Orzeczenie · 2024-11-28

C-432/22

Sąd

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Data

2024-11-28

cjeuprawo_ue_ogolneskuteczna ochrona sądowaWysokatrybunal

ochrona sądowaprawo karneugodaprawo UEprocedura karnapaństwa członkowskieTSUEBułgaria

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów UE w kontekście bułgarskiego prawa karnego, w szczególności przepisów dotyczących ugód w sprawach karnych. Postępowanie karne zostało wszczęte przeciwko 41 osobom, w tym PT, oskarżonym o kierowanie lub uczestnictwo w zorganizowanej grupie przestępczej zajmującej się handlem narkotykami. W trakcie postępowania PT zawarł ugodę z prokuraturą, która przewidywała łagodniejszą karę w zamian za przyznanie się do winy. Bułgarskie przepisy (art. 384 ust. 3 NPK) wymagały jednak zgody wszystkich pozostałych oskarżonych na zatwierdzenie takiej ugody w fazie sądowej postępowania. Sąd odsyłający pytał, czy takie wymogi są zgodne z prawem UE, w szczególności z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE (prawo do skutecznej ochrony sądowej) oraz art. 47 i 52 Karty Praw Podstawowych. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że bułgarskie przepisy dotyczące ugód w postępowaniu karnym nie stanowią „stosowania prawa Unii” w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty, ponieważ nie ma bezpośredniego związku między tymi przepisami a decyzjami ramowymi UE dotyczącymi handlu narkotykami i przestępczości zorganizowanej. W związku z tym Trybunał nie był właściwy do dokonania wykładni przepisów Karty. Jednakże, w odniesieniu do art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, Trybunał uznał, że jest właściwy do jego wykładni, ponieważ sprawa dotyczy dziedzin objętych prawem Unii. Analizując pytania, Trybunał orzekł, że przepisy krajowe, które uzależniają zatwierdzenie ugody od zgody wszystkich współoskarżonych, nie naruszają art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE. Argumentował, że taki wymóg służy ochronie praw pozostałych oskarżonych, którzy nie zawarli ugody, zapewniając im prawo do rzetelnego procesu i obrony, a także zapobiegając potencjalnym wątpliwościom co do bezstronności sądu rozpatrującego ich sprawę. Trybunał podkreślił, że prawo do skutecznej ochrony sądowej nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które mają na celu zapewnienie tych praw.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w kontekście krajowych procedur karnych, zwłaszcza w sprawach z elementami prawa UE, oraz relacja między prawem UE a prawem krajowym w zakresie procedur karnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bułgarskiego prawa karnego i nie stanowi bezpośredniego wytyczenia zasad dla wszystkich państw członkowskich, ale stanowi ważny przykład wykładni zasad ochrony sądowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy bułgarskie przepisy dotyczące ugód w sprawach karnych, wymagające zgody wszystkich współoskarżonych, są zgodne z prawem UE, w szczególności z prawem do skutecznej ochrony sądowej (art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te nie stoją na przeszkodzie prawu UE.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że bułgarskie przepisy dotyczące ugód w sprawach karnych, wymagające zgody wszystkich współoskarżonych, nie naruszają prawa UE. Argumentował, że wymóg ten służy ochronie praw pozostałych oskarżonych, zapewniając im prawo do rzetelnego procesu i obrony, a także zapobiegając wątpliwościom co do bezstronności sądu.

Czy bułgarskie przepisy dotyczące ugód w sprawach karnych, wymagające zgody wszystkich współoskarżonych, stanowią 'stosowanie prawa Unii' w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty Praw Podstawowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie stanowią.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że przepisy bułgarskie regulujące ugody w postępowaniu karnym nie wykazują wystarczającego związku z prawem Unii (decyzjami ramowymi dotyczącymi handlu narkotykami i przestępczości zorganizowanej), aby można było uznać je za 'stosowanie prawa Unii' w rozumieniu Karty. Związek ten nie wykracza poza bliskość lub pośredni wpływ.

Czy wyznaczenie składu orzekającego ad hoc do zatwierdzenia ugody w sprawie karnej, gdy w tym samym postępowaniu ścigani są inni współoskarżeni, narusza prawo do skutecznej ochrony sądowej (art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie narusza.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że wyznaczenie odrębnego składu orzekającego do zatwierdzenia ugody może wręcz wzmocnić wymogi niezawisłości i bezstronności sądu, chroniąc tym samym prawo do skutecznej ochrony sądowej. Nie narusza to również zasady bezpośredniości postępowania karnego, gdyż oskarżony zawierający ugodę rezygnuje z niektórych praw związanych z postępowaniem zwykłym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odpowiedz na pytanie

Strona wygrywająca

brak rozstrzygnięcia merytorycznego co do zgodności z prawem UE, odpowiedź na pytania prejudycjalne

Strony

Nazwa	Typ	Rola
PT	osoba_fizyczna	oskarżony
Spetsializirana prokuratura	organ_krajowy	strona_w_postępowaniu_głównym
Komisja Europejska	instytucja_ue	interwenient

Przepisy (21)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TUE art. 19 § 1

Traktat o Unii Europejskiej

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 52

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Pomocnicze

Decyzja ramowa 2004/757/WSiSW art. 4 § 1

Decyzja ramowa Rady 2004/757/WSiSW

Decyzja ramowa 2004/757/WSiSW art. 5

Decyzja ramowa Rady 2004/757/WSiSW

Decyzja ramowa 2008/841/WSiSW art. 3 § 1 lit. a)

Decyzja ramowa Rady 2008/841/WSiSW

Decyzja ramowa 2008/841/WSiSW art. 4

Decyzja ramowa Rady 2008/841/WSiSW

NK art. 55 § 1

Kodeks karny (Bułgaria)

NK art. 321 § 2

Kodeks karny (Bułgaria)

NK art. 321 § 3 pkt 2

Kodeks karny (Bułgaria)

NK art. 354a § 1

Kodeks karny (Bułgaria)

NPK art. 381 § 1