C-435/06

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2007-11-27
cjeuprawo_ue_ogolnewspolpraca_sadowa_cywilnaWysokatrybunal
opieka nad dzieckiemodpowiedzialność rodzicielskasprawy cywilnejurysdykcjauznawanie i wykonywanie orzeczeńprawo publiczneprawo prywatnewspółpraca nordyckaTSUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że decyzje dotyczące opieki nad dzieckiem i jego umieszczenia poza rodziną, nawet jeśli mają charakter publicznoprawny, podlegają Rozporządzeniu nr 2201/2003 w sprawach cywilnych.

Sprawa dotyczyła wykładni Rozporządzenia nr 2201/2003 w przedmiocie jurysdykcji i uznawania orzeczeń w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej. Sąd krajowy pytał, czy decyzje o objęciu dziecka opieką i umieszczeniu go poza rodziną, stanowiące środki publicznoprawne, wchodzą w zakres stosowania tego rozporządzenia. Trybunał uznał, że pojęcie 'sprawy cywilne' należy interpretować autonomicznie i obejmuje ono takie decyzje, aby zapewnić równość dzieci i skuteczność rozporządzenia.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej. Sprawa wyłoniła się w związku z odwołaniem matki od decyzji o objęciu jej dzieci opieką i umieszczeniu ich poza rodziną, wydanej przez szwedzkie władze administracyjne, a następnie zatwierdzonej przez sąd szwedzki. Matka przeniosła się z dziećmi do Finlandii, gdzie fińskie władze administracyjne zarządziły wydanie dzieci władzom szwedzkim. Sąd fiński, rozpatrujący skargę matki, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi zakresu zastosowania rozporządzenia nr 2201/2003, w szczególności czy obejmuje ono decyzje o charakterze publicznoprawnym dotyczące opieki nad dzieckiem i jego umieszczenia poza rodziną. Trybunał, dokonując autonomicznej wykładni pojęcia 'sprawy cywilne', orzekł, że rozporządzenie to obejmuje takie decyzje, aby zapewnić równość wszystkich dzieci i skuteczność mechanizmu wzajemnego uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej. Ponadto Trybunał stwierdził, że przepisy krajowe państw nordyckich dotyczące wzajemnego uznawania i wykonywania decyzji administracyjnych w tych sprawach nie mogą być stosowane, jeśli sprawa wchodzi w zakres rozporządzenia nr 2201/2003. Na koniec, Trybunał określił warunki zastosowania rozporządzenia ratione temporis.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pojęcie 'sprawy cywilne' w rozumieniu art. 1 ust. 1 Rozporządzenia nr 2201/2003 należy interpretować autonomicznie i obejmuje ono decyzje o objęciu dziecka opieką i umieszczeniu go poza rodziną, nawet jeśli mają one charakter publicznoprawny.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że aby zapewnić równość wszystkich dzieci i skuteczność rozporządzenia, pojęcie 'sprawy cywilne' musi być interpretowane autonomicznie, niezależnie od klasyfikacji prawnej w prawie krajowym. Wykładnia ta jest zgodna z celami rozporządzenia, które obejmuje wszystkie decyzje dotyczące odpowiedzialności rodzicielskiej, w tym środki ochrony dziecka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Pani Cosoba_fizycznaskarżący
Rząd fińskiinneinterwenient
Rząd niemieckiinneinterwenient
Rząd francuskiinneinterwenient
Rząd niderlandzkiinneinterwenient
Rząd słowackiinneinterwenient
Rząd szwedzkiinneinterwenient
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (16)

Główne

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 1 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Stosuje się do spraw cywilnych odnoszących się do przyznawania, wykonywania, delegacji, ograniczenia lub pozbawienia odpowiedzialności rodzicielskiej, niezależnie od rodzaju sądu. Pojęcie 'sprawy cywilne' należy interpretować autonomicznie i obejmuje ono również środki o charakterze publicznoprawnym, takie jak decyzje o objęciu dziecka opieką i umieszczeniu go poza rodziną.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 1 § 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Sprawy dotyczące odpowiedzialności rodzicielskiej mogą w szczególności dotyczyć umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczej.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Określenie 'sąd' obejmuje wszystkie organy państw członkowskich posiadające właściwość w sprawach objętych zakresem stosowania rozporządzenia.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 2 § 7

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Określenie 'odpowiedzialność rodzicielska' oznacza wszystkie prawa i obowiązki odnoszące się do osoby i majątku dziecka przysługujące osobie fizycznej lub prawnej na mocy orzeczenia sądowego, z mocy prawa lub umowy mającej skutek prawny. Obejmuje prawo do opieki i prawo do kontaktów z dzieckiem.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 2 § 9

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Określenie 'prawo do opieki' obejmuje prawa i obowiązki odnoszące się do opieki nad osobą dziecka, w szczególności prawo do ustalania miejsca zamieszkania dziecka.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 8 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Sądy państwa członkowskiego są właściwe do orzekania w sprawach odnoszących się do odpowiedzialności rodzicielskiej za dziecko, które zwykle zamieszkuje w tym państwie członkowskim w czasie, w którym zostało wytoczone powództwo.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 16 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Powództwo uważa się za wytoczone w czasie, w którym zostało wniesione do sądu pismo wszczynające postępowanie lub dokument równorzędny, pod warunkiem że powód po dokonaniu tego nie zaniedbał podjąć kroków, jakie powinien był podjąć w celu osiągnięcia skutku w postaci doręczenia pisma pozwanemu.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 59 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Rozporządzenie zastępuje w stosunku do państw członkowskich konwencje obowiązujące w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, zawarte między dwoma lub więcej państwami członkowskimi i odnoszące się do spraw będących przedmiotem niniejszego rozporządzenia.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 59 § 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Finlandia i Szwecja mogą skorzystać z możliwości oświadczenia, że w miejsce przepisów niniejszego rozporządzenia do ich wzajemnych stosunków będzie mieć zastosowanie Konwencja z dnia 6 lutego 1931 r. między Danią, Finlandią, Islandią, Norwegią i Szwecją o przepisach międzynarodowego prawa prywatnego w sprawie małżeństwa, adopcji i kurateli.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 64 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Rozporządzenie ma zastosowanie do postępowania sądowego wszczętego po terminie jego stosowania, do dokumentów urzędowo sporządzonych lub zarejestrowanych jako autentyczne oraz do ugód zawartych między stronami po tym terminie.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 64 § 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Orzeczenia wydane po terminie jego stosowania w postępowaniu sądowym wszczętym przed tą datą, lecz po dacie wejścia w życie rozporządzenia (WE) nr 1347/2000, są uznawane i wykonywane zgodnie z przepisami rozdziału III, jeżeli właściwość oparto na zasadach zgodnych z zasadami określonymi w rozdziale II lub w rozporządzeniu (WE) nr 1347/2000 albo w konwencji obowiązującej w momencie wszczęcia postępowania.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 72

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Rozporządzenie stosuje się od dnia 1 marca 2005 r.

Pomocnicze

SFS 1990 nr 52

Ustawa o środkach opieki nad małoletnimi (SFS 1990 nr 52)

Ustawa 761/1970

Ustawa o wydawaniu osób do Islandii, Norwegii, Szwecji i Danii w celu wykonania orzeczenia dotyczącego opieki lub leczenia (761/1970)

Konwencja z 1931 r.

Konwencja z dnia 6 lutego 1931 r. między Danią, Finlandią, Islandią, Norwegią i Szwecją o przepisach międzynarodowego prawa prywatnego w sprawie małżeństwa, adopcji i kurateli

Konwencja brukselska

Konwencja brukselska z 1968 r.

Pojęcie 'sprawy cywilne i handlowe' należy traktować jako pojęcie autonomiczne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pojęcie 'sprawy cywilne' w rozumieniu Rozporządzenia nr 2201/2003 powinno być interpretowane autonomicznie, aby zapewnić równość dzieci i skuteczność rozporządzenia. Rozporządzenie nr 2201/2003 obejmuje wszystkie decyzje dotyczące odpowiedzialności rodzicielskiej, w tym środki ochrony dziecka, nawet jeśli mają one charakter publicznoprawny. Rozporządzenie nr 2201/2003 ma pierwszeństwo przed krajowymi przepisami państw nordyckich dotyczącymi wzajemnego uznawania i wykonywania decyzji administracyjnych w sprawach opieki nad dzieckiem. Rozporządzenie nr 2201/2003 ma zastosowanie ratione temporis w określonych warunkach, nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte przed jego wejściem w życie.

Odrzucone argumenty

Decyzje o objęciu dziecka opieką i umieszczeniu go poza rodziną, jako środki publicznoprawne, nie należą do zakresu zastosowania Rozporządzenia nr 2201/2003 (argument rządu szwedzkiego).

Godne uwagi sformułowania

aby zapewnić równość wszystkich dzieci pojęcie „sprawy cywilne” musi być poddane wykładni autonomicznej prawodawca wspólnotowy nie zamierzał wyłączyć z zakresu zastosowania tego rozporządzenia wszystkich środków o charakterze publicznoprawnym rozporządzenie to zastępuje [...] konwencje obowiązujące w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia przepisy krajowe [...] nie mogą być stosowane względem orzeczenia [...] należącego do zakresu zastosowania tego rozporządzenia

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

P. Jann

prezes_izby

C.W.A. Timmermans

prezes_izby

A. Rosas

prezes_izby

A. Tizzano

prezes_izby

R. Schintgen

sędzia

J.N. Cunha Rodrigues

sprawozdawca

R. Silva de Lapuerta

sędzia

J.C. Bonichot

sędzia

T. von Danwitz

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'sprawy cywilne' w kontekście odpowiedzialności rodzicielskiej w prawie UE, pierwszeństwo prawa UE nad przepisami krajowymi w sprawach objętych rozporządzeniem, zastosowanie ratione temporis rozporządzeń UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego zakresu Rozporządzenia nr 2201/2003 i współpracy państw nordyckich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa rodzinnego i współpracy międzynarodowej w UE, wyjaśniając granice stosowania przepisów UE w sprawach, które mogą być postrzegane jako należące do prawa publicznego.

Czy ochrona dziecka to 'sprawa cywilna'? TSUE wyjaśnia zakres unijnego rozporządzenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI