Orzeczenie · 2026-01-22

C-423/23

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-01-22
cjeuenergiarynek energii elektrycznejWysokatrybunal
energia elektrycznaodnawialne źródła energiipułap cenowyinterwencja kryzysowaprawo UEinwestycjerynek wewnętrzny

Podsumowanie

Sprawa dotyczyła zgodności włoskich przepisów wprowadzających pułap dochodów rynkowych dla producentów energii elektrycznej z niektórych odnawialnych źródeł energii (art. 15 bis dekretu z mocą ustawy nr 4/2022) z prawem Unii Europejskiej. Włoski sąd administracyjny zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi wykładni art. 5 ust. 4 dyrektywy 2019/944, motywów dyrektywy 2018/2001 oraz art. 6, 7 i 8 rozporządzenia 2022/1854. Wątpliwości sądu odsyłającego dotyczyły przede wszystkim tego, czy włoskie regulacje, wprowadzające niższy pułap dochodów niż unijny, nie naruszają wymogów dotyczących ochrony inwestycji w sektorze energii odnawialnej, zasady proporcjonalności oraz braku dyskryminacji. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując poszczególne pytania, orzekł, że przepisy te nie stoją na przeszkodzie włoskim regulacjom, pod warunkiem, że nie zagrażają one inwestycjom w sektorze energii odnawialnej. Ocena tej kwestii należy do sądu krajowego, który powinien wziąć pod uwagę wszystkie istotne okoliczności, w tym obiektywne kryteria ustalania pułapu, jego wyjątkowy charakter i ograniczony czasowy zakres stosowania, a także strukturę kosztów producentów. Trybunał podkreślił, że rozporządzenie 2022/1854 pozostawia państwom członkowskim pewien zakres uznania w ustalaniu pułapów dochodów, o ile przestrzegane są warunki dotyczące ochrony sygnałów inwestycyjnych i pokrycia kosztów operacyjnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia przepisów UE dotyczących interwencji na rynku energii w sytuacji kryzysowej, w szczególności w zakresie ustalania pułapów dochodów producentów energii odnawialnej oraz ochrony inwestycji w tym sektorze.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów UE i włoskich regulacji, ale jego zasady dotyczące proporcjonalności, ochrony inwestycji i elastyczności państw członkowskich mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy włoskie regulacje wprowadzające pułap dochodów rynkowych dla producentów energii elektrycznej z niektórych odnawialnych źródeł energii, które nie gwarantują zatrzymania 10% nadwyżki dochodów powyżej pułapu, są zgodne z prawem UE, w szczególności z art. 5 ust. 4 dyrektywy 2019/944, motywami dyrektywy 2018/2001 oraz art. 6 i 8 rozporządzenia 2022/1854?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie stoją na przeszkodzie włoskim regulacjom, ponieważ rozporządzenie 2022/1854 nie nakłada obowiązku gwarantowania zatrzymania 10% nadwyżki dochodów, a jedynie daje państwom członkowskim taką możliwość.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że art. 8 ust. 1 rozporządzenia 2022/1854 przyznaje państwom członkowskim możliwość, a nie obowiązek, zezwolenia producentom na zatrzymanie 10% nadwyżki dochodów. Ponadto, przepisy te nie stoją na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które nie gwarantują takiego zatrzymania, o ile nie naruszają innych warunków określonych w rozporządzeniu.

Czy włoskie regulacje wprowadzające pułap dochodów rynkowych dla producentów energii elektrycznej z niektórych odnawialnych źródeł energii, które nie chronią i nie zachęcają do inwestycji w sektorze, są zgodne z prawem UE, w szczególności z art. 5 ust. 4 dyrektywy 2019/944, motywami dyrektywy 2018/2001 oraz art. 6 i 8 ust. 2 lit. b) i c) rozporządzenia 2022/1854?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie stoją na przeszkodzie włoskim regulacjom, pod warunkiem, że nie mają negatywnego wpływu na inwestycje w sektorze energii odnawialnej, co należy ocenić w świetle wszystkich istotnych okoliczności.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że rozporządzenie 2022/1854 nie zawiera wiążących wskazówek co do metody ustalania pułapu dochodów przez państwa członkowskie, poza warunkami określonymi w art. 8 ust. 2 (niezagrożenie sygnałów inwestycyjnych, pokrycie kosztów). Ocena wpływu pułapu na inwestycje należy do sądu krajowego, który powinien wziąć pod uwagę obiektywne kryteria, wyjątkowy charakter i ograniczony czasowy zakres stosowania pułapu, a także strukturę kosztów producentów.

Czy włoskie regulacje wprowadzające pułap dochodów rynkowych dla producentów energii elektrycznej, które nie przewidują pułapu dla energii z węgla kamiennego ani zróżnicowanego pułapu dla różnych źródeł odnawialnych, są zgodne z prawem UE, w szczególności z motywem dyrektywy 2018/2001 oraz art. 7, 8 rozporządzenia 2022/1854?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie stoją na przeszkodzie włoskim regulacjom.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że rozporządzenie 2022/1854 przyznaje państwom członkowskim jedynie możliwość, a nie obowiązek, ustanowienia odrębnego pułapu dla węgla kamiennego oraz możliwość zróżnicowania pułapów w zależności od technologii. Brzmienie przepisów jest jednoznaczne i nie nakłada takich obowiązków.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy, odpowiedź na pytania prejudycjalne

Strony

NazwaTypRola
Secab Soc. coop.spolkaskarżący
Autorità di Regolazione per Energia Reti e Ambiente (ARERA)organ_krajowypozwany
Gestore dei servizi energetici (GSE) SpAspolkapozwany
Presidenza del Consiglio dei Ministriorgan_krajowyinterwenient
Ministero della Transizione ecologicaorgan_krajowyinterwenient
Ministero dello Sviluppo economicoorgan_krajowyinterwenient
Associazione Italia Solare ETSinneinterwenient
Assoidroelettricainneinterwenient
Elettricità Futura – Unione delle imprese elettriche italianeinneinterwenient
Rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd greckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa 2019/944 art. 5 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944

Nie ma związku z ustaleniem pułapu dochodów rynkowych uzyskanych ze sprzedaży energii elektrycznej przez producentów.

Rozporządzenie 2022/1854 art. 6 § 1

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1854

Określa obowiązkowy pułap dochodów rynkowych dla niektórych producentów energii elektrycznej.

Rozporządzenie 2022/1854 art. 7 § 1

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1854

Wymienia źródła energii, do których ma zastosowanie pułap dochodów rynkowych.

Rozporządzenie 2022/1854 art. 7 § 5

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1854

Państwa członkowskie mogą zdecydować, że pułap ma zastosowanie jedynie do 90% dochodów przekraczających pułap.

Rozporządzenie 2022/1854 art. 8 § 1

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1854

Państwa członkowskie mogą utrzymać lub wprowadzić środki kryzysowe, w tym dodatkowe ograniczenia dochodów lub odrębne pułapy dla niektórych źródeł.

Rozporządzenie 2022/1854 art. 8 § 2

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1854

Określa warunki, jakie muszą spełniać środki krajowe: proporcjonalność, niedyskryminacja, niezagrożenie sygnałów inwestycyjnych, pokrycie kosztów, zgodność z prawem UE.

Decreto Legge n. 4/2022 art. 15 bis

Dekret z mocą ustawy nr 4/2022 (Włochy)

Wprowadza dwukierunkowy mechanizm kompensacji ceny energii dla niektórych instalacji OZE.

Legge n. 197/22 art. 1 § 30-33

Ustawa nr 197/22 (Włochy)

Wprowadza pułap dochodów rynkowych dla producentów energii elektrycznej zgodnie z rozporządzeniem 2022/1854.

Pomocnicze

Dyrektywa 2018/2001

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001

Motywy 2, 3 i 12 nie mają wiążącej mocy prawnej i nie nakładają konkretnych obowiązków na państwa członkowskie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie 2022/1854 przyznaje państwom członkowskim elastyczność w ustalaniu pułapów dochodów, nie nakładając obowiązku gwarantowania zatrzymania 10% nadwyżki ani nie dyktując konkretnej metodologii. • Ochrona inwestycji i pokrycie kosztów są kluczowe, ale ocena ich zapewnienia leży w kompetencji sądu krajowego, który powinien uwzględnić specyfikę rynku i długoterminowy charakter inwestycji w OZE.

Odrzucone argumenty

Włoskie przepisy naruszają prawo UE, ponieważ nie gwarantują zatrzymania 10% nadwyżki dochodów. • Włoskie przepisy naruszają prawo UE, ponieważ nie chronią wystarczająco inwestycji w OZE. • Włoskie przepisy naruszają prawo UE, ponieważ nie przewidują pułapu dla węgla kamiennego ani zróżnicowania dla różnych źródeł OZE.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, iż takie uregulowania są nieproporcjonalne w rozumieniu art. 8 ust. 2 lit. a) tego rozporządzenia, chyba że uzna się, iż ograniczając się do przyznania państwom członkowskim możliwości przewidzianej w art. 7 ust. 5 wspomnianego rozporządzenia, prawodawca Unii sam naruszył zasadę proporcjonalności. • Ocena zgodności pułapu wybranego przez organy krajowe w świetle kryteriów określonych w lit. b) i c) tego ust. 2 ma charakter faktyczny i zależy od specyfiki rynku krajowego, a także od całości okoliczności prawnych i faktycznych charakteryzujących w szczególności sytuację zainteresowanych producentów energii elektrycznej. • rozporządzenie 2022/1854, jako narzędzie interwencji w sytuacji nadzwyczajnej, mające na celu zapewnienie ochrony interesu publicznego [...] wyważa interesy producentów energii odnawialnej z interesami konsumentów.

Skład orzekający

I. Jarukaitis

prezes_izby

M. Condinanzi

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów UE dotyczących interwencji na rynku energii w sytuacji kryzysowej, w szczególności w zakresie ustalania pułapów dochodów producentów energii odnawialnej oraz ochrony inwestycji w tym sektorze."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów UE i włoskich regulacji, ale jego zasady dotyczące proporcjonalności, ochrony inwestycji i elastyczności państw członkowskich mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy aktualnego problemu wysokich cen energii i środków zaradczych podejmowanych przez państwa członkowskie, co ma duże znaczenie praktyczne dla sektora energetycznego i konsumentów.

UE potwierdza: Włochy mogą ograniczać zyski producentów energii, ale muszą chronić inwestycje.

Sektor

energia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy