C-439/06

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2008-05-22
cjeuenergiarynek energii elektrycznejWysokatrybunal
rynek energiidostęp do siecidyrektywa 2003/54prawo niemieckieenesprzesył energiidystrybucja energiikonkurencja

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że niemiecki przepis wyłączający dostęp stron trzecich do sieci energetycznych w obrębie terenów zakładowych jest niezgodny z prawem UE, które wymaga otwartego dostępu do systemów przesyłowych i dystrybucyjnych.

Sprawa dotyczyła zgodności niemieckiego prawa (EnWG) z dyrektywą UE o rynku energii elektrycznej. Niemiecki przepis pozwalał na wyłączenie dostępu stron trzecich do sieci energetycznych zlokalizowanych na terenie zakładowym przedsiębiorstwa, jeśli służyły one głównie do przesyłania energii wewnątrz tego przedsiębiorstwa lub powiązanego z nim. Citiworks AG zaskarżyła tę decyzję, twierdząc, że narusza ona zasadę swobodnego dostępu do sieci. Trybunał uznał, że zasada swobodnego dostępu do systemów przesyłowych i dystrybucyjnych jest kluczowa dla rynku wewnętrznego energii elektrycznej i że niemiecki przepis nie mieści się w przewidzianych przez dyrektywę wyjątkach.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 20 ust. 1 dyrektywy 2003/54/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej. Sprawa wyłoniła się z postępowania między citiworks AG a Sächsisches Staatsministerium für Wirtschaft und Arbeit w związku z decyzją uznającą system zaopatrzenia w energię zarządzany przez Flughafen Leipzig/Halle GmbH (FLH) za „sieć wewnętrzną” w rozumieniu niemieckiej ustawy o zaopatrzeniu w energię elektryczną i gaz (EnWG). Niemiecki przepis (§ 110 ust. 1 pkt 1 EnWG) wyłączał stosowanie ogólnych przepisów dotyczących dostępu do sieci dla takich sieci zakładowych, nawet jeśli wolny dostęp nie powodował nadmiernych utrudnień. Citiworks AG argumentowała, że przepis ten jest niezgodny z dyrektywą, która ma na celu zapewnienie otwartego i konkurencyjnego rynku energii elektrycznej poprzez gwarantowanie stronom trzecim niedyskryminacyjnego dostępu do systemów przesyłowych i dystrybucyjnych. Trybunał przypomniał, że celem dyrektywy jest stworzenie w pełni działającego i konkurencyjnego rynku wewnętrznego energii elektrycznej, a kluczową przeszkodą w jego osiągnięciu są kwestie dostępu do sieci. Zasada swobodnego dostępu stron trzecich do systemów przesyłowych i dystrybucyjnych jest fundamentalna i stanowi jeden z zasadniczych środków, które państwa członkowskie są zobowiązane wprowadzić w życie. Trybunał stwierdził, że system będący przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, który dostarcza energię elektryczną do FLH i 93 innych przedsiębiorstw na terenie lotniska, należy uznać za system dystrybucyjny w rozumieniu dyrektywy. Niemiecki przepis § 110 ust. 1 pkt 1 EnWG nie mieści się w żadnym z przewidzianych przez dyrektywę wyjątków ani odstępstw, takich jak odmowa dostępu z powodu braku zdolności (art. 20 ust. 2) czy możliwość wyłączenia w celu zapewnienia usługi publicznej (art. 3 ust. 8) lub odstępstwa dla małych systemów wydzielonych (art. 26). W związku z tym Trybunał orzekł, że wykładni art. 20 ust. 1 dyrektywy 2003/54 należy dokonywać w ten sposób, że sprzeciwia się on obowiązywaniu przepisu takiego jak § 110 ust. 1 pkt 1 EnWG, który zwalnia niektórych operatorów systemów zaopatrzenia w energię z obowiązku pozostawienia stronom trzecim swobodnego dostępu do tych systemów na podstawie kryteriów innych niż te przewidziane w dyrektywie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z art. 20 ust. 1 dyrektywy 2003/54/WE.

Uzasadnienie

Zasada swobodnego dostępu stron trzecich do systemów przesyłowych i dystrybucyjnych jest kluczowa dla rynku wewnętrznego energii elektrycznej. Niemiecki przepis nie mieści się w przewidzianych przez dyrektywę wyjątkach ani odstępstwach, takich jak odmowa dostępu z powodu braku zdolności czy możliwość wyłączenia w celu zapewnienia usługi publicznej. Wyłączenie dostępu na podstawie samego faktu lokalizacji sieci na terenie zakładowym i jej przeznaczenia do przesyłania energii wewnątrz przedsiębiorstwa, bez analizy wpływu na konkurencję i możliwość dostępu, jest sprzeczne z celem dyrektywy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (citiworks AG)

Strony

NazwaTypRola
citiworks AGspolkaskarżący
Sächsisches Staatsministerium für Wirtschaft und Arbeit als Landesregulierungsbehördeorgan_krajowystrona w postępowaniu głównym
Flughafen Leipzig/Halle GmbHspolkastrona w postępowaniu głównym
Bundesnetzagenturorgan_krajowystrona w postępowaniu głównym
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd Zjednoczonego Królestwapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

Dyrektywa 2003/54/WE art. 20 § 1

Dyrektywa 2003/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej

Państwa członkowskie zapewniają wdrożenie systemu dostępu strony trzeciej do systemu przesyłowego i dystrybucyjnego opartego na opublikowanych taryfach, mającego zastosowanie do wszystkich uprawnionych odbiorców i stosowanego obiektywnie, bez dyskryminacji w odniesieniu do użytkowników systemu.

EnWG art. 110 § 1

Ustawa o zaopatrzeniu w energię elektryczną i gaz (Niemcy)

Przepis wyłączający stosowanie ogólnych przepisów dotyczących dostępu do sieci dla sieci zakładowych, które służą głównie do przesyłania energii wewnątrz własnego przedsiębiorstwa lub powiązanego z nim przedsiębiorstwa.

Pomocnicze

Dyrektywa 2003/54/WE art. 2 § 3

Dyrektywa 2003/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej

Definicja 'przesyłania' jako transportu energii elektrycznej przez połączoną sieć bardzo wysokiego i wysokiego napięcia w celu dostawy do odbiorców końcowych lub do dystrybutorów.

Dyrektywa 2003/54/WE art. 2 § 5

Dyrektywa 2003/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej

Definicja 'dystrybucji' jako transportu energii elektrycznej systemami dystrybucyjnymi wysokiego, średniego i niskiego napięcia w celu dostarczania jej do odbiorców.

Dyrektywa 2003/54/WE art. 3 § 8

Dyrektywa 2003/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej

Możliwość niestosowania przepisów art. 6, 7, 20 i 22, w zakresie, w jakim ich stosowanie może stanowić prawną lub faktyczną przeszkodę w wykonywaniu zobowiązań nałożonych na przedsiębiorstwa energetyczne w ogólnym interesie gospodarczym i jeżeli nie wpłynie to na rozwój handlu w stopniu sprzecznym z interesem Wspólnoty.

Dyrektywa 2003/54/WE art. 20 § 2

Dyrektywa 2003/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej

Operator systemu przesyłowego lub dystrybucyjnego może odmówić dostępu, jeśli nie dysponuje konieczną zdolnością. Odmowa musi być właściwie umotywowana.

Dyrektywa 2003/54/WE art. 26 § 1

Dyrektywa 2003/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej

Możliwość uzyskania odstępstwa od stosownych przepisów dyrektywy dla małych systemów wydzielonych, w przypadku poważnych problemów w ich działaniu.

EnWG art. 3 § 17

Ustawa o zaopatrzeniu w energię elektryczną i gaz (Niemcy)

Definicja 'systemów zaopatrzenia w energię służących zaopatrzeniu ogólnemu'.

EnWG art. 20 § 1

Ustawa o zaopatrzeniu w energię elektryczną i gaz (Niemcy)

Obowiązek operatorów systemów zaopatrzenia w energię udzielania dostępu do systemu na podstawie obiektywnych kryteriów i bez dyskryminacji.

TWE art. 234

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

TWE art. 86

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Dotyczy zasad konkurencji w odniesieniu do przedsiębiorstw.

TWE art. 249

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Dotyczy rozporządzeń i dyrektyw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada swobodnego dostępu stron trzecich do systemów przesyłowych i dystrybucyjnych jest kluczowa dla rynku wewnętrznego energii elektrycznej. Niemiecki przepis § 110 ust. 1 pkt 1 EnWG nie mieści się w przewidzianych przez dyrektywę 2003/54/WE wyjątkach ani odstępstwach. System energetyczny na terenie lotniska Leipzig/Halle należy uznać za system dystrybucyjny w rozumieniu dyrektywy.

Odrzucone argumenty

System energetyczny na terenie lotniska nie jest systemem przesyłowym ani dystrybucyjnym i nie podlega dyrektywie. Dostarczanie energii elektrycznej jest działalnością uzupełniającą wobec głównej działalności FLH. Niemiecki przepis stanowi wyraz swobodnego uznania ustawodawcy krajowego.

Godne uwagi sformułowania

swobodny dostęp stron trzecich do systemów przesyłowych i dystrybucyjnych stanowi jeden z zasadniczych środków, które państwa członkowskie są zobowiązane wprowadzić w życie w celu zakończenia procesu tworzenia rynku wewnętrznego energii elektrycznej. Te dwa prawa [wybór dostawcy przez odbiorcę i swoboda zaopatrywania przez dostawcę] są ze sobą nierozerwalnie związane.

Skład orzekający

A. Rosas

prezes izby

J.N. Cunha Rodrigues

sędzia

J. Klučka

sędzia

P. Lindh

sprawozdawca

A. Arabadjiev

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady swobodnego dostępu do sieci energetycznych w kontekście przepisów krajowych wyłączających ten dostęp dla sieci zakładowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sieci zakładowych, ale ustanawia ogólną zasadę interpretacji dyrektywy 2003/54/WE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu liberalizacji rynku energii elektrycznej w UE – dostępu do sieci. Pokazuje, jak przepisy krajowe mogą być sprzeczne z prawem UE, nawet jeśli dotyczą specyficznych sytuacji.

Czy sieci energetyczne na terenie firm mogą być wyłączone z konkurencji? TSUE odpowiada: Nie!

Sektor

energia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI