000 r. art. 64

Ustawa z dnia 23 listopada 2000 r. w sprawie dokonania generalnej rewizji ustawy o cudzoziemcach

Odroczenie wydalenia ze względu na stan zdrowia.

Vreemdelingenbesluit 2000 art. 3.6a § ust. 1 i 4

Dekret o cudzoziemcach z 2000 r.

Przyznawanie zezwolenia na pobyt z urzędu w szczególnych przypadkach.

Vreemdelingencirculaire 2000 art. B8/6

Okólnik w sprawie cudzoziemców z 2000 r.

Warunki przyznania zezwolenia na pobyt z urzędu małoletnim bez opieki poniżej 15 lat.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nadrzędność dobra dziecka w postępowaniu dotyczącym powrotu małoletniego bez opieki. Konieczność indywidualnej oceny sytuacji małoletniego, a nie stosowania automatycznych kryteriów wieku. Obowiązek państwa członkowskiego do upewnienia się co do dostępności odpowiednich warunków przyjęcia w kraju powrotu przed wydaniem decyzji o powrocie. Niedopuszczalność opóźniania wydalenia małoletniego do momentu osiągnięcia przez niego pełnoletności.

Odrzucone argumenty

Argumentacja rządu niderlandzkiego, że badanie warunków przyjęcia następuje dopiero na etapie wydalenia, a nie przed wydaniem decyzji o powrocie. Argumentacja, że wiek może być jedynym kryterium różnicującym małoletnich bez opieki. Możliwość wstrzymania wydalenia małoletniego do momentu osiągnięcia przez niego pełnoletności.

Godne uwagi sformułowania

dobro dziecka powinno być kwestią nadrzędną należycie uwzględniać dobro dziecka najlepszy interes dziecka ogólna i pogłębiona ocena sytuacji kryterium wieku nie może być jedynym czynnikiem praktyka krajowa jawi się jako arbitralna

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes izby

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sprawozdawca

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy o powrotach w odniesieniu do małoletnich bez opieki, znaczenie dobra dziecka, zakaz dyskryminacji ze względu na wiek w procedurach powrotowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji małoletnich bez opieki, których pobyt jest nielegalny i którzy nie kwalifikują się do ochrony międzynarodowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy wrażliwego tematu ochrony małoletnich migrantów bez opieki i podkreśla znaczenie dobra dziecka w prawie UE, co jest istotne zarówno dla prawników, jak i dla szerszej publiczności zainteresowanej prawami człowieka.

TSUE: Dobro dziecka nadrzędne przy powrocie małoletniego migranta – wiek nie usprawiedliwia braku oceny warunków w kraju pochodzenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI