C-432/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-11-28
cjeuprawo_ue_ogolneskuteczna ochrona sądowaWysokatrybunal
ochrona sądowaprawo karneugodaprawo UEprocedura karnapaństwa członkowskieTSUEBułgaria

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że bułgarskie przepisy dotyczące ugód w sprawach karnych, wymagające zgody wszystkich współoskarżonych, nie naruszają prawa UE, nawet jeśli dotyczą spraw z elementami prawa unijnego.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE w kontekście bułgarskiego prawa karnego, które przewiduje możliwość zawarcia ugody między oskarżonym a prokuraturą. Sąd odsyłający pytał, czy wymóg uzyskania zgody wszystkich współoskarżonych na taką ugodę jest zgodny z prawem UE, w szczególności z prawem do skutecznej ochrony sądowej. Trybunał uznał, że przepisy te nie naruszają prawa UE, ponieważ nie stosują bezpośrednio prawa Unii w rozumieniu Karty Praw Podstawowych, a także że wymóg zgody współoskarżonych służy ochronie ich praw procesowych.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów UE w kontekście bułgarskiego prawa karnego, w szczególności przepisów dotyczących ugód w sprawach karnych. Postępowanie karne zostało wszczęte przeciwko 41 osobom, w tym PT, oskarżonym o kierowanie lub uczestnictwo w zorganizowanej grupie przestępczej zajmującej się handlem narkotykami. W trakcie postępowania PT zawarł ugodę z prokuraturą, która przewidywała łagodniejszą karę w zamian za przyznanie się do winy. Bułgarskie przepisy (art. 384 ust. 3 NPK) wymagały jednak zgody wszystkich pozostałych oskarżonych na zatwierdzenie takiej ugody w fazie sądowej postępowania. Sąd odsyłający pytał, czy takie wymogi są zgodne z prawem UE, w szczególności z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE (prawo do skutecznej ochrony sądowej) oraz art. 47 i 52 Karty Praw Podstawowych. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że bułgarskie przepisy dotyczące ugód w postępowaniu karnym nie stanowią „stosowania prawa Unii” w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty, ponieważ nie ma bezpośredniego związku między tymi przepisami a decyzjami ramowymi UE dotyczącymi handlu narkotykami i przestępczości zorganizowanej. W związku z tym Trybunał nie był właściwy do dokonania wykładni przepisów Karty. Jednakże, w odniesieniu do art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, Trybunał uznał, że jest właściwy do jego wykładni, ponieważ sprawa dotyczy dziedzin objętych prawem Unii. Analizując pytania, Trybunał orzekł, że przepisy krajowe, które uzależniają zatwierdzenie ugody od zgody wszystkich współoskarżonych, nie naruszają art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE. Argumentował, że taki wymóg służy ochronie praw pozostałych oskarżonych, którzy nie zawarli ugody, zapewniając im prawo do rzetelnego procesu i obrony, a także zapobiegając potencjalnym wątpliwościom co do bezstronności sądu rozpatrującego ich sprawę. Trybunał podkreślił, że prawo do skutecznej ochrony sądowej nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które mają na celu zapewnienie tych praw.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te nie stoją na przeszkodzie prawu UE.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że bułgarskie przepisy dotyczące ugód w sprawach karnych, wymagające zgody wszystkich współoskarżonych, nie naruszają prawa UE. Argumentował, że wymóg ten służy ochronie praw pozostałych oskarżonych, zapewniając im prawo do rzetelnego procesu i obrony, a także zapobiegając wątpliwościom co do bezstronności sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

brak rozstrzygnięcia merytorycznego co do zgodności z prawem UE, odpowiedź na pytania prejudycjalne

Strony

NazwaTypRola
PTosoba_fizycznaoskarżony
Spetsializirana prokuraturaorgan_krajowystrona_w_postępowaniu_głównym
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (21)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TUE art. 19 § 1

Traktat o Unii Europejskiej

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 52

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Pomocnicze

Decyzja ramowa 2004/757/WSiSW art. 4 § 1

Decyzja ramowa Rady 2004/757/WSiSW

Decyzja ramowa 2004/757/WSiSW art. 5

Decyzja ramowa Rady 2004/757/WSiSW

Decyzja ramowa 2008/841/WSiSW art. 3 § 1 lit. a)

Decyzja ramowa Rady 2008/841/WSiSW

Decyzja ramowa 2008/841/WSiSW art. 4

Decyzja ramowa Rady 2008/841/WSiSW

NK art. 55 § 1

Kodeks karny (Bułgaria)

NK art. 321 § 2

Kodeks karny (Bułgaria)

NK art. 321 § 3 pkt 2

Kodeks karny (Bułgaria)

NK art. 354a § 1

Kodeks karny (Bułgaria)

NPK art. 381 § 1

Kodeks postępowania karnego (Bułgaria)

NPK art. 381 § 4

Kodeks postępowania karnego (Bułgaria)

NPK art. 381 § 6

Kodeks postępowania karnego (Bułgaria)

NPK art. 383 § 1

Kodeks postępowania karnego (Bułgaria)

NPK art. 384 § 1

Kodeks postępowania karnego (Bułgaria)

NPK art. 384 § 3

Kodeks postępowania karnego (Bułgaria)

NPK art. 384a § 1

Kodeks postępowania karnego (Bułgaria)

NPK art. 384a § 2

Kodeks postępowania karnego (Bułgaria)

NPK art. 384a § 3

Kodeks postępowania karnego (Bułgaria)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bułgarskie przepisy dotyczące ugód w sprawach karnych nie stanowią 'stosowania prawa Unii' w rozumieniu Karty Praw Podstawowych. Wymóg zgody wszystkich współoskarżonych na ugodę służy ochronie ich praw procesowych (prawo do rzetelnego procesu, obrony) i nie narusza prawa do skutecznej ochrony sądowej. Wyznaczenie składu orzekającego ad hoc do zatwierdzenia ugody może wzmocnić niezawisłość i bezstronność sądu.

Odrzucone argumenty

Bułgarskie przepisy dotyczące ugód w sprawach karnych powinny być interpretowane jako 'stosowanie prawa Unii', ponieważ dotyczą spraw objętych decyzjami ramowymi UE. Wymóg zgody wszystkich współoskarżonych narusza prawo do skutecznej ochrony sądowej i prawo do rzetelnego procesu. Wyznaczenie składu orzekającego ad hoc narusza zasadę bezpośredniości postępowania karnego.

Godne uwagi sformułowania

Państwa członkowskie ustanawiają środki niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony prawnej w dziedzinach objętych prawem Unii. Relacja między przepisami materialnego prawa karnego Unii a bułgarskimi przepisami procesowego prawa nie wykracza poza bliskość lub pośredni wpływ. Wymóg wyrażenia zgody przez pozostałych oskarżonych wchodzi w zakres prawa do rzetelnego procesu sądowego i ich prawa do obrony. Zasada skutecznej ochrony sądowej zostaje naruszona, jeżeli orzeczenie sądowe opiera się na okolicznościach faktycznych i dokumentach, z którymi same strony lub jedna z nich nie mogły się zapoznać i co do których nie mogły one w związku z tym zająć stanowiska.

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezes_izby

N. Jääskinen

sędzia

N. Piçarra

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w kontekście krajowych procedur karnych, zwłaszcza w sprawach z elementami prawa UE, oraz relacja między prawem UE a prawem krajowym w zakresie procedur karnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bułgarskiego prawa karnego i nie stanowi bezpośredniego wytyczenia zasad dla wszystkich państw członkowskich, ale stanowi ważny przykład wykładni zasad ochrony sądowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad ochrony sądowej i rzetelnego procesu w kontekście prawa UE, a także pokazuje złożoność relacji między prawem unijnym a krajowym w sprawach karnych. Jest interesująca dla prawników procesowych i karnistów.

Czy zgoda wszystkich współoskarżonych na ugodę karną jest wymogiem prawa UE? TSUE odpowiada.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę