C-43/25

Trybunał Sprawiedliwości2026-03-19
cjeuprawo_ue_ogolnepostępowanie upadłościoweWysokatrybunal
postępowanie upadłościoweprawo właściwekolizje normpożyczka wspólnikazwrot płatnościkolejność zaspokajania wierzytelnościbezskuteczność czynnościrozporządzenie Rzym I

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 13 rozporządzenia o postępowaniu upadłościowym nie pozwala na uniknięcie zwrotu płatności dokonanych z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeśli celem jest egzekwowanie kolejności zaspokajania wierzytelności zgodnie z prawem państwa wszczęcia postępowania.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 13 rozporządzenia o postępowaniu upadłościowym w kontekście żądania zwrotu płatności dokonanych przez spółkę w upadłości na rzecz jej wspólnika. Niemiecki sąd odsyłający pytał, czy wspólnik może powołać się na prawo innego państwa członkowskiego, aby uniknąć zwrotu, jeśli celem jest egzekwowanie kolejności zaspokajania wierzytelności. Trybunał orzekł, że art. 13 nie ma zastosowania w takich sytuacjach, ponieważ dotyczy on zasad nieważności i bezskuteczności czynności prawnych, a nie kolejności zaspokajania wierzytelności.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesgerichtshof (Niemcy) dotyczył wykładni art. 13 rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego. Spór dotyczył żądania syndyka masy upadłości spółki Maplan (Niemcy) zwrotu płatności dokonanych przez tę spółkę na rzecz spółki SML (Austria) z tytułu pożyczek udzielonych przez SML. Płatności te miały miejsce przed wszczęciem postępowania upadłościowego wobec Maplan. Niemieckie prawo upadłościowe (InsO) traktuje pożyczki od wspólników jako wierzytelności podlegające zaspokojeniu w dalszej kolejności, a płatności z nich dokonane mogą być zaskarżone jako bezskuteczne. Spółka SML twierdziła, że właściwe jest prawo austriackie, które nie pozwala na takie zaskarżenie. Bundesgerichtshof pytał, czy art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000, który stanowi wyjątek od stosowania prawa państwa wszczęcia postępowania w zakresie zaskarżania czynności prawnych dokonanych z pokrzywdzeniem wierzycieli, ma zastosowanie, gdy żądanie zwrotu służy egzekwowaniu kolejności zaspokajania wierzytelności. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 należy interpretować w ten sposób, że osoba, która odniosła korzyść ze spłat pożyczki udzielonej przez wspólnika, uznanych za dokonane z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli, nie może powołać się na ten przepis w odpowiedzi na żądanie zwrotu podniesione przez syndyka masy upadłości, gdy żądanie to służy zapewnieniu przestrzegania przewidzianej przez prawo państwa wszczęcia postępowania upadłościowego kolejności zaspokajania wierzytelności. Trybunał podkreślił, że art. 13 dotyczy zasad nieważności, zaskarżania lub względnej bezskuteczności czynności prawnych, a nie zasad dotyczących wierzytelności ani kolejności ich zaspokajania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 nie ma zastosowania w sytuacji, gdy żądanie zwrotu służy zapewnieniu przestrzegania kolejności zaspokajania wierzytelności przewidzianej przez prawo państwa wszczęcia postępowania.

Uzasadnienie

Artykuł 13 stanowi wyjątek od art. 4 ust. 2 lit. m) rozporządzenia nr 1346/2000 i jego zakres stosowania jest ograniczony do zasad dotyczących nieważności, zaskarżania lub względnej bezskuteczności czynności prawnych dokonanych z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli. Nie rozszerza się on na prawo właściwe dla zgłaszanych wierzytelności ani na prawo właściwe dla ustalenia kolejności ich zaspokajania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

syndyk masy upadłości (w postępowaniu głównym)

Strony

NazwaTypRola
SML Maschinengesellschaft mbHspolkaskarżący
AK, działający jako syndyk masy upadłości w postępowaniu upadłościowym dotyczącym majątku MAPLAN Maschinenfabrik und Anlagen für Kunststofftechnik Schwerin GmbHinnepozwany
MAPLAN Maschinenfabrik und Anlagen für Kunststofftechnik Schwerin GmbHspolkainne
rząd niemieckiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Rozporządzenie nr 1346/2000 art. 13

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego

Artykuł 13 nie ma zastosowania do żądań zwrotu służących egzekwowaniu kolejności zaspokajania wierzytelności.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1346/2000 art. 4 § 2 lit. m

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego

Określa zasady dotyczące nieważności, zaskarżania lub względnej bezskuteczności czynności prawnych dokonanych z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli.

Rozporządzenie Rzym I art. 9 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)

Przepisy wymuszające swoje zastosowanie.

InsO art. 39 § 1 pkt 5

Insolvenzordnung (ustawa – prawo upadłościowe)

Wierzytelności z tytułu pożyczki udzielonej przez wspólnika są zaspokajane w dalszej kolejności.

InsO art. 135 § 1

Insolvenzordnung (ustawa – prawo upadłościowe)

Zaskarżalna jest czynność prawna dokonana na poczet wierzytelności wspólnika z tytułu udzielonej pożyczki.

InsO art. 174 § 3

Insolvenzordnung (ustawa – prawo upadłościowe)

Wierzytelności podlegające zaspokojeniu w dalszej kolejności mogą być zgłaszane tylko na wezwanie sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie zwrotu płatności służy egzekwowaniu kolejności zaspokajania wierzytelności zgodnie z prawem państwa wszczęcia postępowania. Artykuł 13 rozporządzenia nr 1346/2000 dotyczy zasad nieważności, zaskarżania lub względnej bezskuteczności czynności prawnych, a nie kolejności zaspokajania wierzytelności.

Odrzucone argumenty

Prawo austriackie, właściwe dla umowy pożyczki, nie pozwala na zaskarżenie dokonanych płatności. Artykuł 13 rozporządzenia nr 1346/2000 powinien być stosowany do przesłanek zaskarżania, które mają na celu zrównanie pożyczek wspólnika z kapitałem własnym.

Godne uwagi sformułowania

żądanie zwrotu służy wyegzekwowaniu dalszej kolejności zaspokojenia wierzytelności wyjątek przewidziany w art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 należy interpretować ściśle zakres stosowania [art. 13] jest ograniczony do sytuacji przewidzianych w [...] art. 4 ust. 2 lit. m), a mianowicie odnoszących się do zasad dotyczących nieważności, zaskarżania lub względnej bezskuteczności czynności prawnych dokonanych z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli, a nie do zasad dotyczących wierzytelności podlegających zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym ani kolejności ich zaspokajania.

Skład orzekający

F. Schalin

prezes_izby

K. Jürimäe

sprawozdawczyni

M. Gavalec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13 rozporządzenia o postępowaniu upadłościowym w kontekście kolizji norm prawnych i kolejności zaspokajania wierzytelności w transgranicznych postępowaniach upadłościowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pożyczek od wspólników i żądań zwrotu w postępowaniu upadłościowym, gdzie celem jest egzekwowanie kolejności zaspokajania wierzytelności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii kolizji norm prawnych w transgranicznych postępowaniach upadłościowych, co jest istotne dla praktyków prawa upadłościowego i międzynarodowego.

Czy wspólnik może uniknąć zwrotu pieniędzy w upadłości spółki? TSUE wyjaśnia granice prawa właściwego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI