C-436/04
Podsumowanie
Zasada ne bis in idem stosowana w ramach Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen obejmuje czyny ścigane w różnych państwach, niezależnie od ich kwalifikacji prawnej, o ile zdarzenie jest tożsame.
Sprawa dotyczyła wykładni zasady ne bis in idem zawartej w art. 54 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen (KWUS). Sąd krajowy pytał, czy zasada ta może być zastosowana, gdy postępowanie karne zostało wszczęte w jednym państwie po skazaniu za ten sam czyn w innym państwie, które nie stosowało jeszcze KWUS w momencie pierwszego wyroku. Trybunał orzekł, że zasada ta ma zastosowanie, jeśli KWUS obowiązywała w momencie oceny przez sąd drugiego państwa. Kluczowym kryterium jest tożsamość zdarzenia, a nie kwalifikacja prawna czynu.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 54 i 71 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen (KWUS). Sprawa karna została wszczęta w Belgii przeciwko Leopoldowi Henriemu Van Esbroeckowi za handel środkami odurzającymi. Osoba ta została wcześniej skazana w Norwegii za przywóz tych samych środków. Pytanie pierwsze dotyczyło zastosowania zasady ne bis in idem (nie podwójnego karania) w sytuacji, gdy KWUS obowiązywała w Belgii, ale nie w Norwegii w momencie pierwszego wyroku. Trybunał orzekł, że zasada ta ma zastosowanie, jeśli KWUS obowiązywała w państwie drugiego postępowania w momencie jego rozpatrywania. Pytanie drugie dotyczyło pojęcia „ten sam czyn” w rozumieniu art. 54 KWUS. Trybunał stwierdził, że decydujące jest kryterium tożsamości zdarzenia, rozumianego jako całość nierozdzielnie związanych zachowań, niezależnie od kwalifikacji prawnej czy chronionego interesu prawnego. Czyn polegający na wywozie i przywozie tych samych środków odurzających ścigany w różnych państwach umawiających się KWUS jest zasadniczo uznawany za „ten sam czyn”, przy czym ostateczna ocena należy do sądów krajowych. Celem art. 54 KWUS jest zapewnienie swobodnego przepływu osób w ramach obszaru Schengen, poprzez zapobieganie wielokrotnemu ściganiu za te same czyny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zasada ne bis in idem z art. 54 KWUS ma zastosowanie, jeśli KWUS obowiązywała w państwie drugiego postępowania w momencie jego rozpatrywania, nawet jeśli nie obowiązywała w państwie pierwszego skazania.
Uzasadnienie
Zastosowanie zasady ne bis in idem zależy od obowiązywania KWUS w momencie oceny przez sąd drugiego procesu, a nie od momentu pierwszego skazania. Brak harmonizacji systemów karnych państw członkowskich nie stanowi przeszkody.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Leopold Henri Van Esbroeck | osoba_fizyczna | oskarżony w postępowaniu głównym |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd słowacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
KWUS art. 54
Konwencja wykonawcza do układu z Schengen
Zasada ne bis in idem ma zastosowanie do postępowania karnego wszczętego w państwie umawiającym się za czyn, który doprowadził już do skazania w innym państwie umawiającym się, nawet jeśli KWUS nie obowiązywała w tym drugim państwie w momencie pierwszego wyroku, o ile obowiązywała w momencie oceny przez instancję rozpatrującą drugą sprawę. Kluczowe jest kryterium tożsamości zdarzenia, a nie kwalifikacji prawnej ani chronionego interesu prawnego.
Pomocnicze
KWUS art. 71
Konwencja wykonawcza do układu z Schengen
Zobowiązuje umawiające się państwa do zwalczania nielegalnego handlu środkami odurzającymi, ale nie stanowi przeszkody dla stosowania zasady ne bis in idem z art. 54 KWUS.
MPPOiP art. 14 § ust. 7
Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych
Dotyczy zasady ne bis in idem, ale używa pojęcia „przestępstwo”, co odróżnia go od art. 54 KWUS.
EKPC art. 4 § protokół 7
Europejska konwencja praw człowieka
Dotyczy zasady ne bis in idem, ale używa pojęcia „przestępstwo”, co odróżnia go od art. 54 KWUS.
Jednolita konwencja art. 36 § ust. 2 lit. a) pkt i)
Jednolita konwencja o środkach odurzających
Stanowi, że przestępstwo popełnione w różnych krajach jest uważane za odrębne przestępstwo, co było podstawą argumentacji w postępowaniu krajowym, ale nie jest decydujące dla wykładni art. 54 KWUS.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada ne bis in idem z art. 54 KWUS ma zastosowanie, jeśli KWUS obowiązywała w państwie drugiego postępowania w momencie jego rozpatrywania. Kluczowe dla zasady ne bis in idem jest kryterium tożsamości zdarzenia, a nie kwalifikacji prawnej czynu ani chronionego interesu prawnego. Czyn polegający na wywozie i przywozie tych samych środków odurzających ścigany w różnych państwach jest zasadniczo uznawany za „ten sam czyn”.
Odrzucone argumenty
Argument rządu czeskiego, że tożsamość czynu zakłada tożsamość kwalifikacji prawnej i chronionych interesów prawnych. Argument rządu słowackiego, że art. 71 KWUS stanowi przeszkodę dla stosowania zasady ne bis in idem.
Godne uwagi sformułowania
decydujące kryterium stanowi kryterium tożsamości zdarzenia, rozumianego jako istnienie całości, na którą składają się nierozdzielnie ze sobą związane zachowania, niezależnie od kwalifikacji prawnej tych zachowań lub chronionego interesu prawnego czyn karalny polegający na wywozie i przywozie tych samych środków odurzających ścigany w różnych państwach umawiających się KWUS jest zasadniczo uznawany za „ten sam czyn” zasada ne bis in idem oznacza, że pomiędzy umawiającymi się państwami istnieje wzajemne zaufanie co do systemów sądownictwa karnego
Skład orzekający
C. W. A. Timmermans
prezes_izby
R. Schintgen
sprawozdawca
R. Silva de Lapuerta
sędzia
G. Arestis
sędzia
J. Klučka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia zasady ne bis in idem w kontekście Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen, zwłaszcza w odniesieniu do tożsamości czynu i zastosowania ratione temporis."
Ograniczenia: Ostateczna ocena tożsamości zdarzenia należy do sądów krajowych. Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu prawnego strefy Schengen.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej (ne bis in idem) w kontekście swobodnego przepływu osób w strefie Schengen, co ma znaczenie praktyczne dla obywateli i prawników zajmujących się prawem karnym i międzynarodowym.
“Czy można być sądzonym dwa razy za to samo przestępstwo w strefie Schengen? TSUE wyjaśnia zasadę ne bis in idem.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI