C-43/22
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE uznał wniosek o interpretację przepisów UE złożony przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego za oczywiście niedopuszczalny, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu.
Sprawa dotyczyła wniosku o interpretację przepisów UE złożonego przez polski Sąd Najwyższy (Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych) w ramach skargi nadzwyczajnej. Trybunał Sprawiedliwości UE, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo dotyczące statusu tej izby, stwierdził, że nie spełnia ona wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego na mocy ustawy. W związku z tym, wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został uznany za oczywiście niedopuszczalny.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Najwyższy (Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych) w Polsce w ramach postępowania dotyczącego skargi nadzwyczajnej. Wniosek dotyczył wykładni przepisów TUE i Karty praw podstawowych UE w kontekście statusu sędziów delegowanych do sądów wyższej instancji oraz niezawisłości i bezstronności sądów. Trybunał Sprawiedliwości UE, po analizie okoliczności powołania sędziów do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, w tym na podstawie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa, stwierdził, że organ ten nie spełnia wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy. Trybunał powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok w sprawie Krajowa Rada Sądownictwa (Dalsze zajmowanie stanowiska sędziego), C-718/21, oraz wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce. W konsekwencji, Trybunał uznał wniosek za oczywiście niedopuszczalny, stwierdzając, że Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie jest „sądem” w rozumieniu art. 267 TFUE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skład orzekający Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie spełnia tych wymogów.
Uzasadnienie
Trybunał, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (w tym wyrok w sprawie C-718/21), stwierdził, że sposób powołania sędziów do tej izby, w tym przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną po zmianach, budzi uzasadnione wątpliwości co do ich niezawisłości i bezstronności. W związku z tym domniemanie, że sąd krajowy spełnia wymogi, zostało obalone, a wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest oczywiście niedopuszczalny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
brak (wniosek niedopuszczalny)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Generalny | organ_krajowy | skarżący |
| D.J. | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| D[X].J. | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| Ł.J. | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| S.J. | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| Wojewódzkie Pogotowie Ratunkowe w K. | inne | pozwany |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Określa warunki dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, w tym wymóg, aby wniosek pochodził od 'sądu'.
TUE art. 19 § 1
Traktat o Unii Europejskiej
Wymaga od państw członkowskich zapewnienia środków niezbędnych do zapewnienia prawa do skutecznej ochrony sądowej, w tym istnienia niezawisłych i bezstronnych sądów ustanowionych na mocy ustawy.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Karta art. 51 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Określa zakres stosowania Karty, który obejmuje państwa członkowskie przy wdrażaniu prawa Unii.
Pomocnicze
u.SN art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Reguluje wnoszenie skargi nadzwyczajnej.
u.SN art. 115 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy przejściowe dotyczące skargi nadzwyczajnej.
u.SN art. 26 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
u.KRS art. 9a § 1
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Reguluje wybór członków Krajowej Rady Sądownictwa.
u.p.u.s. art. 77 § 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Reguluje delegowanie sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego nie spełnia wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego na mocy ustawy, co wynika z okoliczności powołania jej sędziów oraz orzecznictwa TSUE i ETPC. Domniemanie, że sąd krajowy spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności, zostało obalone w niniejszej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
oczywista niedopuszczalność sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy niezawisły i bezstronny domniemanie przypomniane w pkt 19 niniejszego postanowienia należy uznać za obalone
Skład orzekający
M. Ilešič
pełniący obowiązki prezesa izby
I. Jarukaitis
sprawozdawca
D. Gratsias
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska TSUE w sprawie statusu polskich sądów, w szczególności Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, oraz konsekwencji braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności dla dopuszczalności postępowań przed TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce i statusu konkretnej izby Sądu Najwyższego. Konieczność analizy indywidualnych przypadków powołania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sądów w państwie członkowskim UE, co ma szerokie implikacje polityczne i prawne.
“TSUE: Polski Sąd Najwyższy nie jest sądem? Wniosek odrzucony z powodu braku niezawisłości!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI