C-438/12
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że spory dotyczące prawa pierwokupu nieruchomości należą do wyłącznej jurysdykcji sądu państwa, w którym nieruchomość jest położona, a sąd krajowy musi zbadać tę kwestię przed zawieszeniem postępowania.
Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia nr 44/2001 w kontekście sporu o prawo pierwokupu nieruchomości między siostrami. Sąd niemiecki zawiesił postępowanie, opierając się na przepisach o zawisłości sporu i sprawach pokrewnych. Trybunał Sprawiedliwości UE rozstrzygnął, że spory dotyczące praw rzeczowych na nieruchomościach, w tym prawa pierwokupu, podlegają wyłącznej jurysdykcji sądu państwa członkowskiego, w którym nieruchomość jest położona. Ponadto, sąd krajowy, przed którym później wytoczono powództwo, musi zbadać, czy sąd, przed który najpierw wytoczono powództwo, nie naruszył tej wyłącznej jurysdykcji, co mogłoby skutkować nieuznaniem jego orzeczenia.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych. Spór powstał między dwiema siostrami, Irmengard Weber i Mechthilde Weber, dotyczący prawa pierwokupu nieruchomości położonej w Niemczech. Jedna z sióstr, I. Weber, dochodziła wpisania jej do księgi wieczystej jako właścicielki udziału należącego do M. Weber, na podstawie skutecznie wykonanego prawa pierwokupu. W międzyczasie, spółka Z. GbR, która pierwotnie miała nabyć udział od M. Weber, wytoczyła powództwo we Włoszech, domagając się stwierdzenia nieważności wykonania prawa pierwokupu przez I. Weber. Niemiecki Landgericht zawiesił postępowanie, opierając się na przepisach o zawisłości sporu (art. 27 i 28 rozporządzenia). Oberlandesgericht München zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi m.in. zakresu stosowania art. 22 pkt 1 (wyłączna jurysdykcja w sprawach dotyczących praw rzeczowych na nieruchomościach), art. 27 (zawisłość sporu) i art. 28 (sprawy pokrewne) rozporządzenia. Trybunał orzekł, że spory dotyczące praw rzeczowych na nieruchomościach, w tym prawa pierwokupu, podlegają wyłącznej jurysdykcji sądu państwa członkowskiego, w którym nieruchomość jest położona (forum rei sitae). Ponadto, sąd krajowy, przed którym później wytoczono powództwo, ma obowiązek zbadać, czy sąd, przed który najpierw wytoczono powództwo, nie naruszył tej wyłącznej jurysdykcji. Jeśli sąd pierwotny naruszyłby jurysdykcję wyłączną, jego orzeczenie mogłoby nie zostać uznane w innych państwach członkowskich na podstawie art. 35 ust. 1 rozporządzenia. W związku z tym, sąd krajowy, przed którym później wytoczono powództwo, nie powinien zawieszać postępowania, lecz rozstrzygnąć co do istoty, aby zapewnić przestrzeganie zasady jurysdykcji wyłącznej. Trybunał oddalił wniosek o otwarcie na nowo ustnego etapu postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, powództwo zmierzające do uzyskania stwierdzenia nieważności wykonania prawa pierwokupu obciążającego nieruchomość i wywierającego skutki erga omnes mieści się w kategorii sporów, których przedmiotem są prawa rzeczowe na nieruchomościach w rozumieniu art. 22 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001.
Uzasadnienie
Prawo pierwokupu obciążające nieruchomość i wpisane do księgi wieczystej wywołuje skutki erga omnes i gwarantuje uprawnionemu prawo do przeniesienia własności także wobec osób trzecich. Spór o ważność wykonania takiego prawa dotyczy określenia, czy wykonanie prawa pierwokupu zapewniło uprawnionemu prawo do przeniesienia własności, co jest kwestią prawa rzeczowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
sąd odsyłający (udzielono odpowiedzi na pytania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Irmengard Weber | osoba_fizyczna | powódka (w postępowaniu głównym) |
| Mechthilde Weber | osoba_fizyczna | pozwana (w postępowaniu głównym) |
| Z. GbR | spolka | powódka (w postępowaniu włoskim) |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd szwajcarski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 22 § pkt 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Jurysdykcja wyłączna sądów państwa członkowskiego, w którym nieruchomość jest położona, w sprawach dotyczących praw rzeczowych na nieruchomościach. Obejmuje spory zmierzające do określenia granic, składu, własności, posiadania lub istnienia innych praw rzeczowych na nieruchomości, a także zapewnienia ochrony związanych z nimi uprawnień. Dotyczy również sporów o stwierdzenie nieważności wykonania prawa pierwokupu obciążającego nieruchomość.
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 27 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Sąd, przed który wytoczono powództwo później, z urzędu zawiesza postępowanie do czasu stwierdzenia jurysdykcji sądu, przed który najpierw wytoczono powództwo. Jednakże, jeśli sąd, przed który później wytoczono powództwo, posiada jurysdykcję wyłączną, musi najpierw zbadać, czy sąd pierwotny nie naruszył tej jurysdykcji.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 28 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Sąd, przed który wytoczono powództwo później, może zawiesić postępowanie w przypadku spraw, które pozostają ze sobą w związku, gdy istnieje ścisła więź umożliwiająca ich łączne rozpoznanie w celu uniknięcia sprzecznych orzeczeń. Nie ma zastosowania, gdy sąd późniejszy posiada jurysdykcję wyłączną.
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 35 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Orzeczeń wydanych w państwach członkowskich nie uznaje się, jeżeli są one sprzeczne z przepisami dotyczącymi jurysdykcji wyłącznej (sekcja 6 rozdziału II).
BGB art. 1094 § ust. 1
Bürgerliches Gesetzbuch
Definicja prawa pierwokupu obciążającego nieruchomość.
BGB art. 463
Bürgerliches Gesetzbuch
BGB art. 464
Bürgerliches Gesetzbuch
BGB art. 873 § ust. 1
Bürgerliches Gesetzbuch
GBO art. 19
Grundbuchordnung
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo pierwokupu obciążające nieruchomość i wpisane do księgi wieczystej ma charakter prawa rzeczowego, wywołującego skutki erga omnes. Sąd, przed który później wytoczono powództwo, posiadający jurysdykcję wyłączną, musi zbadać, czy sąd pierwotny nie naruszył tej jurysdykcji, aby zapobiec nieuznaniu orzeczenia. Naruszenie jurysdykcji wyłącznej przez sąd pierwotny uniemożliwia zawieszenie postępowania przez sąd późniejszy i wymaga rozstrzygnięcia co do istoty.
Odrzucone argumenty
Argumenty sugerujące, że sąd późniejszy powinien zawiesić postępowanie bez badania jurysdykcji sądu pierwotnego, nawet jeśli sąd późniejszy posiada jurysdykcję wyłączną. Argumenty dotyczące stosowania przepisów o zawisłości sporu (art. 27) i sprawach pokrewnych (art. 28) w sytuacji, gdy sąd późniejszy ma jurysdykcję wyłączną.
Godne uwagi sformułowania
jurysdykcja wyłączna sądów państwa członkowskiego, w którym nieruchomość jest położona (forum rei sitae) znaczenie wyrażenia „których przedmiotem są prawa rzeczowe na nieruchomościach” powinno być w prawie Unii określone w sposób autonomiczny spór dotyczy prawa rzeczowego na nieruchomości i należy do wyłącznej jurysdykcji forum rei sitae sąd, przed który później wytoczono powództwo, ma obowiązek zbadania, czy z powodu naruszenia jurysdykcji wyłącznej [...] ewentualne orzeczenie [...] nie będzie uznane
Skład orzekający
M. Ilešič
prezes izby
C.G. Fernlund
sędzia
A. Ó Caoimh
sędzia
C. Toader
sprawozdawca
E. Jarašiūnas
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów rozporządzenia nr 44/2001 dotyczących jurysdykcji wyłącznej w sprawach dotyczących praw rzeczowych na nieruchomościach oraz relacji między jurysdykcją wyłączną a przepisami o zawisłości sporu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd późniejszy posiada jurysdykcję wyłączną, a sąd pierwotny mógł ją naruszyć.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowych zasad jurysdykcji w UE w kontekście nieruchomości, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnia, jak rozstrzygane są konflikty jurysdykcyjne, gdy w grę wchodzi jurysdykcja wyłączna.
“Nieruchomości poza granicami? TSUE wyjaśnia, który sąd ma jurysdykcję i jak uniknąć sprzecznych wyroków.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI