C-436/25 P

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2026-01-20
cjeuprawo_ue_ogolnewłaściwość sądów UEWysokatrybunal
właściwość sądówskarga o stwierdzenie nieważnościpaństwo członkowskieprawo UEVATterminy procesoweodwołanie

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie spółki EXOIL Paliwa od postanowienia Sądu UE, uznając je za oczywiście bezzasadne z powodu braku właściwości Sądu do rozpoznania skargi skierowanej przeciwko państwu członkowskiemu.

Spółka EXOIL Paliwa wniosła odwołanie od postanowienia Sądu Unii Europejskiej, które oddaliło jej skargę o stwierdzenie nieważności krajowych przepisów podatkowych jako niezgodnych z prawem UE. Spółka argumentowała, że skarga była skierowana przeciwko Radzie UE, a nie Rzeczypospolitej Polskiej, oraz że kwestionowała przepisy dyrektywy VAT. Trybunał Sprawiedliwości uznał odwołanie za oczywiście bezzasadne, potwierdzając brak właściwości Sądu do rozpoznania skargi skierowanej przeciwko państwu członkowskiemu i wskazując na niedopuszczalność skargi skierowanej przeciwko dyrektywie VAT z powodu upływu terminu.

Spółka EXOIL Paliwa złożyła odwołanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej od postanowienia Sądu Unii Europejskiej, które oddaliło jej skargę o stwierdzenie nieważności krajowych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Sąd uznał, że jest oczywisty brak jego właściwości, ponieważ skarga była skierowana przeciwko państwu członkowskiemu (Rzeczypospolitej Polskiej), a nie instytucji UE, oraz że kwestionowane przepisy polskie nie były aktem instytucji UE. Spółka w odwołaniu podnosiła, że skarga była skierowana przeciwko Radzie UE i że w istocie kwestionowała ona przepisy dyrektywy 2006/112/WE. Trybunał Sprawiedliwości, działając w trybie przyspieszonym (art. 181 regulaminu postępowania), oddalił odwołanie jako oczywiście bezzasadne. Stwierdził, że skarga w pierwszej instancji była wyraźnie skierowana przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, a nie Radzie UE, i że Sąd był właściwy do stwierdzenia braku swojej właściwości w tej kwestii. Ponadto, nawet gdyby skarga była skierowana przeciwko dyrektywie 2006/112/WE, byłaby ona oczywiście niedopuszczalna z powodu upływu terminu na jej wniesienie. Trybunał podkreślił również, że obowiązek wskazania strony pozwanej jest wymogiem formalnym, za którego spełnienie odpowiada profesjonalny pełnomocnik strony, a nie sekretariat Sądu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Unii Europejskiej jest właściwy do rozpoznawania skarg o stwierdzenie nieważności jedynie przeciwko aktom instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii, a nie przeciwko państwom członkowskim.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 263 TFUE i art. 51 Statutu TSUE, Sąd UE nie jest właściwy do rozpoznawania skarg skierowanych przeciwko państwom członkowskim. Skarga skierowana przeciwko krajowym przepisom podatkowym, nawet jeśli dotyczą one transpozycji dyrektywy UE, powinna być skierowana do sądów krajowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_odwolanie

Strona wygrywająca

Rzeczpospolita Polska

Strony

NazwaTypRola
EXOIL Paliwa sp. z o.o.spolkastrona wnosząca odwołanie
Rzeczpospolita Polskapanstwo_czlonkowskiestrona pozwana w pierwszej instancji

Przepisy (21)

Główne

TFUE art. 263 § akapit czwarty

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa właściwość Sądu UE do rozpoznawania skarg o stwierdzenie nieważności aktów instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii, wyłączając skargi przeciwko państwom członkowskim.

TFUE art. 263 § akapit szósty

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa termin do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności (dwa miesiące od publikacji, notyfikacji lub powzięcia wiadomości).

Statut TSUE art. 51

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Określa zakres właściwości Sądu UE, w tym rozpoznawanie skarg na podstawie art. 263 TFUE.

Regulamin TS art. 181

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Pozwala Trybunałowi na oddalenie lub odrzucenie odwołania jako oczywiście niedopuszczalnego lub bezzasadnego w drodze postanowienia z uzasadnieniem.

Pomocnicze

Statut TSUE art. 19 § akapit pierwszy i drugi

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Reguluje reprezentację stron przed Trybunałem i Sądem UE, wskazując na obowiązek reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego dla stron innych niż państwa i instytucje.

Statut TSUE art. 19 § akapit trzeci

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Wskazuje na obowiązek reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego dla stron innych niż państwa i instytucje.

Statut TSUE art. 21 § akapit pierwszy

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Określa wymogi formalne skargi, w tym konieczność wskazania strony lub stron, przeciwko którym została wniesiona.

Statut TSUE art. 53 § akapit pierwszy

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Stosuje art. 19 i 21 Statutu TSUE do postępowania przed Sądem.

Statut TSUE art. 58a

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Reguluje procedurę przyjęcia do rozpoznania odwołań od niektórych orzeczeń Sądu, wymagając uprzedniego przyjęcia przez Trybunał.

Regulamin Sądu art. 58 § § 1

Regulamin postępowania przed Sądem

Określa zasady obliczania terminów procesowych.

Regulamin Sądu art. 59

Regulamin postępowania przed Sądem

Określa sposób obliczania terminu zaskarżenia aktu opublikowanego w Dzienniku Urzędowym UE.

Regulamin Sądu art. 60

Regulamin postępowania przed Sądem

Określa termin uwzględniający odległość.

Regulamin Sądu art. 76 § lit. c

Regulamin postępowania przed Sądem

Określa wymóg wskazania strony głównej, przeciwko której wnoszona jest skarga.

Regulamin Sądu art. 78 § § 6

Regulamin postępowania przed Sądem

Określa procedurę usuwania braków skargi.

Regulamin TS art. 137

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Reguluje orzekanie o kosztach w postanowieniu kończącym postępowanie.

Regulamin TS art. 184 § § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Stosuje przepisy dotyczące kosztów do postępowania odwoławczego.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Polski przepis, który stanowi, że faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia VAT ani zwrotu naliczonego podatku.

Dyrektywa VAT art. 168

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Dotyczy prawa podatnika do odliczenia VAT naliczonego.

Dyrektywa VAT art. 178

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Określa warunki prawa do odliczenia VAT.

Dyrektywa VAT art. 342

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Upoważnia państwa członkowskie do przyjęcia środków dotyczących prawa do odliczenia VAT w celu uniknięcia nieuzasadnionych korzyści lub strat.

Dyrektywa VAT art. 343

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Umożliwia państwom członkowskim wprowadzenie szczególnych środków mających na celu zwalczanie oszustw podatkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga skierowana przeciwko państwu członkowskiemu nie podlega jurysdykcji Sądu UE. Skarga o stwierdzenie nieważności aktu prawa UE musi być wniesiona w ustawowym terminie. Obowiązek wskazania strony pozwanej spoczywa na profesjonalnym pełnomocniku strony, a nie na sekretariacie Sądu.

Odrzucone argumenty

Skarga była skierowana przeciwko Radzie UE, a nie Rzeczypospolitej Polskiej. Skarga miała na celu podważenie ważności przepisów dyrektywy 2006/112/WE. Brak wezwania do uzupełnienia braków skargi w zakresie wskazania strony pozwanej.

Godne uwagi sformułowania

oczywisty brak właściwości oczywiście bezzasadne oczywiście niedopuszczalna termin ma charakter bezwzględnie wiążący nie można zarzucać Sądowi, że nie określił jej prawidłowo EXOIL Paliwa ponosi własne koszty

Skład orzekający

I. Ziemele

prezes_izby

S. Gervasoni

sędzia

M. Bošnjak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku właściwości Sądu UE w sprawach przeciwko państwom członkowskim oraz rygorystyczne przestrzeganie terminów w postępowaniu przed sądami UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury odwoławczej od postanowienia Sądu UE i kwestii właściwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady właściwości sądów UE i rygorystyczne przestrzeganie terminów procesowych, co jest istotne dla praktyków prawa UE. Pokazuje też, jak ważne jest prawidłowe ukierunkowanie skargi.

Błąd w skardze do Sądu UE kosztował spółkę szansę na merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Sektor

finanse

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę