C-437/09

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2011-03-03
cjeuswobody_rynkuswobodny przeplyw uslugWysokatrybunal
konkurencjaubezpieczeniauklady zbioroweprawo pracyuslugi w ogolnym interesie gospodarczympojecie przedsiebiorstwapozwolenie na dzialalnoscmonopol

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że obowiązkowy system dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego dla francuskich piekarzy, zarządzany przez jedną instytucję bez możliwości zwolnienia, jest zgodny z prawem konkurencji UE.

Sprawa dotyczyła zgodności z prawem konkurencji UE obowiązkowego systemu dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego dla francuskich piekarzy, zarządzanego przez AG2R Prévoyance. Sąd krajowy pytał, czy narzuca to ograniczenia konkurencji i czy AG2R nadużywa pozycji dominującej. Trybunał uznał, że porozumienie zbiorowe wprowadzające taki system, nawet jeśli jest obowiązkowe i nie przewiduje zwolnień, nie narusza art. 101 TFUE, jeśli służy celom społecznym i jest pod kontrolą państwa. Stwierdził również, że nawet jeśli AG2R jest przedsiębiorstwem, przyznanie mu wyłącznego prawa do zarządzania systemem nie jest sprzeczne z art. 102 i 106 TFUE, jeśli jest to konieczne do realizacji zadań w ogólnym interesie gospodarczym na akceptowalnych warunkach.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez tribunal de grande instance de Périgueux dotyczył wykładni art. 101, 102 i 106 TFUE w kontekście francuskiego systemu dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej dla sektora piekarnictwa rzemieślniczego. System ten, wprowadzony aneksem do układu zbiorowego i uczyniony obowiązkowym przez władze publiczne, powierzał zarządzanie AG2R Prévoyance, bez możliwości zwolnienia dla przedsiębiorstw. Sąd krajowy pytał, czy takie rozwiązanie jest zgodne z prawem konkurencji UE, w szczególności czy nie stanowi porozumienia ograniczającego konkurencję lub nadużycia pozycji dominującej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) rozpatrzył sprawę w trzech głównych punktach. Po pierwsze, uznał, że porozumienie zbiorowe wprowadzające system dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego, które ma na celu poprawę warunków pracy i jest wynikiem negocjacji między organizacjami pracodawców i pracowników, nie wchodzi w zakres stosowania art. 101 ust. 1 TFUE, nawet jeśli jest obowiązkowe dla wszystkich przedsiębiorstw w sektorze i nie przewiduje możliwości zwolnienia. TSUE podkreślił, że władze publiczne nie są ograniczone w nadawaniu takiego charakteru porozumieniu, które samo w sobie nie narusza zasad konkurencji. Po drugie, TSUE zbadał pojęcie przedsiębiorstwa w prawie konkurencji, stwierdzając, że obejmuje ono każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Analizując działalność AG2R, TSUE zauważył, że system ten realizuje cel społeczny poprzez solidarność i podlega pewnej kontroli państwa. Jednakże, ze względu na specyficzne okoliczności wyznaczenia AG2R i zakres jej swobody, sąd krajowy miał zbadać, czy AG2R można uznać za przedsiębiorstwo konkurujące na rynku usług ubezpieczeniowych. Po trzecie, TSUE rozważył zastosowanie art. 102 i 106 TFUE. Stwierdził, że jeśli AG2R zostanie uznana za przedsiębiorstwo, przyznanie jej wyłącznego prawa do zarządzania systemem, bez możliwości zwolnienia, mogłoby prowadzić do naruszenia zasad konkurencji. Jednakże, powołując się na art. 106 ust. 2 TFUE, TSUE uznał, że takie wyłączne prawo może być dopuszczalne, jeśli jest konieczne do realizacji zadań w ogólnym interesie gospodarczym na akceptowalnych warunkach. W tym przypadku, ze względu na zwiększony poziom solidarności systemu (ryczałtowe składki, obowiązek pokrywania wszelkich ryzyk), uchylenie wyłącznego prawa AG2R mogłoby zagrozić jej zdolności do świadczenia usług po akceptowalnych cenach. W konsekwencji, TSUE orzekł, że przyznanie zakładowi zabezpieczeń społecznych wyłącznego prawa do zarządzania takim systemem, bez możliwości zwolnienia, nie jest sprzeczne z art. 102 i 106 TFUE, pod warunkiem, że sąd krajowy potwierdzi, iż działalność ta ma charakter gospodarczy i że wyłączne prawo jest niezbędne do realizacji zadań w ogólnym interesie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie porozumienie nie wchodzi w zakres stosowania art. 101 ust. 1 TFUE, jeśli służy poprawie warunków pracy i jest wynikiem negocjacji między partnerami społecznymi.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że porozumienia zbiorowe mające na celu poprawę warunków zatrudnienia i pracy, ze względu na swój charakter i przedmiot, nie podlegają zakazom konkurencji. Nawet jeśli objęcie systemem jest obowiązkowe i nie przewiduje zwolnień, nie narusza to art. 101 TFUE, a władze publiczne mogą nadać mu charakter obowiązkowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
AG2R Prévoyanceinnepozwany
Beaudout Père et Fils SARLspolkaskarżący
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (14)

Główne

TFUE art. 101 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakres stosowania art. 101 ust. 1 TFUE nie obejmuje porozumień zbiorowych zmierzających do poprawy warunków pracy, nawet jeśli są obowiązkowe i nie przewidują zwolnień.

TFUE art. 102

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pojęcie przedsiębiorstwa obejmuje każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Działalność polegająca na zarządzaniu systemem dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego może być uznana za działalność gospodarczą, jeśli spełnia określone kryteria.

TFUE art. 106 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Państwa członkowskie nie mogą wprowadzać ani utrzymywać środków sprzecznych z normami traktatów w odniesieniu do przedsiębiorstw publicznych lub tych, którym przyznają prawa specjalne lub wyłączne.

TFUE art. 106 § 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Przepisy art. 101-109 TFUE nie stoją na przeszkodzie stosowaniu art. 106 ust. 2, gdy jest to konieczne do realizacji zadań w ogólnym interesie gospodarczym.

TUE art. 4 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

Państwa członkowskie są zobowiązane do niewydawania ani nieutrzymywania przepisów, które mogłyby pozbawiać skuteczności reguły konkurencji.

WE art. 81 § 1

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Odpowiednik art. 101 ust. 1 TFUE.

WE art. 82

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Odpowiednik art. 102 TFUE.

WE art. 86 § 1

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Odpowiednik art. 106 ust. 1 TFUE.

WE art. 86 § 2

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Odpowiednik art. 106 ust. 2 TFUE.

Pomocnicze

code de la sécurité sociale art. L 911-1

Francuski kodeks zabezpieczeń społecznych

code de la sécurité sociale art. L 912-1

Francuski kodeks zabezpieczeń społecznych

code du travail art. L 132-23 § 2

Francuski kodeks pracy

code du travail art. L 133-8

Francuski kodeks pracy

loi n° 89-1009 art. 1

Ustawa nr 89-1009 z dnia 31 grudnia 1989 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

System dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej, wprowadzony układem zbiorowym i uczyniony obowiązkowym, służy celom społecznym i poprawie warunków pracy. Wyłączne prawo do zarządzania systemem przez jedną instytucję jest konieczne do zapewnienia jego funkcjonowania na akceptowalnych warunkach gospodarczych, zwłaszcza ze względu na zwiększony poziom solidarności. Państwa członkowskie mogą nadać obowiązkowy charakter porozumieniom zbiorowym, które same w sobie nie naruszają zasad konkurencji.

Odrzucone argumenty

Obowiązkowy charakter systemu i brak możliwości zwolnienia naruszają zasady konkurencji (art. 101 TFUE). Wyznaczenie jednej instytucji do zarządzania systemem i przyznanie jej wyłącznego prawa stanowi nadużycie pozycji dominującej (art. 102 i 106 TFUE).

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie przedsiębiorstwa w prawie konkurencji obejmuje każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą niezależnie od jego formy prawnej i sposobu finansowania. Społeczny cel systemu ubezpieczeń nie jest sam w sobie wystarczający, aby wykluczyć możliwość zakwalifikowania danej działalności jako działalności gospodarczej. Uchylenie takiego obowiązku bez żadnej możliwości zwolnienia mogłoby pociągnąć za sobą brak możliwości wypełnienia przez daną instytucję leżących w ogólnym interesie gospodarczym zadań powierzonych jej na akceptowalnych z gospodarczego punktu widzenia warunkach.

Skład orzekający

A. Tizzano

prezes izby

J.J. Kasel

sędzia

A. Borg Barthet

sędzia

E. Levits

sprawozdawca

M. Safjan

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad konkurencji UE w kontekście układów zbiorowych, usług w ogólnym interesie gospodarczym oraz pojęcia przedsiębiorstwa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji francuskiego systemu ubezpieczeń społecznych i może wymagać analizy kontekstu prawnego każdego państwa członkowskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między zasadami konkurencji UE a prawem do negocjacji zbiorowych i świadczeniem usług w ogólnym interesie gospodarczym, co jest istotne dla wielu sektorów.

Czy obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne dla piekarzy łamie zasady konkurencji UE? TSUE daje odpowiedź.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI