C-429/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-09-12
cjeupodatkiVAT — odliczenie podatku naliczonegoWysokatrybunal
VATodliczenietermin zawitypandemia COVID-19prawo bułgarskiezasada neutralnościzasada skutecznościzasada równoważności

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że odmowa prawa do odliczenia VAT naliczonego przed rejestracją podatnika, z powodu złożenia wniosku po upływie terminu zawitego, jest zgodna z prawem UE, nawet w kontekście pandemii COVID-19.

Sprawa dotyczyła spółki NARE-BG, która po rejestracji do celów VAT chciała odliczyć VAT naliczony od faktur otrzymanych przed rejestracją. Złożyła wniosek o odliczenie po upływie krajowego terminu zawitego, tłumacząc to trudnościami związanymi z pandemią COVID-19. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy takie przepisy krajowe i praktyka administracyjna są zgodne z prawem UE, zwłaszcza z zasadami neutralności, równoważności i skuteczności VAT. TSUE uznał, że odmowa prawa do odliczenia z powodu upływu terminu zawitego jest dopuszczalna, a mechanizm korekty nie ma zastosowania, gdy prawo do odliczenia wygasło.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Administrativen sad – Varna (Bułgaria) dotyczył wykładni przepisów dyrektywy VAT (2006/112/WE) oraz zasad równoważności, skuteczności i neutralności VAT. Sprawa rozpatrywana w postępowaniu głównym dotyczyła spółki „NARE-BG” EOOD, która po rejestracji do celów VAT chciała odliczyć VAT naliczony od 71 faktur otrzymanych w latach 2017–2019, przed datą rejestracji. Zgodnie z bułgarskim ustawodawstwem (ZDDS), prawo do odliczenia VAT naliczonego od aktywów nabytych przed rejestracją powstaje w dniu rejestracji i powinno być wykonane w ciągu dwunastu kolejnych okresów rozliczeniowych. Spółka NARE-BG złożyła deklarację VAT za okres rozliczeniowy obejmujący listopad 2020 r., nie uwzględniając jednak VAT z tych faktur. Dopiero w styczniu 2021 r., po upływie dwunastomiesięcznego terminu, spółka złożyła korektę deklaracji, powołując się na trudności spowodowane pandemią COVID-19 (zakażenie księgowego). Organ podatkowy odmówił prawa do odliczenia, uznając, że termin zawity upłynął. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy takie stanowisko jest zgodne z prawem UE, zwłaszcza w kontekście przedłużenia terminów na zadeklarowanie i zapłacenie innych podatków w związku z pandemią. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zasady równoważności i skuteczności wymagają, aby termin zawity nie czynił w praktyce niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym wykonania prawa do odliczenia. Jednakże w tej konkretnej sprawie TSUE uznał, że dwunastomiesięczny termin zawity nie uniemożliwił ani nadmiernie nie utrudnił skorzystania z prawa do odliczenia, a pandemia COVID-19 nie wpłynęła na możliwość złożenia deklaracji w terminie. Ponadto, TSUE podkreślił, że mechanizm korekty przewidziany w dyrektywie VAT ma zastosowanie tylko wtedy, gdy istnieje prawo do odliczenia, a nie może rodzić takiego prawa, jeśli zostało ono utracone z powodu upływu terminu zawitego. Zasada neutralności VAT również nie może pozwolić na korektę prawa do odliczenia, które wygasło. W związku z tym, TSUE stwierdził, że przepisy krajowe i praktyka administracyjna, które odmawiają prawa do odliczenia VAT naliczonego przed rejestracją z powodu złożenia wniosku po upływie terminu zawitego, są zgodne z prawem UE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie stoją na przeszkodzie krajowym przepisom i praktyce administracyjnej, na podstawie których podatnikowi odmawia się prawa do odliczenia VAT naliczonego przed rejestracją podatnika do celów VAT ze względu na to, że złożył on wniosek o to odliczenie po upływie terminu zawitego przewidzianego w mających zastosowanie przepisach krajowych, w drodze deklaracji mającej na celu dokonanie korekty deklaracji VAT złożonej przed upływem owego terminu, niezależnie od okoliczności, że środki krajowe związane z pandemią COVID-19 zostały przyjęte w celu przedłużenia terminów na zadeklarowanie i zapłacenie określonych podatków bez uwzględnienia w nich VAT.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że prawo do odliczenia VAT jest podstawową zasadą systemu VAT, ale podlega ograniczeniom czasowym. Termin zawity, który wiąże się z utratą prawa do odliczenia, jest zgodny z prawem UE, o ile stosuje się go równo do podatków krajowych i unijnych (zasada równoważności) i nie czyni w praktyce niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym wykonania tego prawa (zasada skuteczności). W tej sprawie dwunastomiesięczny termin zawity nie uniemożliwił skorzystania z prawa do odliczenia, a pandemia COVID-19 nie stanowiła wystarczającej przeszkody. Ponadto, mechanizm korekty VAT (art. 184 i 185 dyrektywy) ma zastosowanie tylko wtedy, gdy istnieje prawo do odliczenia, a nie może rodzić takiego prawa, jeśli zostało ono utracone z powodu upływu terminu zawitego. Zasada neutralności VAT również nie może pozwolić na korektę wygasłego prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

organ podatkowy (Bułgaria)

Strony

NazwaTypRola
„NARE-BG” EOODspolkaskarżący
Direktor na Direktsia „Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika” Varna pri Tsentralno upravlenie na Natsionalnata agentsia za prihoditeorgan_krajowypozwany
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (17)

Główne

dyrektywa VAT art. 184

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

dyrektywa VAT art. 186

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

ZDDS art. 72 § 1

Ustawa o podatku od wartości dodanej

ZDDS art. 75 § 1

Ustawa o podatku od wartości dodanej

ZDDS art. 75 § 2

Ustawa o podatku od wartości dodanej

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

dyrektywa VAT art. 167

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

dyrektywa VAT art. 168

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

dyrektywa VAT art. 178

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

dyrektywa VAT art. 179

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

dyrektywa VAT art. 180

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

dyrektywa VAT art. 185

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

ZDDS art. 74 § 1

Ustawa o podatku od wartości dodanej

ZDDS art. 124 § 4

Ustawa o podatku od wartości dodanej

ZDDS art. 125 § 5

Ustawa o podatku od wartości dodanej

ZDDS art. 126 § 3

Ustawa o podatku od wartości dodanej

ZKPO art. 1 § 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do odliczenia VAT jest ograniczone terminem zawitym. Mechanizm korekty VAT nie tworzy prawa do odliczenia, jeśli zostało ono utracone. Pandemia COVID-19 nie uniemożliwiła ani nadmiernie nie utrudniła skorzystania z prawa do odliczenia w terminie. Podatki bezpośrednie i pośrednie różnią się charakterem, co wpływa na zasadę równoważności.

Odrzucone argumenty

Przedłużenie terminów na inne podatki w związku z COVID-19 powinno dotyczyć również VAT. Trudności związane z pandemią COVID-19 uniemożliwiły skorzystanie z prawa do odliczenia w terminie. Należy zastosować mechanizm korekty, aby zapewnić neutralność VAT.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do odliczenia [...] stanowi podstawową zasadę wspólnego systemu VAT System odliczeń ma na celu całkowite uwolnienie podatnika od ciężaru VAT Prawo do odliczenia [...] nie podlega ograniczeniu Możliwość skorzystania z prawa do odliczenia VAT bez ograniczenia w czasie byłaby sprzeczna z zasadą pewności prawa Mechanizm korekty ma zastosowanie tylko wtedy, gdy istnieje prawo do odliczenia. Tymczasem art. 184 i 185 rzeczonej dyrektywy nie mogą rodzić prawa do odliczenia.

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes_izby

N. Wahl

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sprawozdawczyni

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja terminów zawitych w VAT, wpływ pandemii na procedury podatkowe, zastosowanie mechanizmu korekty VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bułgarskiego prawa krajowego i okoliczności pandemii COVID-19; zasady ogólne dotyczące terminów zawitych i korekt VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT i terminów, a także wpływu pandemii na procedury podatkowe, co jest nadal aktualne dla wielu przedsiębiorców.

Czy pandemia COVID-19 usprawiedliwia spóźnione odliczenie VAT? TSUE odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI