C-435/12
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że prawo UE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które nie rozróżniają kopiowania na użytek prywatny z legalnych i nielegalnych źródeł, a także że Dyrektywa 2004/48 nie ma zastosowania do sporów dotyczących ustalania wysokości opłat licencyjnych.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektyw 2001/29 i 2004/48 w kontekście holenderskiego prawa autorskiego, które nakładało opłatę licencyjną za kopiowanie na użytek prywatny. Głównym pytaniem było, czy opłata ta może uwzględniać szkody wynikające z kopiowania z nielegalnych źródeł. Trybunał uznał, że prawo UE stoi na przeszkodzie takim przepisom krajowym, które nie rozróżniają legalności źródła kopii. Dodatkowo, Trybunał stwierdził, że Dyrektywa 2004/48 nie ma zastosowania do sporów dotyczących ustalania wysokości opłat licencyjnych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 5 ust. 2 lit. b) i art. 5 ust. 5 dyrektywy 2001/29/WE oraz dyrektywy 2004/48/WE. Sprawa wywodziła się z holenderskiego postępowania, w którym importerzy nośników danych (ACI Adam i in.) kwestionowali prawo holenderskich fundacji (Thuiskopie i SONT) do pobierania opłaty licencyjnej za kopiowanie na użytek prywatny, która uwzględniała szkodę wynikającą ze sporządzania kopii z nielegalnych źródeł. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując pytania prejudycjalne, stwierdził, że prawo Unii, a w szczególności art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29 w związku z art. 5 ust. 5, należy interpretować w ten sposób, że stoi ono na przeszkodzie obowiązywaniu uregulowania krajowego, które nie rozróżnia sytuacji, w której źródło służące za podstawę sporządzenia kopii na użytek prywatny jest legalne, od sytuacji, w której źródło to jest nielegalne. Trybunał podkreślił, że wyjątki od prawa autorskiego powinny być interpretowane ściśle i nie mogą naruszać normalnego wykorzystania dzieła ani powodować nieuzasadnionej szkody dla podmiotów praw autorskich. Dopuszczenie kopiowania z nielegalnych źródeł wspierałoby obrót piracki i naruszałoby równowagę rynkową. Odnosząc się do drugiego pytania, Trybunał wyjaśnił, że art. 5 ust. 5 dyrektywy 2001/29 służy jedynie do oceny stosowania wyjątków, a nie do rozszerzania ich zakresu. Ponadto, brak dostępnych środków technologicznych zapobiegających nielegalnemu kopiowaniu nie wpływa na ocenę zgodności przepisów krajowych z prawem Unii. W odniesieniu do pytania trzeciego dotyczącego dyrektywy 2004/48, Trybunał orzekł, że dyrektywa ta nie ma zastosowania do sporów, które nie dotyczą bezpośrednio egzekwowania praw własności intelektualnej (np. zapobiegania naruszeniom, zaprzestania ich lub zadośćuczynienia za naruszenie), lecz dotyczą ustalania wysokości opłat licencyjnych. Spór w postępowaniu głównym, dotyczący zakresu systemu wyjątku i jego następstw w kontekście poboru i dystrybucji rekompensaty, nie wpisuje się w ramy dyrektywy 2004/48. Ostatecznie, Trybunał stwierdził, że holenderskie przepisy, które nie rozróżniały legalności źródła kopii, naruszały prawo Unii, a dyrektywa 2004/48 nie miała zastosowania do sporu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Prawo Unii stoi na przeszkodzie obowiązywaniu uregulowania krajowego, które nie rozróżnia sytuacji, w której źródło służące za podstawę sporządzenia kopii na użytek prywatny jest legalne, od sytuacji, w której źródło to jest nielegalne.
Uzasadnienie
Wyjątki od prawa autorskiego należy interpretować ściśle. Uregulowanie krajowe, które nie rozróżnia legalności źródła kopii, narusza normalne wykorzystanie dzieła, wspiera obrót piracki i narusza równowagę rynkową, a także może prowadzić do nieuzasadnionej szkody dla podmiotów praw autorskich. Brak środków technologicznych nie zmienia tej oceny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w zakresie wykładni prawa UE)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| ACI Adam BV i in. | spolka | skarżący |
| Stichting de Thuiskopie | inne | pozwany |
| Stichting Onderhandelingen Thuiskopie vergoeding | inne | pozwany |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd litewski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § 2 lit. b)
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Wyjątek dotyczący kopii na użytek prywatny nie obejmuje przypadków sporządzania kopii z nielegalnego źródła. Państwa członkowskie mogą przewidzieć wyjątek, pod warunkiem że podmioty praw autorskich otrzymają godziwą rekompensatę.
Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § 5
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Wyjątki i ograniczenia powinny być stosowane tylko w niektórych szczególnych przypadkach, które nie naruszają normalnego wykorzystania dzieła ani nie powodują nieuzasadnionej szkody dla uzasadnionych interesów podmiotów praw autorskich. Nie służy rozszerzeniu zakresu wyjątków.
Dyrektywa 2004/48/WE art. 1
Dyrektywa 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej
Dotyczy środków, procedur i środków naprawczych niezbędnych do realizacji praw własności intelektualnej.
AW art. 16c § ust. 1 i 2
Auteurswet (ustawa o prawie autorskim)
Ustanawia zasadę uiszczania opłaty licencyjnej za kopię na użytek prywatny. Zwielokrotnianie na użytek prywatny nie stanowi naruszenia, jeśli nie ma celu gospodarczego. Twórcy przysługuje godziwe wynagrodzenie od producenta lub importera nośnika.
Pomocnicze
Dyrektywa 2001/29/WE art. 2 § lit. a)
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Państwa członkowskie przyznają twórcom wyłączne prawo do zezwalania na zwielokrotnianie utworów.
Dyrektywa 2001/29/WE art. 6
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Dotyczy ochrony prawnej przed obchodzeniem skutecznych środków technologicznych.
Dyrektywa 2004/48/WE art. 2 § ust. 1
Dyrektywa 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej
Procedury i środki naprawcze stosuje się do wszelkich naruszeń praw własności intelektualnej.
AW art. 1 A
Auteurswet (ustawa o prawie autorskim)
Twórcy przysługuje wyłączne prawo do zwielokrotniania utworu.
WvBR art. 1019h
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (kodeks postępowania cywilnego)
Strona przegrywająca pokrywa rozsądne koszty sądowe i inne wydatki strony wygrywającej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo UE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które nie rozróżniają legalności źródła kopii na użytek prywatny. Dyrektywa 2004/48 nie ma zastosowania do sporów dotyczących ustalania wysokości opłat licencyjnych.
Odrzucone argumenty
Holenderskie przepisy dotyczące opłaty licencyjnej, uwzględniające szkody z nielegalnych źródeł, są zgodne z prawem UE. Dyrektywa 2004/48 ma zastosowanie do sporów o ustalenie wysokości opłat licencyjnych.
Godne uwagi sformułowania
wykładni rozpatrywanego przepisu należy zatem dokonać poprzez zastosowanie zasady ścisłej interpretacji nie można zaakceptować uregulowania krajowego, które nie dokonuje żadnego rozróżnienia między kopiami na użytek prywatny sporządzonymi z legalnego źródła a tymi, które zostały sporządzone ze sfałszowanego lub z pirackiego egzemplarza utworu spór taki jak w ten postępowaniu głównym [...] ma swoje źródło nie we wniesionym przez podmioty praw autorskich powództwie mającym na celu zapobieżenie naruszeniu istniejącego prawa własności intelektualnej, jego zaprzestanie lub zadośćuczynienie za takie naruszenie, lecz w powództwie, które zostało wniesione przez podmioty gospodarcze i dotyczy godziwej rekompensaty, do której zapłaty są oni zobowiązani.
Skład orzekający
L. Bay Larsen
prezes izby
K. Lenaerts
wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego czwartej izby
M. Safjan
sędzia
J. Malenovský
sprawozdawca
A. Prechal
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów UE dotyczących prawa autorskiego, w szczególności ograniczeń w zakresie kopiowania na użytek prywatny oraz stosowania dyrektywy o egzekwowaniu praw własności intelektualnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji dyrektyw UE i może wymagać dostosowania do specyfiki poszczególnych systemów prawnych państw członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska kopiowania plików i jego prawnych konsekwencji, a także pokazuje, jak prawo UE wpływa na krajowe regulacje dotyczące praw autorskich. Jest to istotne dla branży kreatywnej i technologicznej.
“Czy kopiowanie filmów z nielegalnych źródeł na własny użytek jest legalne? TSUE odpowiada!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI