C-425/12
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że państwo może powołać się na przepisy dyrektywy o zamówieniach publicznych wobec przedsiębiorstwa posiadającego wyłączną koncesję na świadczenie usług publicznych, jeśli zostało ono poddane kontroli władzy publicznej i dysponuje uprawnieniami wykraczającymi poza normy zwykłe, nawet jeśli dyrektywa nie została jeszcze transponowana do prawa krajowego.
Sprawa dotyczyła możliwości powołania się przez państwo portugalskie na przepisy dyrektywy 93/38/EWG w sprawie zamówień publicznych wobec spółki Portgás, która posiadała wyłączną koncesję na dystrybucję gazu, mimo braku transpozycji dyrektywy do prawa krajowego. Sąd odsyłający pytał, czy przepisy dyrektywy mogą tworzyć obowiązki wobec takiego podmiotu i czy państwo może je egzekwować. Trybunał wyjaśnił, że sama wyłączna koncesja nie wystarcza; kluczowe jest, czy przedsiębiorstwo działa pod kontrolą władzy publicznej i dysponuje uprawnieniami wykraczającymi poza normy zwykłe.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez portugalski Tribunal Administrativo e Fiscal do Porto w związku ze sporem dotyczącym zwrotu pomocy finansowej przyznanej spółce Portgás. Spółka Portgás, posiadająca wyłączną koncesję na dystrybucję gazu, zawarła umowę na dostawę liczników gazowych, której wartość przekroczyła próg określony w dyrektywie 93/38/EWG. Po audycie stwierdzono naruszenie zasad prawa Unii dotyczących zamówień publicznych, co skutkowało nakazem zwrotu pomocy. Portgás argumentował, że państwo nie może wymagać od niego stosowania dyrektywy, która nie została transponowana do prawa krajowego i nie może być wobec niego bezpośrednio skuteczna. Ministerstwo twierdziło, że Portgás, jako podmiot z wyłączną koncesją, podlega obowiązkom wynikającym z dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, opierając się na swoim orzecznictwie dotyczącym bezpośredniej skuteczności dyrektyw, wyjaśnił, że przepisy dyrektywy 93/38/EWG (art. 4 ust. 1, art. 14 ust. 1 lit. c) ppkt (i), art. 15) mogą być egzekwowane wobec prywatnego przedsiębiorstwa, jeśli zostało mu powierzone świadczenie usług użyteczności publicznej pod kontrolą organu władzy publicznej i dysponuje ono uprawnieniami wykraczającymi poza normy obowiązujące w stosunkach między jednostkami. Sam fakt posiadania wyłącznej koncesji nie jest wystarczający. Trybunał podkreślił, że państwo członkowskie ma obowiązek zapewnić przestrzeganie dyrektywy przez takie podmioty, a organy władzy mogą powoływać się na jej przepisy, nawet jeśli nie została ona transponowana do prawa krajowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli przedsiębiorstwo działa pod kontrolą organu władzy publicznej i dysponuje uprawnieniami wykraczającymi poza normy zwykłe.
Uzasadnienie
Trybunał oparł się na utrwalonym orzecznictwie dotyczącym bezpośredniej skuteczności dyrektyw. Stwierdził, że sama wyłączna koncesja nie wystarcza do powołania się na dyrektywę wobec przedsiębiorstwa. Kluczowe jest, czy przedsiębiorstwo jest pod kontrolą władzy publicznej i posiada nadzwyczajne uprawnienia. W takim przypadku państwo może egzekwować przepisy dyrektywy, nawet jeśli nie została ona transponowana.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Portgás – Sociedade de Produção e Distribuição de Gás SA | spolka | skarżący |
| Ministério da Agricultura, do Mar, do Ambiente e do Ordenamento do Território | organ_krajowy | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
Dyrektywa 93/38/EWG art. 4 § 1
Dyrektywa Rady 93/38/EWG
Dyrektywa 93/38/EWG art. 14 § 1
Dyrektywa Rady 93/38/EWG
dotyczy zamówień udzielanych przez podmioty prowadzące działalność w dziedzinie transportu lub dystrybucji gazu, jeśli wartość szacunkowa tych zamówień, bez podatku od wartości dodanej, nie jest mniejsza niż 400000 EUR.
Dyrektywa 93/38/EWG art. 15
Dyrektywa Rady 93/38/EWG
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
podstawa do złożenia wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
TFUE art. 288 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Pomocnicze
Dyrektywa 93/38/EWG art. 2 § 1
Dyrektywa Rady 93/38/EWG
Dyrektywa 93/38/EWG art. 2 § 2
Dyrektywa Rady 93/38/EWG
Dyrektywa 93/38/EWG art. 4 § 2
Dyrektywa Rady 93/38/EWG
Dyrektywa 93/38/EWG art. 45 § 2
Dyrektywa Rady 93/38/EWG
Dyrektywa 98/4/WE
Dyrektywa 98/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dekret z mocą ustawy nr 223/2001 art. 53 § 1
Dekret z mocą ustawy nr 223/2001
Argumenty
Skuteczne argumenty
Państwo może egzekwować przepisy dyrektywy wobec podmiotu świadczącego usługi publiczne, jeśli działa on pod kontrolą władzy publicznej i dysponuje nadzwyczajnymi uprawnieniami, nawet bez transpozycji dyrektywy. Jednolite stosowanie prawa UE wymaga, aby państwo mogło zapewnić przestrzeganie dyrektywy przez podmioty świadczące usługi publiczne.
Odrzucone argumenty
Prywatne przedsiębiorstwo posiadające wyłączną koncesję nie może być zobowiązane do stosowania dyrektywy, która nie została transponowana do prawa krajowego i nie jest wobec niego bezpośrednio skuteczna.
Godne uwagi sformułowania
państwo odnosić będzie korzyści z naruszenia przez siebie prawa Unii podmiot, któremu – niezależnie od jego formy prawnej – na podstawie aktu władzy publicznej i pod jej kontrolą powierzono wykonywanie usług użyteczności publicznej i który w tym celu dysponuje uprawnieniami wykraczającymi poza normy obowiązujące w stosunkach między jednostkami byłoby bowiem wewnętrznie sprzeczne orzeczenie, że władze państwowe i podmioty spełniające przesłanki [...] mają obowiązek stosowania dyrektywy [...], a jednocześnie odmówienie tym władzom możliwości spowodowania [...] by przepisy tej dyrektywy były przestrzegane przez podmiot spełniający owe przesłanki
Skład orzekający
T. von Danwitz
prezes_izby
E. Juhász
sędzia
A. Rosas
sędzia
D. Šváby
sędzia
C. Vajda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Egzekwowanie przepisów prawa UE wobec podmiotów świadczących usługi publiczne w przypadku braku transpozycji dyrektywy, zwłaszcza w sektorach regulowanych."
Ograniczenia: Wymaga spełnienia dodatkowych kryteriów dotyczących kontroli władzy publicznej i nadzwyczajnych uprawnień podmiotu, nie wystarczy sama wyłączna koncesja.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezpośredniej skuteczności dyrektyw i możliwości ich egzekwowania przez państwo wobec podmiotów świadczących usługi publiczne, co ma istotne implikacje praktyczne dla przedsiębiorstw w sektorach regulowanych.
“Czy państwo może zmusić firmę do przestrzegania unijnych przepisów, których nie wdrożyło do swojego prawa?”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI