C-433/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-08-01
cjeupodatkiVAT - procedura marżyWysokatrybunal
VATprocedura marżydzieła sztukitwórcapodatnik-pośrednikosoba prawnapierwsze wprowadzenie na rynekneutralność podatkowa

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że procedura marży VAT może obejmować dostawy dzieł sztuki dokonane przez twórcę za pośrednictwem osoby prawnej, pod warunkiem, że dostawa ta stanowi pierwsze wprowadzenie dzieła na rynek UE.

Sprawa dotyczyła możliwości zastosowania procedury marży VAT do dostaw dzieł sztuki dokonanych przez galerię sztuki, która nabyła je od brytyjskiej spółki założonej przez artystę. Sąd odsyłający pytał, czy osoba prawna może być uznana za 'twórcę' w rozumieniu dyrektywy VAT i jakie kryteria należy przyjąć. Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że procedura marży obejmuje takie dostawy, jeśli można je przypisać twórcy lub jego następcom prawnym (np. gdy założyli oni spółkę do sprzedaży swoich dzieł) i jeśli jest to pierwsze wprowadzenie dzieła na rynek UE.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 316 ust. 1 lit. b) dyrektywy VAT w sprawie możliwości zastosowania procedury marży do dostaw dzieł sztuki. Spór dotyczył galerii sztuki (GKG), która zastosowała tę procedurę do obrazów nabytych od brytyjskiej spółki (SRG), której wspólnikiem był artysta Gideon Rubin. Francuskie sądy niższej instancji odmówiły GKG prawa do stosowania procedury marży, uznając, że spółka SRG, jako osoba prawna, nie może być traktowana jako 'twórca' dzieła. Conseil d’État zwrócił się do Trybunału z pytaniem, czy osoba prawna może być uznana za twórcę i jakie kryteria należy przyjąć. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując cel procedury marży (unikanie podwójnego opodatkowania, zakłóceń konkurencji, wspieranie rynku sztuki) oraz zasadę neutralności podatkowej, orzekł, że procedura marży obejmuje dostawy dzieł sztuki dokonane przez podatnika-pośrednika, które zostały mu dostarczone przez twórcę lub jego następców prawnych działających za pośrednictwem osoby prawnej. Kluczowe warunki to: możliwość przypisania dostawy przez osobę prawną twórcy lub jego następcom prawnym (np. gdy założyli oni spółkę do sprzedaży swoich dzieł) oraz fakt, że dostawa do podatnika-pośrednika stanowi pierwsze wprowadzenie dzieła na rynek Unii Europejskiej. Trybunał uznał, że kryteria takie jak struktura własnościowa spółki czy podział zysków są zbyt skomplikowane i mogą zagrozić celom procedury marży.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem, że dostawa przez osobę prawną może być przypisana twórcy lub jego następcom prawnym (np. gdy założyli oni spółkę do sprzedaży swoich dzieł) i stanowi pierwsze wprowadzenie dzieła na rynek UE.

Uzasadnienie

Trybunał analizował cel procedury marży (wspieranie rynku sztuki, unikanie podwójnego opodatkowania, neutralność podatkowa) i uznał, że wyłączenie dostaw dokonywanych przez osoby prawne założone przez twórców byłoby sprzeczne z tymi celami. Kluczowe jest, aby dostawa była przypisana twórcy i stanowiła pierwsze wprowadzenie dzieła na rynek UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Galerie Karsten Grevespolkaskarżący
Ministère de l’Économie, des Finances et de la Souveraineté industrielle et numériqueorgan_krajowypozwany
Studio Rubin Gideonspolkainne
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (11)

Główne

Dyrektywa VAT art. 316 § 1 lit. b)

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Procedura marży obejmuje dostawy dzieł sztuki przez podatnika-pośrednika, jeśli zostały mu dostarczone przez twórcę lub jego następców prawnych działających za pośrednictwem osoby prawnej, pod warunkiem, że dostawa przez osobę prawną jest przypisana twórcy/następcom prawnym i stanowi pierwsze wprowadzenie dzieła na rynek UE.

Pomocnicze

Dyrektywa VAT art. 311 § 1 pkt 2

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Definicja 'dzieł sztuki'.

Dyrektywa VAT art. 14 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Definicja 'dostawy towarów'.

Dyrektywa VAT art. 314

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Zakres stosowania procedury marży.

Dyrektywa VAT art. 103 § 2 lit. a) i b)

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Możliwość stosowania obniżonej stawki VAT do niektórych dostaw dzieł sztuki.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

CGI art. 278-0 bis § I pkt 2

Kodeks ogólny podatków

Francuskie przepisy dotyczące VAT na dzieła sztuki.

CGI art. 278 septies § 2

Kodeks ogólny podatków

Francuskie przepisy dotyczące VAT na dzieła sztuki.

CGI art. 297 A § I C

Kodeks ogólny podatków

Francuskie przepisy dotyczące procedury marży.

CGI art. 297 B § akapit pierwszy

Kodeks ogólny podatków

Francuskie przepisy dotyczące procedury marży.

CGI art. 98 A § II załącznika III

Kodeks ogólny podatków

Francuska definicja dzieł sztuki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dostawa dzieł sztuki przez twórcę za pośrednictwem osoby prawnej powinna być objęta procedurą marży, jeśli można ją przypisać twórcy i stanowi pierwsze wprowadzenie na rynek UE. Wyłączenie takich dostaw byłoby sprzeczne z celami dyrektywy VAT (neutralność podatkowa, wspieranie rynku sztuki, unikanie zakłóceń konkurencji).

Odrzucone argumenty

Osoba prawna (spółka) nie może być uznana za 'twórcę' dzieła sztuki w rozumieniu dyrektywy VAT. Procedura marży ma zastosowanie tylko do dostaw bezpośrednio od twórcy lub jego następców prawnych, a nie przez pośredniczącą osobę prawną.

Godne uwagi sformułowania

"brzmienie art. 316 ust. 1 lit. b) dyrektywy VAT nie wyklucza wyraźnie możliwości dokonania takiej dostawy przez twórcę lub jego następców prawnych za pośrednictwem osoby prawnej ani możliwości dokonania takiej dostawy przez osobę prawną." "zasada neutralności podatkowej jest właściwa dla tego systemu i że zasada ta sprzeciwia się w szczególności temu, by podmioty gospodarcze, które dokonują takich samych transakcji, były traktowane odmiennie w zakresie poboru VAT." "procedura ta ma na celu uniknięcie podwójnego opodatkowania i zakłóceń konkurencji pomiędzy podatnikami w odniesieniu do towarów używanych, dzieł sztuki, antyków i przedmiotów kolekcjonerskich." "ograniczenie prawa wyboru procedury marży przez podatników‑pośredników wyłącznie do dzieł sztuki, które zostały im dostarczone przez twórcę lub jego następców prawnych, ma również na celu ograniczenie [...] administracyjnych obciążeń dowodowych i kontrolnych." "kryteria takie jak [...] poddanie osoby prawnej szczególnemu systemowi prawnemu, posiadanie przez osobę fizyczną [...] całości lub części kapitału zakładowego [...] lub sprawowanie przez tę osobę fizyczną funkcji kierowniczych [...] mogłoby zagrozić celowi [...] unikaniu nadmiernych obciążeń w zakresie dowodów i kontroli."

Skład orzekający

I. Jarukaitis

prezes izby

N. Jääskinen

sędzia

A. Arabadjiev

sprawozdawca

M. Condinanzi

sędzia

R. Frendo

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów VAT dotyczących procedury marży dla dzieł sztuki, w szczególności w kontekście dostaw dokonywanych przez twórców za pośrednictwem osób prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pierwszego wprowadzenia dzieła sztuki na rynek UE przez twórcę działającego przez spółkę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów VAT w kontekście rynku sztuki i roli artystów działających przez spółki, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w VAT i prawie sztuki.

Czy dzieło sztuki sprzedane przez spółkę artysty podlega VAT według procedury marży? TSUE wyjaśnia.

Sektor

sztuka

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę