C-428/08

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że patent na sekwencję DNA nie obejmuje ochrony, gdy produkt ten znajduje się w przetworzonym materiale (mączce sojowej) i nie pełni tam swojej pierwotnej funkcji.

Sprawa dotyczyła interpretacji art. 9 dyrektywy 98/44/WE w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych. Monsanto Technology LLC dochodziła ochrony patentowej na sekwencję DNA zawartą w mączce sojowej pochodzącej z Argentyny. Sąd krajowy zapytał, czy ochrona patentowa obejmuje produkt, który w przetworzonym materiale nie pełni swojej funkcji, ale mógł ją pełnić wcześniej lub mógłby ją pełnić po wyizolowaniu. Trybunał orzekł, że ochrona patentowa na podstawie art. 9 dyrektywy nie przysługuje, jeśli opatentowany produkt (sekwencja DNA) nie pełni swojej funkcji w materiale, w którym się znajduje, nawet jeśli mógł ją pełnić w materiale wyjściowym lub mógłby ją pełnić po wyizolowaniu.

Sprawa C-428/08 dotyczyła wykładni art. 9 dyrektywy 98/44/WE w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych. Monsanto Technology LLC, właściciel patentu europejskiego na sekwencję DNA kodującą enzym odporny na glifosat, dochodziła ochrony patentowej w związku z importem mączki sojowej z Argentyny. Mączka ta zawierała sekwencję DNA, która nie pełniła już swojej funkcji w przetworzonym materiale. Sąd krajowy (Rechtbank 's-Gravenhage) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi zakresu ochrony patentowej na produkty biotechnologiczne. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pierwsze pytanie, orzekł, że art. 9 dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że nie przyznaje on ochrony patentowej, gdy opatentowany produkt (sekwencja DNA) znajduje się w mączce sojowej i nie pełni tam swojej funkcji, nawet jeśli pełnił ją wcześniej w roślinie soi lub mógłby ją ponownie pełnić po wyizolowaniu i wprowadzeniu do komórki organizmu żywego. Kluczowe jest, aby funkcja była spełniana aktualnie w materiale, w którym znajduje się sekwencja DNA. Odpowiadając na drugie pytanie, Trybunał stwierdził, że art. 9 dyrektywy dokonuje wyczerpującej harmonizacji ochrony, zakazując państwom członkowskim przyznawania bezwzględnej ochrony opatentowanemu produktowi jako takiemu, niezależnie od tego, czy spełnia on swoją funkcję. Oznacza to, że krajowe przepisy nie mogą przyznawać szerszej ochrony niż przewidziana w dyrektywie. Na trzecie pytanie Trybunał odpowiedział, że powoływanie się przez właściciela patentu udzielonego przed uchwaleniem dyrektywy na bezwzględną ochronę wynikającą z wcześniejszego prawa krajowego byłoby niezgodne z art. 9 dyrektywy. Nowe przepisy stosuje się co do zasady do przyszłych skutków stanów faktycznych powstałych w czasie obowiązywania starych przepisów, a dyrektywa nie przewiduje w tym zakresie wyjątków. Wreszcie, na czwarte pytanie, Trybunał stwierdził, że artykuły 27 i 30 porozumienia TRIPS pozostają bez wpływu na wykładnię art. 9 dyrektywy, ponieważ dyrektywa stanowi akt prawa Unii, który należy interpretować zgodnie z TRIPS, ale nie można przypisywać postanowieniom TRIPS bezpośredniej skuteczności w prawie UE.

Zagadnienia prawne (4)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (9)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy