C-440/09
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przy ustalaniu prawa do emerytury pracownika migrującego, instytucja krajowa musi uwzględniać wszystkie okresy ubezpieczenia z różnych państw członkowskich przy obliczaniu limitu okresów nieskładkowych.
Sprawa dotyczyła interpretacji art. 45 ust. 1 rozporządzenia nr 1408/71 w kontekście polskiego prawa emerytalnego. Sąd Najwyższy zapytał, czy przy ustalaniu prawa do emerytury pracownika migrującego, instytucja krajowa powinna uwzględniać wszystkie okresy ubezpieczenia z różnych państw członkowskich przy obliczaniu limitu okresów nieskładkowych. Trybunał uznał, że tak, aby zapewnić równe traktowanie i nie dyskryminować pracowników migrujących.
Sprawa C-440/09 dotyczyła wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonego przez Sąd Najwyższy (Polska) w związku ze sporem między Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Nowym Sączu a Stanisławą Tomaszewską. Kwestią sporną było uwzględnienie okresu składkowego ukończonego w innym państwie członkowskim (Czechosłowackiej Republice Socjalistycznej) przy ustalaniu prawa do emerytury według polskiego prawa. Polskie prawo emerytalne (ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r.) przewidywało minimalny okres 30 lat składkowych i nieskładkowych, z zastrzeżeniem, że okresy nieskładkowe nie mogą przekraczać jednej trzeciej okresów składkowych. Stanisława Tomaszewska, posiadając 181 miesięcy okresów składkowych w Polsce i 49 miesięcy za granicą, została uznana za niespełniającą wymogu, ponieważ polskie przepisy nie uwzględniały zagranicznych okresów składkowych przy obliczaniu limitu okresów nieskładkowych. Sąd Apelacyjny w Krakowie uznał, że okresy zagraniczne powinny być uwzględniane w pełni. Sąd Najwyższy, zawieszając postępowanie, zadał pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni art. 45 ust. 1 rozporządzenia nr 1408/71. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 45 ust. 1 rozporządzenia nr 1408/71 należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu minimalnego okresu ubezpieczenia wymaganego prawem krajowym w celu nabycia prawa do emerytury przez pracownika migrującego, instytucja właściwa danego państwa członkowskiego powinna uwzględnić, dla potrzeb ustalenia granicy, jakiej nie mogą przekroczyć okresy nieskładkowe w stosunku do okresów składkowych, wszystkie okresy ubezpieczenia osiągnięte przez pracownika migrującego w trakcie kariery zawodowej, w tym okresy ubezpieczenia osiągnięte w innych państwach członkowskich. Celem tej interpretacji jest zapewnienie równego traktowania pracowników migrujących i zapobieganie dyskryminacji, która mogłaby zniechęcić do korzystania z prawa do swobodnego przepływu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, instytucja właściwa danego państwa członkowskiego powinna uwzględnić wszystkie okresy ubezpieczenia osiągnięte przez pracownika migrującego w trakcie kariery zawodowej, w tym okresy ubezpieczenia osiągnięte w innych państwach członkowskich, dla potrzeb ustalenia granicy, jakiej nie mogą przekroczyć okresy nieskładkowe w stosunku do okresów składkowych.
Uzasadnienie
Celem rozporządzenia nr 1408/71 jest zapewnienie swobody przepływu pracowników i równego traktowania. Stosowanie prawa krajowego w sposób, który stawia pracowników migrujących w gorszej sytuacji niż pracowników krajowych (poprzez nieuwzględnianie zagranicznych okresów składkowych przy obliczaniu limitu okresów nieskładkowych), stanowi przeszkodę dla swobodnego przepływu i udaremnia stosowanie zasad sumowania okresów. Okresy składkowe ukończone w innym państwie członkowskim muszą być traktowane na równi z okresami ukończonymi w państwie krajowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
pracownik migrujący (S. Tomaszewska)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Nowym Sączu | organ_krajowy | pozwany |
| Stanisława Tomaszewska | osoba_fizyczna | wnosząca_odwołanie |
| Rząd polski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (4)
Główne
Rozporządzenie 1408/71 art. 45 § 1
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71
Przy ustalaniu minimalnego okresu ubezpieczenia wymaganego prawem krajowym w celu nabycia prawa do emerytury przez pracownika migrującego, instytucja właściwa danego państwa członkowskiego powinna uwzględnić, dla potrzeb ustalenia granicy, jakiej nie mogą przekroczyć okresy nieskładkowe w stosunku do okresów składkowych, przewidzianej w uregulowaniu tego państwa członkowskiego, wszystkie okresy ubezpieczenia osiągnięte przez pracownika migrującego w trakcie kariery zawodowej, w tym okresy ubezpieczenia osiągnięte w innych państwach członkowskich.
Ustawa emerytalna art. 5 § 2
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ustawa emerytalna art. 29 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Pomocnicze
Rozporządzenie 574/72 art. 15 § 1 lit. a)
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada równego traktowania pracowników migrujących. Cel rozporządzenia nr 1408/71: zapewnienie swobody przepływu i niedyskryminacji. Sumowanie okresów ubezpieczenia z różnych państw członkowskich jest kluczowe dla zapewnienia, że pracownicy nie tracą uprawnień emerytalnych z powodu korzystania z prawa do swobodnego przepływu. Niedopuszczalność stosowania prawa krajowego w sposób, który stawia pracowników migrujących w gorszej sytuacji niż pracowników krajowych.
Odrzucone argumenty
Argument ZUS o konieczności stosowania polskiego prawa krajowego bez uwzględniania zagranicznych okresów składkowych przy obliczaniu limitu okresów nieskładkowych. Argument rządu polskiego o trudnościach administracyjnych i praktycznych jako uzasadnieniu dla nieuwzględniania zagranicznych okresów składkowych przy obliczaniu limitu.
Godne uwagi sformułowania
instytucja właściwa danego państwa członkowskiego powinna uwzględnić, dla potrzeb ustalenia granicy, jakiej nie mogą przekroczyć okresy nieskładkowe w stosunku do okresów składkowych, przewidzianej w uregulowaniu tego państwa członkowskiego, wszystkie okresy ubezpieczenia osiągnięte przez pracownika migrującego w trakcie kariery zawodowej, w tym okresy ubezpieczenia osiągnięte w innych państwach członkowskich. stosowanie prawa krajowego w taki sposób, jak uczynił to Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawie głównej, powodujące – przy ustalaniu granicy jednej trzeciej, której nie mogą przekroczyć okresy nieskładkowe w stosunku do okresów składkowych, że pracownicy Unii, którzy skorzystali z prawa do swobodnego przepływu, traktowani są w sposób mniej korzystny niż ci, którzy z tego prawa nie skorzystali, może stanowić przeszkodę dla swobodnego przepływu pracowników i udaremnić stosowanie reguł sumowania zawartych w art. 45 rozporządzenia nr 1408/71.
Skład orzekający
J.J. Kasel
prezes_izby
A. Borg Barthet
sędzia
E. Levits
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 45 ust. 1 rozporządzenia 1408/71 w zakresie sumowania okresów ubezpieczenia dla pracowników migrujących, zwłaszcza przy ustalaniu limitów okresów nieskładkowych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu rozporządzenia 1408/71 (obecnie zastąpionego przez rozporządzenie 883/2004), ale zasada równego traktowania i sumowania okresów pozostaje aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu wielu migrantów zarobkowych w UE – jak zapewnić sobie prawo do emerytury, gdy kariera zawodowa obejmuje kilka krajów. Pokazuje, jak prawo UE chroni przed dyskryminacją i ułatwia mobilność.
“Emerytura po latach pracy za granicą? TSUE wyjaśnia, jak liczyć staż pracy dla migrantów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI